رَسید ساقیِ جانْ ما خُمارِ خواب آلود
گرفت ساغَرِ زَرّین سَرِ سَبو بِگُشود
صَلایِ باده جان و صَلایِ رَطْلِ گِران
کِه میْ‌دَهَد به خُماران بِگاهْ زودازود؟
زِهی صَباحِ مُبارک زِهی صَبوحِ عزیز
زِ شاهْ جامِ شراب و زِ ما رُکوع و سُجود
شرابْ صافی و سُلطانْ نَدیم و دولتْ یار
دِگَر نَیارَم گفتن که در میانه چه بود
هر آن کِه می نَخورَد بر سَرَش فروریزد
بِگویَدَش که بُرو در جهانِ کور و کَبود
دَرین جهان که دَرو مُرده می‌خورَد مُرده
نَخورْد عاقل و ناسود و یک دَمی نَغُنود
چو پاک داشت شِکَم را رَسید باده پاک
زِهی شراب و زِهی جام و بَزم و گفت و شُنود
شراب را تو نَبینیّ و مَست را بینی
نَبینی آتشِ دل را و خانه‌ها پُردود
دلِ خَسان چو بِسوزَد چه بویِ بَد آید
دلِ شَهان چو بِسوزَد فُزود عَنْبَر و عود
نِبِشته بر رُخِ هر مَست رو که جانْ بُردی
نِبِشته بر لَبِ ساغَر که عاقِبَتْ مَحمود
نِبِشته بر دَفِ مُطرب که زُهره بَنده تو
نِبِشته بر کَفِ ساقی که طالِعَت مَسعود
بِخَند موسیِ عِمْران به کوریِ فرعون
بِخور خَلیلِ خدا نوش کوریِ نِمْرود
بِلیس اگر زِ شرابِ خدایْ مَست بُدی
زِ صد گُنَه نشُدی هیچ طاعَتَش مَردود
خَمُش کُنم که خَمُش بِهْ به پیشِ هُشیاران
که خَلْق خیره شُدند و خیالشان اَفْزود

به روح‌هایِ مُقدَّسْ زِ من سَلام بَرید
به عاشقانِ مُقدَّم زِ من پیام بَرید
به روزِ وَصلْ چو بَرقَم شبِ فِراقْ چو ابر
ازین دو حال مُشَوَّش بگو کُدام بَرید؟
خدایْ خَصمِ شما گَر به پیشِ آن خورشید
زِ ماه و شمع و سِتاره و چراغ نام بَرید
سیاه کاسه شوید اَرْ زِ مَطْبَخِ عشقش
به سویِ خوانِ کَرَم دیگ‌هایِ خام بَرید
نشان دَهَم که شما آتش از کجا آرید
زِ بَرقِ نَعْلِ شَهَنْشاهِ خوش خُرام بَرید
وَلیک مَرکَبِ تُند است هان و هان زِنهار
نه زین هِلَد نه لِگام اَرْ شما لِگام بَرید
حَیات یابَد آن جا را اگر چه مُرده بَرید
حَلال گردد آن جا اگر حَرام بَرید
هزار بَندْ چو عشقش زِ پایِ جانْ بِگُشاد
مرا دو دست گرفته به آن مَقام بَرید
زِ لوحِ عشق نِبِشتیم این غَزَل‌ها را
به شَمسِ مَفْخَرِ تبریز ازین غُلام بَرید

دو ماه پَهْلوی همدیگرند بر دَرِ عید
مَهِ مُصَوَّرِ یار و مَهِ مُنَوَّرِ عید
چو هر دو سَر به هم آورده‌اند در اسرار
هزار وَسوَسه اَفْکنده‌اند در سَرِ عید
زِ موجِ بَحْر بِرَقصند خَلقْ همچو صَدَف
وَلیک همچو صَدَف بی‌خَبَر زِ گوهرِ عید
زِ عیدِ باقیْ این عید آمده‌ست رَسول
چو دلْ به عید سِپاری تو را بَرَد بَرِ عید
به روزِ عید بگویم دُهُل چه می‌گوید
اگر تو مَردیْ بَرجِه رَسید لشکرِ عید
قُراضه‌یی دو که دادی برایِ حَق بِنِگَر
جَزایِ حُسنِ عَمَل گیر گنجِ پُرزَرِ عید
وَگَر چو شیشه شِکَستی زِ سنگِ صوم و جِهاد
میِ حَلالِ سَقا هُم بِکَش زِ ساغَرِ عید
ازین شکار سویِ شاه بازپَر چون باز
که دَرپَرید به مُژده زِ شَهْ کبوترِ عید
تو گاوِ فَربِهِ حِرصَت به روزه قُربان کُن
که تا بَری به تَبَرُّک هِلالِ لاغَرِ عید
وَگَر نکردی قُربان عِنایَتِ یَزدان
امید هست که ذِبْحَش کُند به خَنْجَرِ

