مُبارکی که بُوَد در همه عروسی‌ها
دَرین عروسیِ ما باد ای خدا تنها
مُبارکیِّ شبِ قَدْر و ماهِ روزه و عید
مِبارکیِّ مُلاقاتِ آدم و حَوّا
مُبارکیِّ مُلاقات یوسُف و یعقوب
مُبارکیِّ تماشایِ جَنَّهُ الْمَاوی
مُبارکیِّ دِگَر کان به گفت دَرنایَد
نِثارِ شادیِ اَوْلادِ شیخ و مِهْتَر ما
به هَمدَمیّ و خوشی، هَمچو شیر باد و عَسَل
به اِخْتِلاط و وَفا، هَمچو شِکَّر و حَلْوا
مُبارکیِّ تَبارَک نَدیم و ساقی باد
بر آن که گوید آمین، بر آن کِه کرد دُعا

اَخیْ رَاَیْتَ جَمالا سَبَا الْقُلُوبَ سَبا؟
وَ هَلْ اَتیکَ حَدیثُ جَلَا الْعُقُول جَلا؟
اَلَسْتَ مَنْ یَتَمَنَّی الْخُلُودَ فی طَرَب؟
اَلَا انْتبِهْ وَ تَیَقَّظْ فَقَدْ اَتاکَ اَتی
یُقِرُّ عَیْنَکَ بَدْر وَ فی جُبَیْنتِهِ
سَعادَه وَ مَرام وَ عِزَّه وَ سَنا
وَ سَکْرَه لِفُوادیَ مِنْ شَمائِلِهِ
کَاَنَّها مَلاَتْ کاسَنا وَ اَسْقَتْنا
عَجائِبُ ظَهَرَتْ بَیْنَ صَفْوِ غُرَّتِهِ
تَلالاتْ لِسَناهُ بِمُهْجَتی وَ صَفا

به جانِ تو که مَرو از میانِ کار، مَخُسب
زِ عُمر یک شب کَم گیر و زنده دار، مَخُسب
هزار شبْ تو برایِ هوایِ خود خُفتی
یکی شبی چه شود از برایِ یار، مَخُسب
برایِ یارِ لَطیفی که شب نمی‌خُسبَد
موافِقَت کُن و دل را بِدو سِپار، مَخُسب
بِتَرس ازان شبِ رَنجوریی که تو تا روز
فَغان و یارَب و یارَب کُنی، بِزار، مَخُسب
شبی که مرگ بیاید قُنُق گَرَک گوید
به حَقِّ تَلْخیِ آن شب که رَه سِپار، مَخُسب
ازان زَلازِل هیبَت که سنگْ آب شود
اگر تو سنگ نه‌یی، آن به یاد آر، مَخُسب
اگرچه زَنگیِ شبْ سَخت ساقی‌یی چُست است
مَگیر جامِ وِیْ و ترس ازان خُمار، مَخُسب
خدایْ گفت که شبْ دوستان نمی‌خُسبَند
اگر خَجِل شده‌یی زین و شَرمسار، مَخُسب
بِتَرس از آن شبِ سختِ عَظیمِ بی‌زِنهار
ذخیره ساز شبی را و زینهار، مَخُسب
شَنیده‌یی که مِهان کام‌ها به شب یابَند
برایِ عشقِ شَهَنشاهِ کامیار، مَخُسب
چو مَغزْ خُشک شود، تازه‌مَغزی‌ات بَخشَد
که جُمله مَغز شوی ای امیدوار، مَخُسب
هزار بارت گفتم خَموش و سودت نیست
یکی بیار و عِوَض گیر صد هزار، مَخُسب

