آرایه های ادبی : آرایه های معنوی
تضاد (طباق)
آوردن دو کلمه متضاد در سخن به گونه ای که سبب زیبایی کلام گردد. نکته: تضاد هم در شعر و هم در نثر بکار می رود. مثال: صبح امید که بد معتکف پرده غیب گو بـرون آی که کار شب تار آخر شد نکته: فعل ها نیز می توانند آرایه تضاد را به وجود آورند. مثال: پروردگارا! از خصلت طمع که دنائت آورد و آبرو ببرد ... . سیدای نسفی : غزلیات
شماره ۴۵۱ - ای شکر لب وقف ارباب هوس خواهی شدن
ای شکر لب وقف ارباب هوس خواهی شدن شاه نعمتالله ولی : دوبیتیها
دوبیتی ۱۶۹ - ما به غیر از یار اول کس نمی گیریم یار
ما به غیر از یار اول کس نمی گیریم یار مسعود سعد سلمان : رباعیات
شماره ۳۴۸ - از کوفتن پای تو و گشتن تو
از کوفتن پای تو و گشتن تو صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۶۰۷۴ - سر به پیش انداختن از بردباری پیشه کن
سر به پیش انداختن از بردباری پیشه کن صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۴۰۶۱ - مجنون نظر به شوخی چشم غزال کرد
مجنون نظر به شوخی چشم غزال کرد قاسم انوار : مقامات العارفین
بخش ۷ - قسم اخلاق
بعد ازان منزلات اخلاقست خاقانی : قطعات
شماره ۲۵۱ - غم عمری که شد چرا نخورم
غم عمری که شد چرا نخورم اوحدی مراغهای : غزلیات
غزل ۹۶ - بنگرید این فتنه را کز نو پدیدار آمدهست
بنگرید این فتنه را کز نو پدیدار آمدهست مولوی : رباعیات
رباعی ۶۷۳ - در عشق نه پستی نه بلندی باشد
در عشق نه پستی نه بلندی باشد رشیدالدین میبدی : ۵۶- سورة الواقعه
۲ - النوبة الثانیة
قوله: أَ فَرَأَیْتُمْ ما تُمْنُونَ اى تصبّون فى الارحام من النطف یقال امنى الرجل یمنى لا غیر و منیت الشیء اذا قضیته و سمى المنى منیا لان الخلق منه یقضى و تقول مذى الرجل یمذى و امذى یمذى لغتان: و اما الودى فلا اشتقاق منه و هو عند ابى عبیدة بالدال غیر المعجمة و عند الماستوى بالذال المعجمة قال و بالدال غیر المعجمة هو غرس النخل. احتجّ اللَّه علیهم بابتداء الخلق على صحة البعث فقال أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ اى انتم تخلقون ما تُمْنُونَ بشرا، أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ و قد کانوا مقرّین بان اللَّه خالقهم. صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۰۹۴ - شده است از شوق تیغ جان ستانش
شده است از شوق تیغ جان ستانش جیحون یزدی : مراثی
شمارهٔ ۴ - در شهادت ولی داور علی اکبر علیه السلام
چوشد در روز عاشورای پر شور مولوی : غزلیات
غزل ۲۳۹۳ - برجه ز خواب و بنگر، صبحی دگر دمیده
بَرجِه زِ خواب و بِنْگَر، صُبحی دِگَر دَمیده صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۳۰۰۴ - چها تا با هوسناکان کند رخسار گلرنگش
چها تا با هوسناکان کند رخسار گلرنگش عطار نیشابوری : غزلیات
غزل ۷۶۴ - ای لبت ختم کرده دلبندی
ای لبت ختم کرده دلبندی اوحدالدین کرمانی : الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات
شماره ۴۴ - اسرار ورا اگر نهان خواهی کرد
اسرار ورا اگر نهان خواهی کرد صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۴۸۹ - به پای خفته دایم حرف از شبگیر می گفتم
به پای خفته دایم حرف از شبگیر می گفتم مولوی : غزلیات
غزل ۱۳۹۴ - دفع مده، دفع مده، من نروم تا نخورم
دَفْع مَدِه، دَفْع مَدِه، من نَرَوَم تا نخورَم اهلی شیرازی : رباعیات
شماره ۴۳۴ - عقل است کسی که شه برد فرمانش
عقل است کسی که شه برد فرمانش