حَبیبْ کعبه جان است اگر نمی‌دانید
به هر طَرَف که بِگَردید رو بِگَردانید
که جانْ وِیْ است به عالَم اگر شما جِسْمید
که جانِ جُمله جان‌هاست اگر شما جانید
نِدا بَرآمَد امشب که جانِ کیست فِدا؟
بِجَست جانِ من از جا که نَقْد بِسْتانید
هزار نُکته نِبِشته‌ست عشق بَر رویَم
زِ حالِ دل چو شما عاشقید بَرخوانید
چه ساغَر است که هر دَم به عاشقان آید
شما کَشید چُنین ساغَری که مَردانید
که عشقْ باغ و تماشاست اگر مَلول شوید
هواش مَرکَبِ تازی‌ست اگر فرومانید
چو آب و نانِ همه ماهیان زِ بَحرْ بُوَد
چو ماهی اید چرا عاشقِ لبِ نانید؟
قَرابه‌یی‌ست پُر از رنج و نامِ او جسم است
به سنگ بَربِزَنید و تمام بِرْهانید
چو مُرغ در قَفَصَم بَهرِ شَمسِ تبریزی
زِ دُشمنی قَفَصَم بِشْکَنید و بِدْرانید

به باغْ بُلبُل ازین پَسْ حَدیثِ ما گوید
حَدیثِ خوبیِ آن یارِ دِلْرُبا گوید
چو باد در سَرِ بید اُفْتَد و شود رَقْصان
خدایْ دانَد کو با هوا چه‌ها گوید
چَنار فَهْم کُند اندکی زِ سوزِ چَمَن
دو دستِ پَهنْ بَرآرَد خوش و دُعا گوید
بِپُرسَم از گُلْ کان حُسن از کِه دُزدیدی؟
زِ شَرمْ سُست بِخَندد ولی کجا گوید؟
اگر چه مَست بُوَد گُل خراب نیست چو من
که رازِ نَرگسِ مَخْمور با شما گوید
چو رازها طَلَبی در میانِ مَستان رو
که راز را سَرِ سَرمَستِ بی‌حَیا گوید
که باده دخترِ کَرْم است و خاندانِ کَرَم
دَهانِ کیسه گُشاده‌ست و از سَخا گوید
خُصوص باده عَرشی زِ ذوالْجَلالِ کَریم
سَخاوت و کَرَمِ آن مَگَر خدا گوید
زِ شیردانه عارف بِجوشَد آن شیره
زِ قَعْرِ خُمِّ تَنِ او تو را صَلا گوید
چو سینه شیر دَهَد شیره هم تَوانَد داد
زِ سینه چَشمه جاریش ماجَرا گوید
چو مَست تَر شود آن روحْ خِرقه باز شود
کُلاه و سَر بِنَهَد تَرکِ این قَبا گوید
چو خونِ عَقل خورَد بادهْ لااُبالی وار
دَهان گُشایَد و اَسرارِ کِبْریا گوید
خَموش باش که کَس باوَرَت نخواهد کرد
که مَسِّ بَد نَخورَد آنچه کیمیا گوید
خَبَر بِبَر سویِ تبریز مَفْخَرِ آفاق
مَگَر که مَدْحِ تو را شَمسِ دینِ ما گوید