رَباب مَشربِ عشقست و مونِسِ اَصْحاب
که ابر را عَرَبان نام کرده‌اند رَباب
چُنان که ابرْ سَقایِ گُل و گُلِستانست
رَباب قوتِ ضَمیرست و ساقیِ اَلْباب
در آتشی بِدَمی شُعله‌ها بَراَفْزود
بجُز غُبار نخیزد چو دَردَمی به تُراب
رَباب دعوتِ بازست سویِ شَهْ بازآ
به طَبلْ باز نَیاید به سویِ شاه غُراب
گُشایشِ گِرِهِ مُشکلاتِ عُشّاقست
چو مُشکلیش نباشد، چه دَرخورست جواب؟
جوابِ مُشکلِ حیوانْ گیاه آمد و کاه
که تُخمِ شهوتِ او شُد خَمیرمایه خواب
خَر از کجا و دَمِ عشقِ عیسوی زِ کجا؟
که این گُشاد نَدادَش مُفَتِّحُ اَلْاَبْواب
که عشقْ خَلْعَتِ جانست و طوقِ کَرَّمْنا
برایِ مُلْکِ وصال و برایِ رَفعِ حِجاب
به بانگِ او همه دل‌ها به یک مُهم آیند
ندایِ رَب بِرهانَد زِ تَفرقه‌یْ ارباب
زِ عشق کم گو با جسمیان که ایشان را
وظیفه خوف و رَجا آمد و ثَواب و عِقاب

تو را که عشق نداری، تو را رَواست، بِخُسب
بُرو که عشق و غَم او نَصیبِ ماست، بِخُسب
زِ آفتابِ غمِ یار، ذَرّه ذَرّه شُدیم
تو را که این هَوَس اَنْدَر جِگَر نَخاست، بِخُسب
به جُست و جویِ وصالَشْ چو آب می‌پویَم
تو را که غُصّه آن نیست کو کجاست، بِخُسب
طَریقِ عشقْ زِ هفتاد و دو بُرون باشد
چو عشق و مَذهَبِ تو خُدعه و رِیاست، بِخُسب
صَباحِ ماست صَبوحَش، عَشایِ ما عِشْوَه ش
تو را که رَغْبَتِ لوت و غَمِ عَشاست، بِخُسب
زِکیمیاطَلَبیْ ما چو مِس گُدازانیم
تو را که بِستر و همخوابه کیمیاست، بِخُسب
چو مَست هر طَرَفی می‌فُتی و می‌خیزی
که شب گُذشت کُنون نوبَتِ دُعاست، بِخسب
قَضا چو خوابِ مرا بَست ای جوانْ تو بُرو
که خواب فوت شُدَت، خواب را قَضاست، بِخُسب
به دستِ عشق دَرافتاده ایم تا چه کُند؟
چو تو به دستِ خودی رو به دستِ راست، بِخُسب
مَنَم که خون خورِم ای جانْ تویی که لوت خوری
چو لوت را به یقین خوابْ اِقْتِضاست، بِخُسب
من از دِماغ بُریدم امید و از سَر نیز
تو را دِماغِ تَر و تازه مُرتَجاست، بِخُسب
لباسِ حَرف دریدم، سُخَن رَها کردم
تو که برهنه نه ای، مَر تو را قَباست، بِخُسب

زِ عشقِ رویِ تو روشن دلِ بَنین و بَنات
بیا که از تو شود سَیِّئاتُهُمْ حَسَنات
خیالِ تو چو دَرآیَد به سینهٔ عاشق
درونِ خانهٔ تَنْ پُر شود چراغِ حَیات
دَوَد به پیشِ خیالَتْ خیال‌هایِ دِگَر
چُنان که خاطرِ زندانیانْ به بانگِ نَجات
به گِردِ سُنبُلِ تو جان‌ها چو مور و مَلَخ
که تا زِ خَرمَنِ لُطْفَت بَرَنْد جُمله زَکات
به مُرده‌یی نِگَری صد هزار زنده شود
خُنُک کسی که ازان یک نَظَر بیافت بَرات
زِهی شَهی که شَهانْ بر بِساطِ شَطْرَنجَت
به خانه خانه دَوَند از گُریزخانهٔ مات
کُدام صُبح که عشقَت پیاله‌یی آرَد
زِ خوابْ بَرجَهَد این بَختِ خُفته گویدهات
فرودَوَد زِ فَلَکْ مَهْ به بویِ این باده
بِگویَدَم که مرا نیز گویَمَش هَیهات
طَرَب که از تو نباشد بَیات می‌گردد
بیار جامْ که جانْ آمَدَم زِ عشقِ بَیات
به پیشِ دیدهٔ من باش تا تو را بینم
که سیر می‌نَشَود دیدهٔ من از آیات
نَدانَم از سَرِمَستی‌ست شَمسِ تبریزی
که بَر لَبَت زده‌اَم بوسه‌ها و یا بر پات؟

