ادیب صابر : غزلیات
شماره ۵۲ - نگارا صد هزاره گر دلستی
نگارا صد هزاره گر دلستی صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۴۶۷۳ - این نه هاله است نمایان شده از دور قمر
این نه هاله است نمایان شده از دور قمر بیدل دهلوی : غزلیات
غزل ۵۱۲ - بسکه ساز این بساط آشفتگیهای دل است
بسکه ساز این بساط آشفتگیهای دل است اثیر اخسیکتی : مفردات
شماره ۱۵ - ای صورت تو آیت زیبائی و خوشی
ای صورت تو آیت زیبائی و خوشی یغمای جندقی : غزلیات
شماره ۲۷ - اگر... من بر چمد آن سرو رعنا را
اگر... من بر چمد آن سرو رعنا را واعظ قزوینی : غزلیات
شماره ۵۳۳ - پشت دست از حسرت دینار با دندان مکن
پشت دست از حسرت دینار با دندان مکن اهلی شیرازی : غزلیات
شماره ۴۰۴ - ناصح چو دل نماند نصیحت چه فایده
ناصح چو دل نماند نصیحت چه فایده امیر پازواری : دوبیتی‌ها
شماره ۱۵ - تِهْ مِهْرْوَرْزِمًهْ، تا اُسْتِخُونْ بَوّوِهْ خِشْتْ
تِهْ مِهْرْوَرْزِمًهْ، تا اُسْتِخُونْ بَوّوِهْ خِشْتْ اثیر اخسیکتی : مفردات
شماره ۱۴ - کس چه داند که میانی و دهانی داری
کس چه داند که میانی و دهانی داری اقبال لاهوری : ارمغان حجاز
فقیران تا به مسجد صف کشیدند
فقیران تا به مسجد صف کشیدند ایرج میرزا : غزل ها
غزل ۱۲ - پیرم و آرزویِ وصلِ جوانان دارم
پیرم و آرزویِ وصلِ جوانان دارم مولوی : غزلیات
غزل ۳۰۶۴ - ز بامداد دلم می‌پرد به سودایی
زِ بامْدادْ دِلَم می‌پَرَد به سودایی ساختار و قالب‌های شعری : قالب های شعر کهن فارسی
رباعی
چهار مصراع است كه مصراع سوم آن معمولا قافیه ندارد. درون مایه ای عارفانه، عاشقانه یا فلسفی دارد. مناسب ترین قالب برای لحظه های كوتاه شاعرانه است و در همه دوره ها رواج داشته است. رباعی یک قالب خاص ایرانی است و خیام، عطار، مولوی و بابا افضل سرایندگان نامدار رباعی اند. وقت است كه در بر آشنایی بزنیم تا بر گل و سبزه تكیه جایی بزنیم زان پیش كه دست و پا فروبندد مرگ آخر كم از آن كه دست و پایی بزنیم بیدل دهلوی : غزلیات
غزل ۲۰۹۰ - نه تعین نه ناز می‌رسدم
نه تعین نه ناز می‌رسدم حزین لاهیجی : غزلیات
شماره ۶۵ - مپسند تشنه لب، دل اندوه پیشه را
مپسند تشنه لب، دل اندوه پیشه را آرایه های ادبی : آرایه های لفظی
جناس
آوردن کلماتی است در شعر و نثر که از نظر معنی کاملاً متفاوت اند اما از نظر شکل ظاهری و تلفظ، گاهی اختلافشان فقط در یک واج است. انواع جناس الف) جناس تام: آن است که دو کلمه جناس از نظر شکل ظاهری و تلفظ کاملاً یکسان، اما از جهت معنی با هم فرق دارند. مثال: عشـق شـوری در نهـاد ما نهـاد جـان مـا در بوتــه ی سـودا نهــاد اولی به معنای ""وجود و سرشت"" و دومی به معنای ""قرار داد"" است. مثال: بهـرام که گور می گرفتی همه عمر دیدی که چگونه گور بهـرام گرفت اولی به معنای ""گور خر"" و دومی به معنای ""قبر"" است. مثال: کار پاکان را غیاس از خـود مگیر گر چه باشد در نوشتن شیر، شیر اولی به معنای ""شیر خوردنی"" و دومی به معنای ""نام