هزار جانِ مُقدَّسْ فِدایِ رویِ تو باد
که در جهانْ چو تو خوبی کسی ندید و نَزاد
هزار رَحْمَتِ دیگر نِثارِ آن عاشق
که او به دامِ هَوایِ چو تو شَهی افتاد
زِ صورتِ تو حِکایَت کنند یا زِ صِفَت
که هر یکی زِ یکی خوب‌تَر زِهی بُنیاد
دِلَم هزار گِرِه داشت همچو رشته سِحْر
زِ سِحْرِ چَشمِ خوشَت آن همه گِرُه بِگُشاد
بُلندبین زِ تو گشته‌ست هر دو دیده عشق
بِبین تو قُوَّتِ شاگرد و حِکْمَتِ اُستاد
نشسته‌ایم دل و عشق و کالْبَد پیشَت
یکی خراب و یکی مَست وان دِگَر دِلْشاد
به حُکمِ توست بِگِریانی و بِخَندانی
همه چو شاخِ درختیم و عشقِ تو چون باد
به بادِ عِشقِ تو زَردیم هم بِدان سَبزیم
تو راست جُمله وَلایَت تو راست جُمله مُراد
کُلوخ و سنگ چه دانَد بهار را چه اثر؟
بهار را زِ چَمَن پُرس و سُنبُل و شِمْشاد
درخت را زِ بُرونْ سویْ باد گردانَد
درختِ دل را بادْ اَندَرون‌ست یعنی یاد
به زیرِ سایه زُلْفَت دِلَم چه خوش خُفته‌ست
خراب و مَست و لَطیف و خوش و کَش و آزاد
چو غَیرتِ تو دِلَم را زِ خواب بِجْهانید
خُمار خیزد و فریاد دَردَهَد فریاد
ولی چو مَست کُنی مَر مرا غَلَط گردم
گُمان بَرَم که امیرم چرا شَوَم مُنْقاد؟
به وَقتِ دَرد بگوییم کِیْ تو و همه تو
چو دَرد رفت حِجابی میانِ ما بِنَهاد
در آن زمان که کُند عقلْ عاقِبَت بینی
نِدا زِ عشق بَرآیَد که هرچ بادا باد

زِ عشقِ آن رُخ ِخوبِ تو ای اصولِ مُراد
هر آن کِه توبه کُند توبه‌اش قَبول مَباد
هزار شُکر و هزاران سِپاسْ یَزدان را
که عشقِ تو به جهان پَرّ و بال بازگُشاد
در آرزویِ صَباحِ جَمالِ تو عُمری
جهانِ پیر هَمی‌خوانْد هر سَحَر اَوْراد
برادری بِنِمودی شَهَنْشَهی کردی
چه دادْ مانْد که آن حُسن و خوبیِ تو نَداد؟
شنیده‌ایم که یوسُفْ نَخُفت شب ده سال
برادران را از حَق بِخواست آن شَهْ زاد
که ای خدایْ اگر عَفْوِشان کُنی کردی
وَگَر نه دَرفکَنم صد فَغان دَرین بُنیاد
مَگیر یا رَب ازیشان که بَسْ پَشیمانند
ازان گُناه کَزیشان به ناگهان افتاد
دو پایِ یوسُف آماس کرد از شب خیز
به دَرد آمد چَشمَش زِ گریه و فریاد
غَریو در مَلَکوت و فرشتگان اُفتاد
که بَحْرِ لُطف بِجوشید و بَندها بِگُشاد
رَسید چارده خِلْعَت که هر چهارده تان
پَیَمبرید و رَسولید و سَرورِ عُبّاد
چُنین بُوَد شب و روز اجتهادْ پیران را
که خَلْق را بِرَهانند از عذاب و فَساد
کنند کارِ کسی را تَمام و بَرگُذرند
که جُز خدای نَدانَد زِهی کَریم و جَواد
چو خِضْر سویِ بِحار ایلیاس در خُشکی
برایِ گُم شُدگان می‌کنند اِسْتِمداد
دَهَند گنجِ رَوان و بَرَند رَنجِ رَوان
دَهَند خِلْعَتِ اَطْلَس بُرون کنند لُباد
بَس است باقیِ این را بِگویَمَت فردا
شب اَرْ چه ماه بُوَد نیست بی‌ظَلام و سَواد