بیا که عاشقْ ماه است وزَاخْتَران پیداست
بِدان که مَستِ تَجَلّی به ماه راه نِماست
میانِ روزْ شُتر بر سَرِ مَناره رَوَد
هر آن کِه گوید کو؟ کو؟ بِدان که نابیناست
به گِردِ عاشقْ اگر صد هزار خام بُوَد
مرا دو چَشمْ بِبَندی بِگویَمَت که کجاست
بیا به پیشِ من آ تا به گوشِ تو گویم
که از دَهان و لَبِ منْ پَری رُخی گویاست
کسی که عاشقِ رویِ پَریِّ من باشد
نَزاده است زِ آدم نه مادرش حَوّاست
عَجَب مَدار از آن کَس که ماهِ ما را دید
چو آفتاب در آتشْ چو چَرخْ بی‌سَر و پاست
سَرِ بُریده نِگَر در میانِ خونْ غَلْطان
دَمی قَرار ندارد مَگَر سَرِ یَحْیاست؟
چو آفتاب و چو ماه است آن سَرِ بی‌تَن
که روز و شب مُتَقَلِّب دَرین نِشیب و عَلاست
بَرین بِساط خِرَد را اگر خِرَد بودی
بیامدیّ و بِگُفتی که این چه کاراَفْزاست؟
کسی که چهرهٔ دل دید اوست اَهْلِ خِرَد
کسی که قامَتِ جان یافت اوست کَاهْلِ صَلاست
دَرین چَمَن نَظَری کُن به زَعفَرانْ رویان
که رویِ زرد و دلِ دَرد داغِ آن سیماست
خَموش باش مگو راز اگر خِرَد داری
زِ ما خِرَد مَطَلَب تا پَریِّ ما با ماست
که بُرد مَفْخَرِ تبریز شَمسِ تبریزی
خِرَد زِ حَلقهٔ مَغزَم که سَختْ حَلقه رُباست

بِخَند بر همه عالَم که جایِ خنده تو راست
که بَندهٔ قَد و ابرویِ توست هر کَژ و راست
فُتَد به پایِ تو دولَت نَهَد به پیشِ تو سَر
که آدمیّ و پَریْ در رَهِ تو بی‌سَر و پاست
پَریرْ جانِ من از عشقْ سویِ گُلْشَن رفت
تو را ندید به گُلْشَن دَمی نِشَست و بِخاست
بُرون دَوید زِ گُلْشَن چو آبْ سَجده کُنان
که جویبارِ سعادتْ که اصلِ جاست کجاست؟
چو اَهْلِ دلْ زِ دِلَم قِصّهٔ تو بِشْنیدند
زِ جُمله نَعْره بَرآمَد که مَستِ دِلْبَرِ ماست
پس آدمیّ و پَریْ جمع گشت بر من و گفت
بِدِه زِ شرق نِشان‌ها که این دَمَت چو صَباست
جَفات نیز شِکَروارْ چاشْنی دارد
زِهی جَفا که دَرو صد هزار گنجِ وَفاست
قَفا بِداد و سَفَر کرد شَمسِ تبریزی
بگو مرا تو که خورشید را چه رو و قَفاست؟

