رضاقلی خان هدایت : روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین
بخش ۷۳ - سلطان ولد رومی قُدِّسَ سِرُّه
اسم شریف آن جناب بهاءالدین محمد، خلف الصدق حضرت مولانا جلال الدین محمد مولوی معنوی صاحب کتاب مثنوی است و به سلطان ولد مشهور است. فاضل و کامل و بالغ و عاقل بود. چنانکه وقتی مولانا وی را به دمشق به استدعای حضور شیخ شمس الدین تبریزی فرستاد چندانکه شمس به وی اصرار فرمود که سوارشو. وی قبول ننمودو تمامی راه پیاده، در رکاب شمس الدین راه میپیمود. شمس به مولوی گفت: ما سری داشتیم و سرّی. در راه تو سرّ خود را به یک پسرت دادیم و سرّ خود را به پسر دیگرت دادیم. چنانکه عاقبت در دست علاء الدین محمد فرزند ناخلف مولوی به سعادت شهادت رسید. بالجمله مولانا بهاءالدین از محققین و عارفین بود. به غیر خاتمهٔ دفتر ششم مثنوی، اشعار در حالات و مقامات مولوی گفته. تیمّناً و تبرّکاً یک رباعی و چند بیتی از مثنویاش نوشته شد: صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۳۲۱۲ - مصفا تا نمی گردد، ز تن جان بر نمی آید
مصفا تا نمی گردد، ز تن جان بر نمی آید مولوی : غزلیات
غزل ۱۳۳۱ - هر که درو نیست ازین عشق رنگ
هر کِه دَرو نیست ازین عشقْ رنگ صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۴۰۵۱ - از بهر دل چه رنج عبث سینه می برد
از بهر دل چه رنج عبث سینه می برد ملکالشعرای بهار : قطعات
شمارهٔ ۲۲ - طاق نصرت
این که بینی در مقابل، نیست آن قوس قزح مسعود سعد سلمان : قصاید
شمارهٔ ۲۷۲ - ستایش سلطان مسعود
ای خرد را به راستی قانون خاقانی : قطعات
شماره ۶۷ - وبالت نه از سر نهفتن درست
وبالت نه از سر نهفتن درست ترکی شیرازی : فصل سوم - سوگواریها
شمارهٔ ۱۰۱ - آتش فراق
تا سایهٔ مبارک تو بود بر سرم کمالالدین اسماعیل : رباعیات
شماره ۸۱ - آتش که همه دلی ازو ناشادست
آتش که همه دلی ازو ناشادست سیدای نسفی : شهر آشوب
شمارهٔ ۹ - حلواگر
دلبر حلواگرم را هست تیغی دلخراش مولوی : غزلیات
غزل ۱۰۹ - بکت عینی غداه البین دمعا
بَکَتْ عَیْنی غَداهَ اَلْبَیْنِ دَمْعا صغیر اصفهانی : قصاید
شمارهٔ ۳۵ - در تهنیت عید مولود ولی ذوالمنن
چو یار پرده ز رخسار برگرفت امروز حزین لاهیجی : فرهنگ نامه
بخش ۱۰ - صفت اسب
خرامنده کوهی، فلک پیکری حزین لاهیجی : ودیعة البدیعه
بخش ۲۷ - هرچه ادراک آن حواس کند
هرچه ادراک آن حواس کند بیدل دهلوی : غزلیات
غزل ۱۶۰۲ - رسید عید و طربها دلیل دل گردید
رسید عید و طربها دلیل دل گردید جامی : خردنامه اسکندری
بخش ۳۲ - حکایت آن زشت روی خانه آرای که حکیمی در خانه وی منزل ساخت و در وقت حاجت آب دهان بر وی انداخت
یکی سفله با شکلی از طبع دور اقبال لاهوری : زبور عجم
دم مرا صفت باد فرودین کردند
دم مرا صفت باد فرودین کردند وحشی بافقی : قصاید
قصیدهٔ شمارهٔ ۲۴ - در ستایش حضرت علی«ع»
شاه انجم چو زرافشان شود از برج حمل فخرالدین عراقی : غزلیات
غزل ۱۵۱ - در جام جهان نمای اول
در جام جهان نمای اول هلالی جغتایی : غزلیات
غزل ۳۶۶ - گر نیست جام گلگون، خوش نیست دور لاله