سپاس و شُکرْ خدا را که بَندها بِگُشاد
میانْ به شُکر چو بَستیم بَندِ ما بِگُشاد
به جان رَسید فَلَک از دُعا و ناله من
فَلَک دَهانِ خود اَنْدَر رَهِ دُعا بِگُشاد
زِ بَسْ که سینه ما سوخت در وَفا جُستن
زِ شَرمِ ما عَرَق از صورتِ وَفا بِگُشاد
اَدیمِ رویِ سُهیلیم هر کجا بِنِمود
غُلامِ چَشمه عشقیم هر کجا بِگُشاد
پَسِ دَریچه دلْ صد دَرِ نَهانی بود
که بَسته بود خدا بَنده خدا بِگُشاد
دَرین سَرا که دو قِندیلِ ماه و خورشید است
خدا زِ جانبِ دلْ روزَنِ سَرا بِگُشاد
اَلَسْت گفت حَق و جان‌ها بَلیٰ گفتند
برایِ صِدقِ بَلیٰ حَقْ رَهِ بَلا بِگُشاد

مَها به دلْ نَظَری کُن که دلْ تو را دارد
به روز و شب به مُراعاتَتْ اِقْتِضا دارد
زِ شادی و زِ فَرَح در جهان نمی‌گُنجَد
دلی که چون تو دِلارامِ خوشْ لِقا دارد
زِ آفتابِ تو آن را که پُشتْ گرم شود
چرا دلیر نباشد؟ حَذَر چرا دارد؟
زِ بَهرِ شادیِ توست اَرْ دِلَم غمی دارد
زِ دست و کیسه توست اَرْ کَفَم سَخا دارد
خیالِ خوبِ تو چون وَحشیانْ زِ من بِرَمَد
که صورتی‌ست تَنِ بَنده دست و پا دارد
مرا و صد چو مرا آن خیالِ بی‌صورت
زِ نَقْش سیر کُند عاشقِ فَنا دارد
بِرِهنه خِلْعَتِ خورشید پوشَد و گوید
خُنُک کسی که زِ زَرْبَفتِ او قَبا دارد
تَنی که تابشِ خورشیدِ جانْ بَرو آید
گُمان مَبَر که سَرِ سایه هُما دارد
بدان که موسیِ فرعون کُش دَرین شهر است
عَصاش را تو نبینی ولی عَصا دارد
هَمی‌رَسَد به عَنان‌هایِ آسْمانْ دَستَش
که اِصْبَعِ دلِ او خاتَمِ وَفا دارد
غَمَش جَفا نکُند وَرْ کُند حَلالَش باد
به هر چه آب کُند تشنه صد رِضا دارد
فُزون از آن نَبُوَد کِش کُشَد به اِسْتِسْقا
در آن زمانْ دل و جانْ عاشقِ سَقا دارد
اگر صَبا شِکَنَد یک دو شاخْ اَنْدَر باغ
نه هر چه دارد آن باغ از صَبا دارد؟
شرابِ عشقْ چو خورْدی شِنو صَلایِ کَباب
زِ مُقْبلی که دِلَش داغِ اَنْبیا دارد
زمینْ بِبَسته دَهان تاسه مَهْ کِه می‌داند
که هر زمین به درونْ در نَهانْ چه‌ها دارد
بهار که بِنِمایَد زمینِ نیشِکَرَت
ازان زمین که درونْ ماش و لوبیا دارد
چرا چو دالِ دُعا در دُعا نمی‌خَمَّد؟
کسی که از کَرَمش قبله دُعا دارد
چو پُشت کرد به خورشید او نمازی نیست
ازان که سایه خود پیش و مُقْتَدا دارد
خَموش کُن خَبَرِ مَن صَمَت نَجا بِشِنو
اگر رَقیبِ سُخنْ جویِ ما رَوا دارد

مَها به دل نَظَری کُن که دلْ تو را دارد
که روز و شب به مُراعاتَتْ اِقْتِضا دارد
زِ شادی و زِ فَرَح در جهان نمی‌گُنجَد
که چون تو یارِ دِلارامِ خوشْ لِقا دارد
هَمی‌رَسَد به گَریبانِ آسْمانْ دَستَش
که او چو سایه زِ ماهِ تو مُقْتَدا دارد
به آفتابِ تو آن را که پُشتْ گرم شود
چرا دلیر نباشد؟ حَذَر چرا دارد؟
چرا به پَنجه کَمَرگاهِ کوه را نَکَشَد
کسی که زَاطْلَسِ عشقِ خوشَتْ قَبا دارد
تو خود جَفا نکُنی وَرْ کُنی جَفا بر دل
بِکُن بِکُن که به کِردارِ تو رِضا دارد
چرا نباشد راضی بِدانْ جَفایِ لَطیف
که او طَراوتِ آب و دَمِ صَبا دارد
در آتشِ غمِ تو همچو عودْ عَطّاری‌ست
دلِ شریفْ که او داغِ اَنْبیا دارد
خَمُش خَمُش که سُخن آفرینِ مَعنی بَخش
بُرونِ گفتْ سُخَن‌هایِ جانْ فَزا دارد