زِ آفتابِ سَعادتْ مرا شَرابات است
که ذَرّه‌هایِ تَنَم حَلْقهٔ خَرابات است
صَلایِ چهرهٔ خورشیدِ ما که فردوس است
صَلایِ سایهٔ زُلْفینِ او که جَنّات است
به آسْمان و زمینْ لُطْفِ ایتیا فرمود
که آسْمان و زمینْ مَستِ آن مُراعات است
زِ هست و نیست بُرون است تَختگاهِ مَلِک
هزار ساله از آن سویِ نَفی و اثبات است
هزار دَر زِ صَفا اَنْدَرونِ دلْ باز است
شِتاب کُن که زِ تأخیرها بَس آفات است
حَیات‌هایِ حَیات آفرین بُوَد آن جا
از آن که شاهِ حَقایِقْ نه شاهِ شَهْمات است
زِ نَردبانِ درونْ هر نَفَس به مِعْراجَند
پیاله‌هایِ پُر از خون نِگَر که آیات است
در آن هوا که خداوندْ شَمسِ تبریزی‌ست
نه لافِ چَرخهٔ چَرخ است و نی سَماوات است

وجودِ من به کَفِ یارْ جُز که ساغَر نیست
نگاه کُن به دو چَشمَم اَگَرْت باور نیست
چو ساغَرَم دلِ پُرخونْ من و تَنِ لاغَر
به دستِ عشقْ که زَرد و نِزار و لاغَر نیست؟
به غیرِ خونِ مُسلمانْ نمی‌خورَد این عشق
بیا به گوشِ تو گویم عَجَب که کافَر نیست
هزار صورتِ زایدْ چو آدم و حَوّا
جهان پُر است زِ نَقْشِ وِیْ او مُصَوَّر نیست
صَلاحِ ذَرّهٔ صَحرا و قطرهٔ دریا
بِدانَد و مَدَد آرَد که عِلْمِ او کَر نیست
به هر دَمی دلِ ما را گُشایَد و بَندد
چرا دِلَش نَشِناسَد به فِعْلَش اَرْ خَر نیست؟
خَر از گُشادن و بَستن به دستِ خَربَنده
شُده‌ست عارف و دانَد که اوست دیگر نیست
چو بینَدَش سَر و گوشِ خَرانه جُنبانَد
نِدایِ او بِشِناسَد که او مُنَکَّر نیست
زِ دستِ او عَلَف و آب‌هایِ خوش خورده‌ست
عَجَب عَجَب زِ خدا مَر تو را چُنان خَور نیست؟
هزار بار بِبَسْتَت به درد و ناله زدی
چه مُنْکِری؟ که خدا در خِلاصْ مُضْطَر نیست
چو کافِران نَنَهی سَر مَگَر به وَقتِ بَلا
به نیم حَبّه نَیَرزَد سَری کَزان سَر نیست
هزار صورتِ جانْ در هوا هَمی‌پَرَّد
مِثالِ جَعفرِ طَیّار اگر چه جعفر نیست
وَلیک مُرغِ قَفَص از هوا کجا دانَد؟
گُمان بَرَد زِ نَژَنْدی که خود مرا پَر نیست
سَر از شِکافِ قَفَص هر نَفَس کُند بیرون
سَرَش بِگُنجد و تَنْ نی از آن که کُلْ سَر نیست
شِکافِ پنج حِسِ تو شِکافِ آن قَفَص است
هزارْ مَنْظَره بینیّ و رَهْ به مَنْظَر نیست
تَنِ تو هیزُمِ خُشک است و آن نَظَر آتش
چو نیک دَرنِگَریْ جُمله جُز که آذر نیست
نه هیزُم است که آتش شُده‌ست در سوزش
بدان که هیزُمْ نور است اگر چه اَنْوَر نیست
برایِ گوشِ کسانی که بعدِ ما آیَنْد
بگویم و بِنَهَم عُمرِ ما مؤخَّر نیست
که گوششان بِگرفته‌ست عشق و می‌آرَد
زِ راه‌هایِ نهانی که عقلْ رَهبر نیست
بِخُفت چَشمِ محمَّد ضَعیف گشت رَباب
مَخُسب گنجِ زَر است این سُخَنْ اگر زَر نیست
خَلایِقْ اَخْتَر و خورشیدْ شَمسِ تبریزی
کُدام اَخْتَر کَزْ شَمسِ او مُنَوَّر نیست