تضاد (طباق)
آوردن دو کلمه متضاد در سخن به گونه ای که سبب زیبایی کلام گردد. نکته: تضاد هم در شعر و هم در نثر بکار می رود. مثال: صبح امید که بد معتکف پرده غیب گو بـرون آی که کار شب تار آخر شد نکته: فعل ها نیز می توانند آرایه تضاد را به وجود آورند. مثال: پروردگارا! از خصلت طمع که دنائت آورد و آبرو ببرد ... . سیدای نسفی : غزلیات
شماره ۴۵۱ - ای شکر لب وقف ارباب هوس خواهی شدن
ای شکر لب وقف ارباب هوس خواهی شدن شاه نعمتالله ولی : دوبیتیها
دوبیتی ۱۶۹ - ما به غیر از یار اول کس نمی گیریم یار
ما به غیر از یار اول کس نمی گیریم یار مسعود سعد سلمان : رباعیات
شماره ۳۴۸ - از کوفتن پای تو و گشتن تو
از کوفتن پای تو و گشتن تو صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۶۰۷۴ - سر به پیش انداختن از بردباری پیشه کن
سر به پیش انداختن از بردباری پیشه کن صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۴۰۶۱ - مجنون نظر به شوخی چشم غزال کرد
مجنون نظر به شوخی چشم غزال کرد قاسم انوار : مقامات العارفین
بخش ۷ - قسم اخلاق
بعد ازان منزلات اخلاقست خاقانی : قطعات
شماره ۲۵۱ - غم عمری که شد چرا نخورم
غم عمری که شد چرا نخورم اوحدی مراغهای : غزلیات
غزل ۹۶ - بنگرید این فتنه را کز نو پدیدار آمدهست
بنگرید این فتنه را کز نو پدیدار آمدهست مولوی : رباعیات
رباعی ۶۷۳ - در عشق نه پستی نه بلندی باشد
در عشق نه پستی نه بلندی باشد رشیدالدین میبدی : ۵۶- سورة الواقعه
۲ - النوبة الثانیة
قوله: أَ فَرَأَیْتُمْ ما تُمْنُونَ اى تصبّون فى الارحام من النطف یقال امنى الرجل یمنى لا غیر و منیت الشیء اذا قضیته و سمى المنى منیا لان الخلق منه یقضى و تقول مذى الرجل یمذى و امذى یمذى لغتان: و اما الودى فلا اشتقاق منه و هو عند ابى عبیدة بالدال غیر المعجمة و عند الماستوى بالذال المعجمة قال و بالدال غیر المعجمة هو غرس النخل. احتجّ اللَّه علیهم بابتداء الخلق على صحة البعث فقال أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ اى انتم تخلقون ما تُمْنُونَ بشرا، أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ و قد کانوا مقرّین بان اللَّه خالقهم. صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۰۹۴ - شده است از شوق تیغ جان ستانش
شده است از شوق تیغ جان ستانش جیحون یزدی : مراثی
شمارهٔ ۴ - در شهادت ولی داور علی اکبر علیه السلام
چوشد در روز عاشورای پر شور مولوی : غزلیات
غزل ۲۳۹۳ - برجه ز خواب و بنگر، صبحی دگر دمیده
بَرجِه زِ خواب و بِنْگَر، صُبحی دِگَر دَمیده صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۳۰۰۴ - چها تا با هوسناکان کند رخسار گلرنگش
چها تا با هوسناکان کند رخسار گلرنگش عطار نیشابوری : غزلیات
غزل ۷۶۴ - ای لبت ختم کرده دلبندی
ای لبت ختم کرده دلبندی اوحدالدین کرمانی : الباب الرابع: فی الطهارة و تهذیب النفس و معارفها و ما یلیق بها عن ترک الشهوات
شماره ۴۴ - اسرار ورا اگر نهان خواهی کرد
اسرار ورا اگر نهان خواهی کرد صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۴۸۹ - به پای خفته دایم حرف از شبگیر می گفتم
به پای خفته دایم حرف از شبگیر می گفتم مولوی : غزلیات
غزل ۱۳۹۴ - دفع مده، دفع مده، من نروم تا نخورم
دَفْع مَدِه، دَفْع مَدِه، من نَرَوَم تا نخورَم اهلی شیرازی : رباعیات
شماره ۴۳۴ - عقل است کسی که شه برد فرمانش
عقل است کسی که شه برد فرمانش