حیوان"" است. نکته: جناس هم در شعر و هم در نثر به کار می رود. ب) جناس ناقص: 1- جناس ناقص اختلافی: آن است که دو کلمه جناس در حرف اول، وسط یا آخر با هم اختلاف داشته باشند. مثال: تنگ است خانه ما را تنگ است ای برادر بر جای ما بیگانه ننگ است ای برادر (برای حرف اول) مثال: چوک زشاخ درخت خـویشتن آویختـه زاغ سیه بـر دو بـال غالیه آمیخته (برای حرف وسط) 2- جناس ناقص حرکتی: آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی در حرکت (مصوت کوتاه) نیز با هم اختلاف دارند. مثال: این چـه ژاژ است چه کفر است و فشار پنبـــه ای در دهـــان خـــود فشــار 3- جناس ناقص افزایشی: آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی، در تعداد حروف نیز متفاوت اند بطوری که یکی از کلمات جناس حرفی در اول، وسط یا آخر نسبت به کلمه های دیگر اضافه دارد. مثال: این ره، آن زاد راه و آن منزل است مــرد رهی اگــر، بیا و بیار قاآنی شیرازی : قصاید
قصیدهٔ شمارهٔ ۹۱ - در زمان ولیعهدی شاهنشاه اسلام‌پناه ناصرالدین شاه غازی خلد الله ملکه فرماید
الا ای خمیده سر زلف دلبر میرزا حبیب خراسانی : غزلیات
شماره ۳۲۳ - شیخنا بگذر از توئی و منی
شیخنا بگذر از توئی و منی نظیری نیشابوری : غزلیات
شماره ۲۴ - با شهپر عنقا چه نوا بال مگس را
با شهپر عنقا چه نوا بال مگس را قائم مقام فراهانی : قصاید و قطعات
شمارهٔ ۲۹ - قصیده شکوائیه از فتنه جوئی ابنای زمان و از بخت بد خود
ای بخت بد ای مصاحب جانم
شماره ۵۲ - نگارا صد هزاره گر دلستی
نگارا صد هزاره گر دلستی صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۴۶۷۳ - این نه هاله است نمایان شده از دور قمر
این نه هاله است نمایان شده از دور قمر بیدل دهلوی : غزلیات
غزل ۵۱۲ - بسکه ساز این بساط آشفتگیهای دل است
بسکه ساز این بساط آشفتگیهای دل است اثیر اخسیکتی : مفردات
شماره ۱۵ - ای صورت تو آیت زیبائی و خوشی
ای صورت تو آیت زیبائی و خوشی یغمای جندقی : غزلیات
شماره ۲۷ - اگر... من بر چمد آن سرو رعنا را
اگر... من بر چمد آن سرو رعنا را واعظ قزوینی : غزلیات
شماره ۵۳۳ - پشت دست از حسرت دینار با دندان مکن
پشت دست از حسرت دینار با دندان مکن اهلی شیرازی : غزلیات
شماره ۴۰۴ - ناصح چو دل نماند نصیحت چه فایده
ناصح چو دل نماند نصیحت چه فایده امیر پازواری : دوبیتی‌ها
شماره ۱۵ - تِهْ مِهْرْوَرْزِمًهْ، تا اُسْتِخُونْ بَوّوِهْ خِشْتْ
تِهْ مِهْرْوَرْزِمًهْ، تا اُسْتِخُونْ بَوّوِهْ خِشْتْ اثیر اخسیکتی : مفردات
شماره ۱۴ - کس چه داند که میانی و دهانی داری
کس چه داند که میانی و دهانی داری اقبال لاهوری : ارمغان حجاز
فقیران تا به مسجد صف کشیدند
فقیران تا به مسجد صف کشیدند ایرج میرزا : غزل ها
غزل ۱۲ - پیرم و آرزویِ وصلِ جوانان دارم
پیرم و آرزویِ وصلِ جوانان دارم مولوی : غزلیات
غزل ۳۰۶۴ - ز بامداد دلم می‌پرد به سودایی
زِ بامْدادْ دِلَم می‌پَرَد به سودایی ساختار و قالب‌های شعری : قالب های شعر کهن فارسی
