هاتف اصفهانی : غزلیات
غزل ۲۵ - یک گریبان نیست کز بیداد آن مه پاره نیست
یک گریبان نیست کز بیداد آن مه پاره نیست جویای تبریزی : غزلیات
شماره ۵۲۳ - دل آشفتهٔ من کی دماغ گلستان دارد
دل آشفتهٔ من کی دماغ گلستان دارد صامت بروجردی : کتاب التضمین و المصائب
شمارهٔ ۹ - و برای او همچنین
دید چون قاسم عروس از دوریش انکار دارد ادیب الممالک : در تقریظ شاهنامه و مثنویات و قطعات دیگر
شماره ۱۸ - منطقه اطلس بلند رواق
منطقه اطلس بلند رواق خاقانی : قطعات
شمارهٔ ۱۰۷ - در مرثیه
از افق ملکت ار ستاره فرو شد عنصری بلخی : رباعیات
شماره ۴۸ - دیدار بدل فروخت نفروخت گران
دیدار بدل فروخت نفروخت گران امیر معزی : قصاید
شماره ۴۴۳ - ای به رخسار و به عارض آفتاب و مشتری
ای به رخسار و به عارض آفتاب و مشتری مولوی : غزلیات
غزل ۱۸۵۹ - منم آن حلقه در گوش و نشسته گوش شمس الدین
مَنَم آن حَلْقه در گوش و ِنشَسته گوشِ شَمسُ الدّین رشیدالدین میبدی : ۶- سورة الانعام
۱۵ - النوبة الثالثة
قوله تعالى: وَ ذَرُوا ظاهِرَ الْإِثْمِ وَ باطِنَهُ بدان که رب العزّة جل جلاله، و تقدست اسماؤه، و تعالت صفاته، و توالت آلاؤه و نعماؤه، بجلال قدرت و کمال عزت خلق را بیافرید، و بلطافت صنعت و نظر حکمت و کرم بىنهایت ایشان را تربیت کرد، و نعمتهاى بىنهایت هم از روى ظاهرهم از روى باطن بر ایشان تمام کرد، گفت: «وَ أَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً». آن گه از بنده شکر نعمت درخواست، گفت: «وَ اشْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ إِیَّاهُ تَعْبُدُونَ». اگر شرط بندگى مىنمائید، شکر نعمت بجاى آرید، و نعمت خداوند خویش را در مخالفت او نه در ظاهر نه در باطن بکار مدارید. اینست که گفت جل جلاله: وَ ذَرُوا ظاهِرَ الْإِثْمِ وَ باطِنَهُ. چنان که نعمت دو قسم نهاد: ظاهر و باطن، مخالفت را دو قسم نهاد: ظاهر و باطن. نعمت ظاهر کما خلق است، و نعمت باطن جمال خلق. همچنین در مقابله آن اثم ظاهر مخالفت است که در جوارح ظاهر رود، و اثم باطن دوست داشتن معصیت است که در دل رود. اینست که سهل تسترى گفت در معنى آیت: اترکوا المعاصى بالجوارح و حبّها بالقلوب. و گفتهاند: اثم ظاهر طلب دنیا است و اثم باطن طلب بهشت. هر چند که طلب بهشت بر لسان علم معصیت نیست، اما در طریق جوانمردان و ذوق عارفان طلب بهشت طلب نعمت است، و در طلب نعمت باز ماندن است از راز ولى نعمت، و ناز حضرت، و هر چه ترا از راز و نیاز باز دارد، ایشان شرک شمرند، و معصیت دانند، اگر چه در حق قومى طاعت و عبادت بود، و فى معناه انشدوا: بهر چه از راه باز افتى، چه کفر آن حرف و چه ایمان بهر چه از دوست وا مانى، چه زشت آن نقش و چه زیبا. عطار نیشابوری : غزلیات
غزل ۵۶۶ - زهره ندارم که سلامت کنم
زهره ندارم که سلامت کنم سیدای نسفی : شهر آشوب
شمارهٔ ۱۶۹ - آسیابان
با نگار آسیابان گفتم ای عمر ابد مجد همگر : قطعات
شماره ۷۸ - تلطفی بنما ای برید باد سحر
تلطفی بنما ای برید باد سحر مسعود سعد سلمان : رباعیات
شماره ۲۷۰ - از بند رحم ببند مهد افتادم
از بند رحم ببند مهد افتادم سیدای نسفی : غزلیات
شماره ۱۱۳ - پیشانی ناز او از موج نگه چین بست
پیشانی ناز او از موج نگه چین بست عطار نیشابوری : غزلیات
غزل ۴۶۲ - شیفتهٔ حلقهٔ گوش توام
شیفتهٔ حلقهٔ گوش توام صائب تبریزی : گزیدهٔ غزلیات
غزل ۱ - یا رب از دل مشرق نور هدایت کن مرا
یا رب از دل مشرق نور هدایت کن مرا سعدی : رباعیات
رباعی ۲۴ - گر دل به کسی دهند باری به تو دوست
گر دل به کسی دهند باری به تو دوست ابوسعید ابوالخیر : رباعیات
رباعی ۴۸۷ - جانا من و تو نمونهٔ پرگاریم
جانا من و تو نمونهٔ پرگاریم صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۳۳۷۴ - زاهد خشک ز میخانه چه لذت گیرد؟
زاهد خشک ز میخانه چه لذت گیرد؟ صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۲۲۲ - جلوه های مختلف دارد شراب لاله رنگ
جلوه های مختلف دارد شراب لاله رنگ