میانِ باغْ گُلِ سُرخْ های و هو دارد
که بو کنید دَهانِ مرا چه بو دارد
به باغْ خود همه مَستَند لیک نی چون گُل
که هر یکی به قَدَح خورْد و او سَبو دارد
چو سالْ سالِ نَشاط است و روزْ روزِ طَرَب
خُنُک مرا و کسی را که عیشْ خو دارد
چرا مُقیم نباشد چو ما به مَجْلِسِ گُل
کسی که ساقیِ باقیِّ ماه رو دارد
به باغْ جُمله شرابِ خدایْ می‌نوشَند
در آن میانه کسی نیست کو گِلو دارد
عَجایبَند درختانْش بِکْر و آبِسْتن
چو مَریمی که نه معشوقه و نه شو دارد
هزار بار چَمَن را بِسوخت و بازآراست
چه عشق دارد با ما چه جُست و جو دارد
وجودِ ما و وجودِ چَمَن بِدو زنده‌ست
زِهی وجودِ لَطیف و ظَریفْ کو دارد
چراست خارْ سِلَحْدار و ابرْ رویْ تُرُش؟
زِ رَشکِ آن که گُلِ سُرخ صد عَدو دارد
چو آیِنه‌ست و تَرازو خَموش و گویا یار
زِ من رَمیده که او خویِ گفت و گو دارد

میانِ باغْ گُلِ سُرخْ های و هو دارد
که بو کنید دَهان مرا چه بو دارد
به باغْ خود همه مَستَند لیک نی چون گُل
که هر یکی به قَدَح خورْد و او سَبو دارد
چو سالْ سالِ نَشاط است و روزْ روزِ طَرَب
خُنُک مرا و کسی را که عیشْ خو دارد
چرا مُقیم نباشد چو ما به مَجْلِسِ گُل
کسی که ساقیِ باقیِّ ماه رو دارد؟
هزار جانِ مُقدَّس فِدایِ آن جانی
که او به مَجْلِسِ ما اَمرِ اِشْرَبوا دارد
سؤال کردم گُل را که بر کِه می‌خندی؟
جواب داد بر آن زشتْ کو دو شو دارد
هزار بار خَزان کرد نوبَهارْ تو را
چه عشق دارد با ما چه جُست و جو دارد
پیاله‌یی به من آوَرْد گل که باده خوری؟
خورَم چرا نخورَم؟ بَنده هم گِلو دارد
چه حاجَت است گِلو باده خدایی را؟
که ذَرّه ذَرّه همه نُقْل و میْ ازو دارد
عَجَب که خار چه بَدمَست و تیز و روتُرُش است
زِ رَشکِ آن که گُل و لاله صد عَدو دارد
به طورِ موسیٰ بِنْگَر که از شَرابِ گِزاف
دَهان ندارد و اِشْکَمْ چهارسو دارد
به مَستیانِ درختانْ نِگَر به فَصلِ بهار
شِکوفه کرده که در شُربِ میْ غُلو دارد

مَکُن مَکُن که پَشیمان شویّ و بَد باشد
که بی‌عِنایَتِ جان باغْ چون لَحَد باشد
چه ریش بَرکَنی از غُصّه و پَشیمانی
چو ریشِ عقلِ تو در دستِ کالْبَد باشد
بِکُن مُجاهِده با نَفْس و جنگْ ریشاریش
که صُلح را زِ چُنین جنگ‌ها مَدَد باشد
وَگَر گُریز کُنی هَمچو آهو از کَفِ شیر
زِ تو گُریزد آن ماهْ بر اَسَد باشد
نه گوشِ تو سُخَنِ یارِ مهربان شِنَوَد
نه پیشِ چَشمِ تو دِلْدارِ سَروقَد باشد
نِشین به کَشتیِ روح و بگیر دامَنِ نوح
به بَحرِ عشقْ که هر لحظه جَزْر و مَد باشد
گَذر زِ ناز و مَلولی که نازْ آنِ تو نیست
که آن وظیفه آن یارِ ماهْ خَد باشد
چه ظُلْم کردم بر حُسنِ او که مَهْ گفتم
صد آفتاب و فَلَک را بَرو حَسَد باشد
خَموش باش و مگو ریگ را شُمار مَکُن
شُمار چون کُنی آن را که بی‌عَدَد باشد؟

