ای کاش که بخت سازگاری کردی
با جور زمانه یار یاری کردی
از دست جوانی‌ام چو بربود عنان
پیری چو رکاب پایداری کردی

گر همچو من افتادهٔ این دام شوی
ای بس که خراب باده و جام شوی
ما عاشق و رند و مست و عالم سوزیم
با ما منشین اگر نه بدنام شوی

یا راهِبًا اُنْظُرْ اِلیٰ مِصْباحِ
مُتَشَعْشِعًا وَاسْتَغْنِ عَنْ اِصْباحِ
اُنْظُرْ اِلیٰ راحٍ تَناهیٰ لُطْفُهُ
وَ سَبَی النُّهیٰ یا لُطْفَها مِنْ راحِ
فالرّاحُ نَسْخٌ لِلْعُقولِ بِنُورِهِ
کَالْشَّمْسِ عَزْلٌ لِلنُّجُومِ وَ ماحِ
اَلْجِدُّ یَسْجُدُ راحَنا مُتَخاضِعًا
وَاَعُوْذُ مِنْ راحٍ یَزیدُ مُزاحی
اَهْلُ الْمُزاحِ و اَهْلُ راحٍ هالِکٌ
لا خَیْرَ فیهِمُ مَسْکَرًا اَوْ صاحِ
اَلْعَقْلُ مَسّاحُ الزَّمانِ وَاَهْلِهِ
فَتَجانَبُوا مِنْ عاقِلٍ مَسّاحِ
اَلرّاحُ اَجْنِحَةٌ لِسَکْریٰ اِنَّها
یَجْتازُهُمْ بَحْرًا بِلا مَلّاحِ
ذَا الرّاحُ لٰا شَرْقِیَّةٌ غَرْبِیَّةٌ
مِنْ دَنَّةٍ مِسْکِیَّةٍ نَفّاحِ
نَسَخَ الهُمُومَ وَلَیْسَ ذاکَ لِغَفْلَةٍ
زادَ الْعُقُولَ وَ مَدَّها بِلِقاحِ
فَتَحوا الْعُیُونَ بِطیِبِهِ وَ نَسِیمِهِ
سَکِرُوا بِهِ فَاِذاهُمُ بِمِلاحِ
صاروُا سُکاریٰ نَحْوَبابِ مَلیکِنا
مَلِکِ الْمُلُوکِ وَ رُوْحُهُمْ کَرِیاحِ
مَلِکِ الْبَصیرَةِ شَمْسِ دِینٍ سَیِّدی
ظَلْنا بِهِ ذی عِزَّةٍ مُرْتاحِ
هاتُوا مِنَ التَّبْریزِ مِنْ صَهْبائِهِمْ
مِنْ مازحٍ مُتَرَوَقٍ وَشّاحِ

هر ساعتم اندرون بجوشد خون را
واگاهی نیست مردم بیرون را
الا مگر آنکه روی لیلی دیدست
داند که چه درد می‌کشد مجنون را؟

عشاق به درگهت اسیرند بیا
بدخویی تو بر تو نگیرند بیا
هر جور و جفا که کرده‌ای معذوری
زان پیش که عذرت نپذیرند بیا

ای چشم تو مست خواب و سرمست شراب
صاحب نظران تشنه و وصل تو سراب
مانند تو آدمی در آباد و خراب
باشد که در آیینه توان دید و در آب

چون دل ز هوای دوست نتوان پرداخت
درمانش تحملست و سر پیش انداخت
یا ترک گل لعل همی باید گفت
یا با الم خار همی باید ساخت

دل می‌رود و دیده نمی‌شاید دوخت
چون زهد نباشد نتوان زرق فروخت
پروانهٔ مستمند را شمع نسوخت
آن سوخت که شمع را چنین می‌افروخت

روزی گفتی شبی کنم دلشادت
وز بند غمان خود کنم آزادت
دیدی که از آن روز چه شبها بگذشت
وز گفته ی خود هیچ نیامد یادت؟

صد بار بگفتم به غلامان درت
تا آینه دیگر نگذارند برت
ترسم که ببینی رخ همچون قمرت
کس باز نیاید دگر اندر نظرت

آن یار که عهد دوستاری بشکست
می‌رفت و منش گرفته دامان در دست
می‌گفت دگرباره به خوابم بینی
پنداشت که بعد از آن مرا خوابی هست

شبها گذرد که دیده نتوانم بست
مردم همه از خواب و من از فکر تو مست
باشد که به دست خویش خونم ریزی
تا جان بدهم دامن مقصود به دست

هشیار سری بود ز سودای تو مست
خوش آن که ز روی تو دلش رفت ز دست
بی‌تو همه هیچ نیست در ملک وجود
ور هیچ نباشد چو تو هستی همه هست

گر زحمت مردمان این کوی از ماست
یا جرم ترش بودن آن روی از ماست
فردا متغیر شود آن روی چو شیر
ما نیز برون شویم چون موی از ماست

وه وه که قیامتست این قامت راست
با سرو نباشد این لطافت که تراست
شاید که تو دیگر به زیارت نروی
تا مرده نگوید که قیامت برخاست

سرو از قدت اندازهٔ بالا بردست
بحر از دهنت لؤلؤ لالا بردست
هر جا که بنفشه‌ای ببینم گویم
مویی ز سرت باد به صحرا بردست

امشب که حضور یار جان افروزست
بختم به خلاف دشمنان پیروزست
گو شمع بمیر و مه فرو شو که مرا
آن شب که تو در کنار باشی روزست

آن شب که تو در کنار مایی روزست
و آن روز که با تو می‌رود نوروزست
دی رفت و به انتظار فردا منشین
دریاب که حاصل حیات امروزست

گویند هوای فصل آزار خوش‌ست
بوی گل و بانگ مرغ گلزار خوش‌ست
ابریشم زیر و نالهٔ زار خوشست
ای بی‌خبران! این همه با یار خوش‌ست

خیزم بروم چو صبر نامحتملست
جان در قدمش کنم که آرام دلست
و اقرار کنم برابر دشمن و دوست
کانکس که مرا بکشت از من بحلست