رباعی
چهار مصراع است كه مصراع سوم آن معمولا قافیه ندارد. درون مایه ای عارفانه، عاشقانه یا فلسفی دارد. مناسب ترین قالب برای لحظه های كوتاه شاعرانه است و در همه دوره ها رواج داشته است. رباعی یک قالب خاص ایرانی است و خیام، عطار، مولوی و بابا افضل سرایندگان نامدار رباعی اند. وقت است كه در بر آشنایی بزنیم تا بر گل و سبزه تكیه جایی بزنیم زان پیش كه دست و پا فروبندد مرگ آخر كم از آن كه دست و پایی بزنیم بیدل دهلوی : غزلیات
غزل ۲۰۹۰ - نه تعین نه ناز می‌رسدم
نه تعین نه ناز می‌رسدم حزین لاهیجی : غزلیات
شماره ۶۵ - مپسند تشنه لب، دل اندوه پیشه را
مپسند تشنه لب، دل اندوه پیشه را آرایه های ادبی : آرایه های لفظی
جناس
آوردن کلماتی است در شعر و نثر که از نظر معنی کاملاً متفاوت اند اما از نظر شکل ظاهری و تلفظ، گاهی اختلافشان فقط در یک واج است. انواع جناس الف) جناس تام: آن است که دو کلمه جناس از نظر شکل ظاهری و تلفظ کاملاً یکسان، اما از جهت معنی با هم فرق دارند. مثال: عشـق شـوری در نهـاد ما نهـاد جـان مـا در بوتــه ی سـودا نهــاد اولی به معنای ""وجود و سرشت"" و دومی به معنای ""قرار داد"" است. مثال: بهـرام که گور می گرفتی همه عمر دیدی که چگونه گور بهـرام گرفت اولی به معنای ""گور خر"" و دومی به معنای ""قبر"" است. مثال: کار پاکان را غیاس از خـود مگیر گر چه باشد در نوشتن شیر، شیر اولی به معنای ""شیر خوردنی"" و دومی به معنای ""نام حیوان"" است. نکته: جناس هم در شعر و هم در نثر به کار می رود. ب) جناس ناقص: 1- جناس ناقص اختلافی: آن است که دو کلمه جناس در حرف اول، وسط یا آخر با هم اختلاف داشته باشند. مثال: تنگ است خانه ما را تنگ است ای برادر بر جای ما بیگانه ننگ است ای برادر (برای حرف اول) مثال: چوک زشاخ درخت خـویشتن آویختـه زاغ سیه بـر دو بـال غالیه آمیخته (برای حرف وسط) 2- جناس ناقص حرکتی: آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی در حرکت (مصوت کوتاه) نیز با هم اختلاف دارند. مثال: این چـه ژاژ است چه کفر است و فشار پنبـــه ای در دهـــان خـــود فشــار 3- جناس ناقص افزایشی: آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی، در تعداد حروف نیز متفاوت اند بطوری که یکی از کلمات جناس حرفی در اول، وسط یا آخر نسبت به کلمه های دیگر اضافه دارد. مثال: این ره، آن زاد راه و آن منزل است مــرد رهی اگــر، بیا و بیار قاآنی شیرازی : قصاید
قصیدهٔ شمارهٔ ۹۱ - در زمان ولیعهدی شاهنشاه اسلام‌پناه ناصرالدین شاه غازی خلد الله ملکه فرماید
الا ای خمیده سر زلف دلبر میرزا حبیب خراسانی : غزلیات
شماره ۳۲۳ - شیخنا بگذر از توئی و منی
شیخنا بگذر از توئی و منی نظیری نیشابوری : غزلیات
شماره ۲۴ - با شهپر عنقا چه نوا بال مگس را
با شهپر عنقا چه نوا بال مگس را قائم مقام فراهانی : قصاید و قطعات
شمارهٔ ۲۹ - قصیده شکوائیه از فتنه جوئی ابنای زمان و از بخت بد خود
ای بخت بد ای مصاحب جانم