مرا عَقیقِ تو باید شِکَر چه سود کُند؟
مرا جَمالِ تو باید قَمَر چه سود کُند؟
چو مَستِ چَشمِ تو نَبْوَد شراب را چه طَرَب
چو هَمرهَم تو نباشی سَفَر چه سود کُند؟
مرا زَکاتِ تو باید خَزینه را چه کُنم؟
مرا میانِ تو باید کَمَر چه سود کُند؟
چو یوسُفَم تو نباشی مرا به مصر چه کار؟
چو رفت سایه سُلطان حَشَر چه سود کُند؟
چو آفتابِ تو نَبْوَد زِ آفتابْ چه نور؟
چو مَنْظَرَم تو نباشی نَظَر چه سود کُند؟
لِقایِ تو چو نَباشد بَقایِ عُمر چه سود؟
پَناهِ تو چو نباشد سِپَر چه سود کُند؟
شَبَم چو روزِ قیامَت دراز گشت ولی
دِلَم سَحورِ تو خواهد سَحَر چه سود کُند؟
شبی که ماه نباشد سِتارگانْ چه زَنَند؟
چو مُرغ را نَبُوَد سَر دو پَر چه سود کُند؟
چو زور و زَهره نباشد سِلاح و اسب چه سود؟
چو دلْ دلی نَنِمایَد جِگَر چه سود کُند؟
چو روحِ من تو نباشی زِ روحِ ریحْ چه سود؟
بَصیرتَم چو نَبَخشی بَصَر چه سود کُند؟
مرا به جُز نَظَرِ تو نَبود و نیست هُنر
عِنایَتَت چو نباشد هُنر چه سود کُند؟
جهانْ مِثالِ درخت است بَرگ و میوه زِ توست
چو برگ و میوه نباشد شَجَر چه سود کُند؟
گُذر کُن از بَشریَّت فرشته باش دِلا
فرشتگی چو نباشد بَشَر چه سود کُند؟
خَبَر چو مَحْرَمِ او نیست بی‌خَبَر شو و مَست
چو مُخْبرَشْ تو نباشی خَبَر چه سود کُند؟
زِ شَمسِ مَفْخَرِ تبریز آن کِه نور نیافت
وجودِ تیره او را دِگَر چه سود کُند؟

فَراغَتی دَهَدَم عشقِ تو زِ خویشاوند
از آن که عشقِ تو بُنیادِ عافیَت بَرکَند
از آن که عشقْ نخواهد به جُز خَرابیِ کار
از آن که عشقْ نگیرد زِ هیچ آفَتْ پَند
چه جایِ مال و چه نامِ نِکو و حُرمَت و بَوْش؟
چه خان و مان و سَلامَت چه اَهْل و یا فرزند؟
که جانِ عاشقْ چون تیغِ عشقْ بِرْبایَد؟
هزار جانِ مُقَدَّس به شُکرِ آن بِنَهَند
هوایِ عشقِ تو وانگاه خوفِ ویرانی؟
تو کیسه بسته و آنگاه عشقِ آن لَبِ قَند؟
سَرَک فروکَش و کُنجِ سَلامَتی بِنِشین
زِ دستِ کوتَه نایَد هوایِ سَروِ بُلند
بُرو زِ عشقْ نَبُردی تو بویْ در همه عُمر
نه عشق داری عقلی‌ست این به خود خُرسَند
چه صَبر کردن و دامَنْ زِ فِتْنه بِرْبودن
نشسته تا که چه آیَد زِ چَرخْ روزی چَند؟
دَرآمَد آتشِ عشق و بِسوخت هر چه جُز اوست
چو جُمله سوخته شُد شاد شین و خوش می‌خَند
وَ خاصه عشقِ کسی کَزْ اَلَست تا به کُنون
نبوده است چُنو خود به حُرمَتِ پیوند
اگر تو گویی دیدم وِرا برایِ خدا
گُشایْ دیده دیگر وَاین دو را بَربَند
کَزین نَظَر دو هزارانْ هزار چون من و تو
به هر دو عالَم دایمْ هَلاک و کور شُدند
اگر به دیده من غیرِ آن جَمال آید
بِکَنده باد مرا هر دو دیده‌ها به کُلَند
بَصیرتِ همه مَردانِ مَرد عاجز شُد
کجا رَسَد به جَمال و جلالِ شاهِ لَوَند؟
دَریغْ پَرده هستی خدایْ بَرکَندی
چُنان که آن دَرِ خیبر عَلیِّ حِیدَر کَند
که تا بِدیدی دیده که پنجْ نوبَتِ او
هزار ساله از آن سو که گفته شُد بِزَنَند