سِتیزه کُن که زِ خوبانْ سِتیزه شیرین است
بَهانه کُن که بُتان را بَهانهْ آیین است
ازان لَبِ شِکَرینَت بَهانه‌هایِ دروغ
به جایِ فاتحه و کاف‌ها و یاسین است
وَفا طَمَع نکُنم زان که جورْ خوبان را
طبیعت است و سِرِشت است و عادت و دین است
اگر تُرُش کُنی و رو زِ ما بِگَردانی
به قاصِد است و به مَکْر است و آن دروغین است
زِ دستِ غیرِ تو اَنْدَر دَهانِ من حَلْوا
به جانِ پاکِ عزیزانْ که گُرزِ رویین است
هزار وَعده دِه آن گَهْ خِلاف کُن همه را
که آن سَراب که اَرْزَد صد آبِ خوشْ این است
زَرْ او دَهَد که رُخَش از فِراقْ هَمچو زَر است
چرا دهد زَر و سیم آن پَری که سیمین است
جوابِ هَمچو شِکَرْ او دَهَد که مُحتاج است
جوابِ تَلْخْ تو را صد هزار تَمکین است
جَمال و حُسنِ تو گنج است و خویِ بَدْ چون مار
بَقایِ گنجِ تو بادا که آن بُرونین است
قُماشِ هستیِ ما را به نازِ خویش بِسوز
که آن زَکاتِ لَطیفَت نَصیبِ مِسکین است
بُرونِ دَر همه را چون سگانِ کو بِنِشان
که در شَرَفْ سَرِ کویِ تو طورِ سینین است
خورَند چوبِ خلیفه شَهانْ چو شاه شوند
جَفایِ عشق کَشیدن فَنِ سَلاطین است
امامْ فاتحه خوانَد مَلَک کُند آمین
مرا چو فاتحه خواندم امیدِ آمین است
هر آن فریب کَزْ اندیشهٔ تو می‌زاید
هزارْ گوهر و لَعْلَش بَها و کابین است
چُنان که مدرسهٔ فِقْه را بُرون شوهاست
بدان که مدرسهٔ عشق را قوانین است
خَمُش کنیم که تا شرحِ آن بگوید شاه
که زنده شَخصِ جهانْ زان گُزیده تَلْقین است

به حَقِّ آن کِه دَرین دلْ به جُز وَلایِ تو نیست
وَلیِّ او نَشَوَم کو زِ اولیایِ تو نیست
مَباد جانَم بی‌غَم اگر فِدایِ تو نیست
مَباد چَشمَم روشن اگر سَقایِ تو نیست
وَفا مَباد امیدم اگر به غیرِ تو است
خَراب باد وجودم اگر برایِ تو نیست
کدام حُسن و جَمالی که آن نه عکسِ تو است؟
کدام شاه و امیری که او گدایِ تو نیست؟
رضا مَدِه که دِلَم کامِ دشمنان گردد
بِبین که کامِ دلِ من به جُز رِضایِ تو نیست
قَضا نَتانَم کردن دَمی که بی‌تو گُذشت
ولی چه چاره که مَقْدورْ جُز قَضایِ تو نیست؟
دلا بِباز تو جان را بَرو چه می‌لَرزی؟
بَرو مَلَرز فِدا کُن چه شُد؟ خدایِ تو نیست؟
مَلَرز بر خود تا بر تو دیگران لَرْزَند
به جانِ تو که تو را دشمنی وَرایِ تو نیست