غزل ۲۵ - یک گریبان نیست کز بیداد آن مه پاره نیست
یک گریبان نیست کز بیداد آن مه پاره نیست جویای تبریزی : غزلیات
شماره ۵۲۳ - دل آشفتهٔ من کی دماغ گلستان دارد
دل آشفتهٔ من کی دماغ گلستان دارد صامت بروجردی : کتاب التضمین و المصائب
شمارهٔ ۹ - و برای او همچنین
دید چون قاسم عروس از دوریش انکار دارد ادیب الممالک : در تقریظ شاهنامه و مثنویات و قطعات دیگر
شماره ۱۸ - منطقه اطلس بلند رواق
منطقه اطلس بلند رواق خاقانی : قطعات
شمارهٔ ۱۰۷ - در مرثیه
از افق ملکت ار ستاره فرو شد عنصری بلخی : رباعیات
شماره ۴۸ - دیدار بدل فروخت نفروخت گران
دیدار بدل فروخت نفروخت گران امیر معزی : قصاید
شماره ۴۴۳ - ای به رخسار و به عارض آفتاب و مشتری
ای به رخسار و به عارض آفتاب و مشتری مولوی : غزلیات
غزل ۱۸۵۹ - منم آن حلقه در گوش و نشسته گوش شمس الدین
مَنَم آن حَلْقه در گوش و ِنشَسته گوشِ شَمسُ الدّین رشیدالدین میبدی : ۶- سورة الانعام
۱۵ - النوبة الثالثة
قوله تعالى: وَ ذَرُوا ظاهِرَ الْإِثْمِ وَ باطِنَهُ بدان که رب العزّة جل جلاله، و تقدست اسماؤه، و تعالت صفاته، و توالت آلاؤه و نعماؤه، بجلال قدرت و کمال عزت خلق را بیافرید، و بلطافت صنعت و نظر حکمت و کرم بىنهایت ایشان را تربیت کرد، و نعمتهاى بىنهایت هم از روى ظاهرهم از روى باطن بر ایشان تمام کرد، گفت: «وَ أَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً». آن گه از بنده شکر نعمت درخواست، گفت: «وَ اشْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ إِیَّاهُ تَعْبُدُونَ». اگر شرط بندگى مىنمائید، شکر نعمت بجاى آرید، و نعمت خداوند خویش را در مخالفت او نه در ظاهر نه در باطن بکار مدارید. اینست که گفت جل جلاله: وَ ذَرُوا ظاهِرَ الْإِثْمِ وَ باطِنَهُ. چنان که نعمت دو قسم نهاد: ظاهر و باطن، مخالفت را دو قسم نهاد: ظاهر و باطن. نعمت ظاهر کما خلق است، و نعمت باطن جمال خلق. همچنین در مقابله آن اثم ظاهر مخالفت است که در جوارح ظاهر رود، و اثم باطن دوست داشتن معصیت است که در دل رود. اینست که سهل تسترى گفت در معنى آیت: اترکوا المعاصى بالجوارح و حبّها بالقلوب. و گفتهاند: اثم ظاهر طلب دنیا است و اثم باطن طلب بهشت. هر چند که طلب بهشت بر لسان علم معصیت نیست، اما در طریق جوانمردان و ذوق عارفان طلب بهشت طلب نعمت است، و در طلب نعمت باز ماندن است از راز ولى نعمت، و ناز حضرت، و هر چه ترا از راز و نیاز باز دارد، ایشان شرک شمرند، و معصیت دانند، اگر چه در حق قومى طاعت و عبادت بود، و فى معناه انشدوا: بهر چه از راه باز افتى، چه کفر آن حرف و چه ایمان بهر چه از دوست وا مانى، چه زشت آن نقش و چه زیبا. عطار نیشابوری : غزلیات
غزل ۵۶۶ - زهره ندارم که سلامت کنم
زهره ندارم که سلامت کنم سیدای نسفی : شهر آشوب
شمارهٔ ۱۶۹ - آسیابان
با نگار آسیابان گفتم ای عمر ابد مجد همگر : قطعات
شماره ۷۸ - تلطفی بنما ای برید باد سحر
تلطفی بنما ای برید باد سحر مسعود سعد سلمان : رباعیات
شماره ۲۷۰ - از بند رحم ببند مهد افتادم
از بند رحم ببند مهد افتادم سیدای نسفی : غزلیات
شماره ۱۱۳ - پیشانی ناز او از موج نگه چین بست
پیشانی ناز او از موج نگه چین بست عطار نیشابوری : غزلیات
غزل ۴۶۲ - شیفتهٔ حلقهٔ گوش توام
شیفتهٔ حلقهٔ گوش توام صائب تبریزی : گزیدهٔ غزلیات
غزل ۱ - یا رب از دل مشرق نور هدایت کن مرا
یا رب از دل مشرق نور هدایت کن مرا سعدی : رباعیات
رباعی ۲۴ - گر دل به کسی دهند باری به تو دوست
گر دل به کسی دهند باری به تو دوست ابوسعید ابوالخیر : رباعیات
رباعی ۴۸۷ - جانا من و تو نمونهٔ پرگاریم
جانا من و تو نمونهٔ پرگاریم صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۳۳۷۴ - زاهد خشک ز میخانه چه لذت گیرد؟
زاهد خشک ز میخانه چه لذت گیرد؟ صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۲۲۲ - جلوه های مختلف دارد شراب لاله رنگ
جلوه های مختلف دارد شراب لاله رنگ