سُخَن به نَزدِ سُخَن دانْ بُزرگوار بُوَد
زِ آسْمانْ سُخَن آمد سُخَن نه خوار بُوَد
سُخَن چو نیک نگویی هزار نیست یکی
سُخَن چو نیکو گویی یکی هزار بُوَد
سُخَن زِ پَرده بُرون آید آنگَهَش بینی
که او صِفاتِ خداوندِ کِردگار بُوَد
سُخَن چو رویْ نِمایَد خدایْ رَشکْ بَرَد
خُنُک کسی که به گُفتارْ رازدار بُوَد
زِ عَرش تا به ثَریٰ ذَرّه ذَرّه گویایَند
کِه داند؟ آن که به ادراکْ عَرشْ وار بُوَد
سُخَن زِ عِلْمِ خدا و عَمَل خدایْ کُند
وَگَر زِ ما طَلَبی کار کارِ کار بُوَد
چو مُرغَکانِ اَبابیل لشکری شِکَنَند
به پیشِ لشکرِ پنهان چه کارزار بُوَد
چو پَشّه‌یی سَرِ شاهی بَرَد که نِمْرود است
یَقین شود که نَهان در سِلاحْدار بُوَد
چو یک سَواره مَهْ را سِپَر دو نیم شود
سِنانِ دیده احمد چه دِلْگُذار بُوَد
تو صورتی طَلَبی زین سُخَن که دستْ نَهی
دَهَم به دستِ تو گَر دستْ دَستیار بُوَد

به پیشِ تو چه زَنَد جان و جانْ کُدام بُوَد؟
که جانْ توییّ و دِگَر جُمله نَقْش و نام بُوَد
اگر چه ماه به دَهْ دستْ رویِ خود شویَد
چه زَهره دارد کانْ چهره را غُلام بُوَد؟
اگر چه عاشقی و عشقْ بهترین کار است
بِدان که بی‌رُخِ معشوقِ ما حَرام بُوَد
به جانِ عشقْ که تا هر دو جان نیامیزد
جُدایی است و مُلاقاتْ بی‌نِظام بُوَد
شَرابِ لُطفِ خداوند را کَرانی نیست
وَگَر کَرانه نِمایَد قُصورِ جام بُوَد
به قَدرِ روزنه اُفْتَد به خانه نورِ قَمَر
اگر به مشرق و مغرب ضیاشْ عام بُوَد
تو جامِ هستیِ خود را بُرو قِوامی دِهْ
که آن شَرابْ قدیم است و باقِوام بُوَد
هزار جانْ طَلَبید و یکی بِبُردم پیش
بِگُفت باقی؟ گفتم بِهِل که وام بُوَد
رَفیق گشته دو چَشمَش میانِ خوف و رَجا
برایِ پُختنِ هر عاشقی که خام بُوَد
هزار خانه به تاراج بُرد و خوش قُنُقی‌ست
سَلامَتی همه تاراجِ آن سَلام بُوَد
درونِ خانه بُوَد نَقْش‌ها نه آن نقّاش
به سویِ بامْ نِگَر کان قَمَر به بام بُوَد
رَسید مُژده به شام است شَمسِ تبریزی
چه صُبح‌ها که نِمایَد اگر به شام بُوَد