چه گوهری تو که کَس را به کَفْ بَهایِ تو نیست
جهانْ چه دارد در کَف که آن عَطایِ تو نیست؟
سِزایِ آن کِه زیَد بی‌رُخِ تو زین بَتَر است
سِزایِ بَنده مَدِه گرچه او سِزایِ تو نیست
نِثارِ خاکِ تو خواهم به هر دَمی دل و جان
که خاکْ بر سَرِ جانی که خاکِ پایِ تو نیست
مُبارک است هوایِ تو بر همه مُرغان
چه نامُبارک مُرغی که در هوایِ تو نیست
میانِ موجِ حوادث هر آن کِه اِسْتاده‌ست
به آشنا نَرَهَد چون که آشنایِ تو نیست
بَقا ندارد عالَم وَگَر بَقا دارد
فَناشْ گیر چو او مَحرَمِ بَقایِ تو نیست
چه فَرُّخ است رُخی کو شَهیت را مات است
چه خوش‌لِقا بُوَد آن کَس که بی‌لِقایِ تو نیست
زِ زَخمِ تو نَگُریزم که سختْ خام بُوَد
دلی که سوختهٔ آتشِ بَلایِ تو نیست
دلی که نیست نَشُد رویْ در مکان دارد
زِ لامَکانْش بِرانی که رو که جایِ تو نیست
کَرانه نیست ثَنا و ثَناگَرانِ تو را
کدامْ ذَرّه که سَرگَشتهٔ ثَنایِ تو نیست؟
نَظیرِ آن که نظامی به نَظْم می‌گوید
جَفا مَکُن که مرا طاقَتِ جَفایِ تو نیست

بَراتِ عاشقْ نو کُن رَسید روزِ بَرات
زَکاتِ لَعْلْ اَدا کُن رَسید وَقتِ زَکات
بَرات و قَدْرِ خیالَت دو عیدِ چُسِت وصال
چو این و آن نَبُوَد هست نوبَتِ حَسَرات
به باغ‌هایِ حَقایقْ بَراتِ دوست رَسید
زِ تَخته بَندِ زمستانْ شکوفه یافت نَجات
چو طوطیانْ خَبَرِ قَندِ دوست آوردند
زِ دشت و کوه بِرویید صد هزار نَبات
دو شادی است عروسانِ باغ را امروز
وَفات دَر بِگُشاد و خَریفْ یافت وفات
بیا که نورِ سَماواتْ خاک را آراست
شکوفه نورِ حَق است و درختْ چون مِشْکات
جهان پُر از خَضِرِ سَبزپوش دانی چیست؟
که جوش کرد زِ خاک و درختْ آبِ حَیات
زِ لامَکان بِرَسیده‌ست حورْ سویِ مکان
زِ بی‌جِهَت بِرَسیده‌ست خُلدْ سویِ جِهات
طُیورْ نَعرهٔ اَرْنی هَمی‌زَنَند چرا؟
که طور یافت رَبیع و کَلیمِ جانْ میقات
به باغ آی و قیامَت بِبین و حَشرْ عِیان
که رَعدْ نَفْخهٔ صور آمد و نُشورِ مَوات
اَذانِ فاخته دیدیم و قامَتِ اَشْجار
خَموش کُن که سُخَن شَرط نیست وَقتِ صَلات