گر نیست جام گلگون، خوش نیست دور لاله
بخش ۷۳ - سلطان ولد رومی قُدِّسَ سِرُّه
اسم شریف آن جناب بهاءالدین محمد، خلف الصدق حضرت مولانا جلال الدین محمد مولوی معنوی صاحب کتاب مثنوی است و به سلطان ولد مشهور است. فاضل و کامل و بالغ و عاقل بود. چنانکه وقتی مولانا وی را به دمشق به استدعای حضور شیخ شمس الدین تبریزی فرستاد چندانکه شمس به وی اصرار فرمود که سوارشو. وی قبول ننمودو تمامی راه پیاده، در رکاب شمس الدین راه میپیمود. شمس به مولوی گفت: ما سری داشتیم و سرّی. در راه تو سرّ خود را به یک پسرت دادیم و سرّ خود را به پسر دیگرت دادیم. چنانکه عاقبت در دست علاء الدین محمد فرزند ناخلف مولوی به سعادت شهادت رسید. بالجمله مولانا بهاءالدین از محققین و عارفین بود. به غیر خاتمهٔ دفتر ششم مثنوی، اشعار در حالات و مقامات مولوی گفته. تیمّناً و تبرّکاً یک رباعی و چند بیتی از مثنویاش نوشته شد: صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۳۲۱۲ - مصفا تا نمی گردد، ز تن جان بر نمی آید
مصفا تا نمی گردد، ز تن جان بر نمی آید مولوی : غزلیات
غزل ۱۳۳۱ - هر که درو نیست ازین عشق رنگ
هر کِه دَرو نیست ازین عشقْ رنگ صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۴۰۵۱ - از بهر دل چه رنج عبث سینه می برد
از بهر دل چه رنج عبث سینه می برد ملکالشعرای بهار : قطعات
شمارهٔ ۲۲ - طاق نصرت
این که بینی در مقابل، نیست آن قوس قزح مسعود سعد سلمان : قصاید
شمارهٔ ۲۷۲ - ستایش سلطان مسعود
ای خرد را به راستی قانون خاقانی : قطعات
شماره ۶۷ - وبالت نه از سر نهفتن درست
وبالت نه از سر نهفتن درست ترکی شیرازی : فصل سوم - سوگواریها
شمارهٔ ۱۰۱ - آتش فراق
تا سایهٔ مبارک تو بود بر سرم کمالالدین اسماعیل : رباعیات
شماره ۸۱ - آتش که همه دلی ازو ناشادست
آتش که همه دلی ازو ناشادست سیدای نسفی : شهر آشوب
شمارهٔ ۹ - حلواگر
دلبر حلواگرم را هست تیغی دلخراش مولوی : غزلیات
غزل ۱۰۹ - بکت عینی غداه البین دمعا
بَکَتْ عَیْنی غَداهَ اَلْبَیْنِ دَمْعا صغیر اصفهانی : قصاید
شمارهٔ ۳۵ - در تهنیت عید مولود ولی ذوالمنن
چو یار پرده ز رخسار برگرفت امروز حزین لاهیجی : فرهنگ نامه
بخش ۱۰ - صفت اسب
خرامنده کوهی، فلک پیکری حزین لاهیجی : ودیعة البدیعه
بخش ۲۷ - هرچه ادراک آن حواس کند
هرچه ادراک آن حواس کند بیدل دهلوی : غزلیات
غزل ۱۶۰۲ - رسید عید و طربها دلیل دل گردید
رسید عید و طربها دلیل دل گردید جامی : خردنامه اسکندری
بخش ۳۲ - حکایت آن زشت روی خانه آرای که حکیمی در خانه وی منزل ساخت و در وقت حاجت آب دهان بر وی انداخت
یکی سفله با شکلی از طبع دور اقبال لاهوری : زبور عجم
دم مرا صفت باد فرودین کردند
دم مرا صفت باد فرودین کردند وحشی بافقی : قصاید
قصیدهٔ شمارهٔ ۲۴ - در ستایش حضرت علی«ع»
شاه انجم چو زرافشان شود از برج حمل فخرالدین عراقی : غزلیات
غزل ۱۵۱ - در جام جهان نمای اول
در جام جهان نمای اول هلالی جغتایی : غزلیات
غزل ۳۶۶ - گر نیست جام گلگون، خوش نیست دور لاله
گر نیست جام گلگون، خوش نیست دور لاله