رُبود عشقِ تو تَسبیح و دادْ بیت و سُرود
بَسی بِکَردم لاحَوْل و توبه دلْ نَشُنود
غَزَل سَرا شُدم از دستِ عشق و دست زنان
بِسوخت عشقِ تو ناموس و شَرم و هر چِمْ بود
عَفیف و زاهِد و ثابِتْ قَدَم بُدم چون کوه
کُدام کوه که بادِ تواَش چو کَهْ نَرُبود؟
اگر کُهَم هم از آوازِ تو صَدا دارم
وَگَر کَهَم همه در آتشِ تواَم کَهْ دود
وجودِ تو چو بِدیدم شُدم زِ شَرمْ عَدَم
زِ عشقِ این عَدَم آمد جهانِ جانْ به وجود
به هر کُجا عَدَم آید وجودْ کَم گردد
زِهی عَدَم که چو آمد ازو وجود اَفْزود
فَلَکْ کَبود و زمینْ هَمچو کورِ راه نشین
کسی که ماهِ تو بینَد رَهَد زِ کور و کَبود
مِثالِ جانِ بزرگی نَهان به جسمِ جهان
مِثالِ احمدِ مُرسَل میانِ گَبْر و جُهود
ستایِشَت به حقیقت ستایشِ خویش است
که آفتابْ سِتا چَشمِ خویش را بِسُتود
ستایشِ تو چو دریا زبانِ ما کَشتی
رَوانْ مُسافرِ دریا و عاقِبَتْ مَحمود
مرا عِنایَتِ دریا چو بَختِ بیدار است
مرا چه غم اَگَرَم هست چَشمْ خواب آلود؟

زِ بَعدِ خاک شُدن یا زیان بُوَد یا سود
به نَقدْ خاک شَوَم بِنْگَرَم چه خواهد بود
به نَقدْ خاکْ شُدن کارِ عاشقان باشد
که راهِ بَند شِکَستن خدایِشان بِنِمود
به اَمرِ مُوْتُوا مِن قَبْلِ اَنْ تَمُوتُوا ما
کُنیم هَمچو مُحمَّد غَزایِ نَفْسِ جُهود
جُهود و مُشرک و تَرسا نتیجه نَفْس است
زِ پُشک باشد دودِ خَبیث نی از عود
شود دَمی همه خاک و شود دَمی همه آب
شود دَمی همه آتش شود دَمی همه دود
شود دَمی همه یار و شود دَمی همه غار
شود دَمی همه تار و شود دَمی همه پود
به پیشِ خَلْق نِشَسته هزار نَقْش شود
وَلیک در نَظَرِ تو نه کَم شود نه فُزود
به پیشِ چَشمِ مُحمَّد بهشت و دوزخْ عین
به پیشِ چَشمِ دِگَر کَس مُسَتَّر و مَغْمود
مُذَلَّل است قُطوفِ بهشت بر احمد
که کرد دستْ دراز و ازان بِخواست رُبود
که تا دَهَد به صَحابه وَلیک آن بِگُداخت
شُد آب در کَفَش ایرا نبود وَقتِ نِمود

اگر مرا تو نخواهی دِلَم تو را خواهد
تو هم به صُلح گَرایی اگر خدا خواهد
هزار عاشقْ داری تو را به جانْ جویان
که تا سعادت و دولت زِ ما کِه را خواهد
زِ عشقِ عاشقِ درویش خَلْق در عَجَبَند
که آنچه رَشکِ شَهان است او چرا خواهد؟
عَجَب نباشد اگر مُرده‌یی بِجویَد جان
و یا گیاه بِپَژمُرده‌یی صَبا خواهد
و یا دو دیده کور از خدا بَصَر جویَد
و یا گُرسنه ده ساله‌یی نَوا خواهد
همه دُعا شُده‌ام من زِ بَس دُعا کردن
که هر کِه بینَد رویَم زِ من دُعا خواهد
ولی به چَشمِ تو من رَنگِ کافران دارم
که چَشمِ خیره کُشَت بینَدَم غَزا خواهد
اگر مرا بِکُشد هَجْرِ تو زِ من بِحِل است
اسیرِ کُشته زِ غازی چه خون بَها خواهد؟
سَلام و خِدمَت کردم بِگُفتی‌اَم چونی؟
چُنان بُوَد مِسِ مسکین که کیمیا خواهد
چُنان بَرآیَد صورت که بَستْ صورتگَر
چُنان بُوَد تَنِ خسته کِه‌اَش دَوا خواهد
زِ آفتاب مَزَن گفت و گویْ چون سایه
زِ سایه ذَرّه گُریزد همه ضیا خواهد
زِهی سَخاوت و ایثارِ شَمسِ تبریزی
که شَمسِ گُنبدِ خَضْرا ازو عَطا خواهد