هر آن کِه از سَبَبِ وحشتِ غَمی تنهاست
بدان که خَصْمِ دل است و مُراقبِ تَن‌هاست
به چَنگ و تَنْتَنِ این تَنْ نَهاده‌یی گوشی
تَنِ تو تودهٔ خاک است و دَمْدَمه شْ چو هواست
هوایِ نَفْسِ تو هَمچون هوایِ گَرداَنْگیز
عَدوِّ دیده و بینایی است و خَصْمِ ضیاست
تویی مَگَر مگسِ این مَطاعِمِ عَسَلین
که زِامْقَلوهْ تو را دَرد و زِانْقَلوهْ عَناست
در آن زمان که دَرین دوغ می‌فُتی چو مگس
عَجَب که توبه و عقل و رَویَّتِ تو کجاست؟
به عَهد و توبه چرا چون فَتیله می‌پیچی؟
که عَهْدِ تو چو چراغی رَهینِ هر نَکْباست
بگو به یوسُف یعقوبِ هَجْر را دَریاب
که بی‌زِ پیرهن نُصرتِ تو حَبْسِ عَماست
چو گوشت پاره ضَریری‌ست مانده بر جایی
چو مُرده‌یی‌ست ضَریر و عَقیلهٔ اِحْیاست
به جایِ دارو او خاک می‌زَنَد در چَشم
بِدان گُمان که مَگَر سُرمه است و خاک و دَواست
چو لا تُعافِ مِنَ الْکافِرینَ دَیّاراً
دُعایِ نوحِ نَبیّ است و او مُجابْ دُعاست
همیشه کَشتیِ اَحْمَق غَریقِ طوفان است
که زشتْ صَنْعَت و مَبْغوض گوهر و رُسواست
اگر چه بَحْرِ کَرَم موج می‌زَنَد هر سو
به حُکمِ عدل خَبیثاتْ مَر خَبیثین راست
قَفا هَمی‌خور و اَنْدَرمَکَش کَلا گَردن
چُنان گِلو که تو داری سِزایِ صَفْع و قَفاست
گِلو گُشاده چو فَرْجِ فَراخِ ماده خَران
که کیرِ خَر نَرَهَد زو چو پیشِ او بَرخاست
بِخور تو ای سگِ گَرگینْ شِکَنْبه و سَرگین
شِکَمْبه و دَهَنِ سگ بلی سِزا به سِزاست
بیا بِخور خَرِ مُرده سگِ شکار نِه‌یی
زِ پوز وَزْ شِکَم و طَلْعَتِ تو خود پیداست
سگِ مَحلّه و بازار صید کِی گیرد؟
مَقامِ صید سَرِ کوه و بیشه و صَحراست
رَها کُن این همه را نامِ یار و دِلْبَر گو
که زشت‌ها که بِدو دَررَسد همه زیباست
که کیمیاست پناهِ وِیْ و تَعَلُّقِ او
مُصَرِّفِ همه ذَرّاتِ اَسْفَل و اَعْلاست
نَهان کُند دو جهان را درونِ یک ذَرّه
که از تَصرّفِ او عقلْ گول و نابیناست
بِدان که زیرکیِ عقل جُمله دِهلیزی‌ست
اگر به عِلْمِ فَلاطون بُوَد بُرونِ سَراست
جُنونِ عشق بِهْ از صد هزار گَردونْ عقل
که عقلْ دَعویِ سَر کرد و عشقْ بی‌سَر و پاست
هر آن کِه سَر بُوَدَش بیمِ سَر هَمَش باشد
حَریفِ بیم نباشد هر آن کِه شیرِ وَغاست
رَوَد درونهٔ سَمُّ الْخیاطِ رشتهٔ عشق
که سَر ندارد و بی‌سَر مُجَرَّد و یکتاست
قَلاوُزی کُنَدَش سوزن و رَوان کُنَدَش
که تا وصال بِبَخشَد به پاره‌ها که جُداست
حَدیثِ سوزن و رشته بِهِل که باریک است
حَدیثِ موسیِ جان کُن که با یَد بَیضاست
حَدیث قِصّهٔ آن بَحْرِ خوشدلی‌ها گو
که قطره قطرهٔ او مایهٔ دو صد دریاست
چو کاسه بر سَرِ بَحْریّ و بی‌خَبَر از بَحْر
بِبین زِ موجْ تو را هر نَفَس چه گردش‌هاست

هر آنچه دور کُنَد مَر تو را زِ دوستْ بَد است
به هر چه روی نَهی‌ بی‌وِی اَرْ نِکوستْ بد است
چو مَغزْ خام بُوَد در درونِ پوستْ نِکوست
چو پُخته گشت ازین پس بدان که پوستْ بَد است
درونِ بَیضه چو آن مُرغْ پَرّ و بال گرفت
بدان که بَیضه ازین پَسْ حِجاب اوستْ بَد است
به خُلْقِ خوب اگر با جهان بسازد کَس
چو خُلْقِ حَق نَشِناسَد نه نیک خوست بَد است
فِراقِ دوست اگر اندک است اندک نیست
درونِ چَشم اگر نیم تایِ موست بَد است
دَرین فِراق چو عُمری به جُست و جو بِگُذشت
به وَقتِ مرگ اگر نیز جُست و جوست بَد است
غَزَل رَها کُن ازین پس صَلاحِ دین را بین
از آن که خِلْعَتِ نو را غَزَل رَفوست بَد است

سه روز شُد که نِگارینِ من دگرگون است
شِکَر تُرُش نَبُوَد آن شِکَر تُرُشْ چون است؟
به چَشمه‌‌یی که دَرو آبِ زندگانی بود
سَبو بِبُردم و دیدم که چَشمه پُرخون است
به روضه‌‌یی که دَرو صد هزار گُل می‌رُست
به جایِ میوه و گُلْ خار و سنگ و هامون است
فُسون بِخوانَم و بر رویِ آن پَری بِدَمَم
از آن که کارِ پَری خوانْ همیشه اَفْسون است
پَریِّ من به فُسون‌ها زَبونِ شیشه نشُد
که کارِ او زِ فُسون و فَسانه بیرون است
میانِ ابرویِ او خَشم‌هایِ دیرینه‌ست
گِرِه در ابرویِ لیلیْ هَلاکِ مَجنون است
بیا بیا که مرا‌ بی‌تو زندگانی نیست
بِبین بِبین که مرا‌ بی‌تو چَشمْ جَیحون است
به حَقِّ رویِ چو ماهَت که چَشمْ روشن کُن
اگر چه جُرمِ من از جُمله خَلْق اَفْزون است
به گِردِ خویش بَرآیَد دِلَم که جُرمَم چیست؟
ز آن که هر سَبَبی با نتیجه مَقْرون است
نِدا‌ همی‌رَسَدم از نَقیبِ حُکْمِ اَزَل
که گِردِ خویش مَجو کین سَبَب نه زَاکْنون است
خدایْ بَخشَد و گیرد بیارَد و بِبَرَد
که کارِ او نه به میزانِ عقلْ موزون است
بیا بیا که هم اکنون به لُطفِ کُنْ فَیَکون
بهشت دَر بِگُشایَد که غیرِ مَمْنون است
زِ عینِ خار بِبینی شکوفه‌هایِ عَجَب
زِ عینِ سنگ بِبینی که گنجِ قارون است
که لُطف تا اَبَد است و ازان هزار کلید
نَهان میانهٔ کاف و سَفینهٔ نون است

به حَقِّ چَشمِ خُمارِ لَطیفِ تابانَت
به حَلْقه حَلْقهٔ آن طُرِّهٔ پَریشانَت
بِدان حَلاوتِ‌ بی‌مَرّ و تَنگ‌هایِ شِکَر
که تَعبیه‌ست ‌‌در آن لَعْلِ شِکَّراَفْشانَت
به کَهرُبایی کَنْدَر دو لَعْلِ تو دَرج است
که گَشت از آن مَه و خورشید و ذَرّهْ جویانَت
به حَقِّ غُنچه و گُل‌هایِ لَعْلِ روحانی
که دامِ بُلبُل عقل است در گُلِسْتانَت
به آبِ حُسن و به تابِ جَمالِ جانْ پَرور
کَزان گُشاد دَهان را انارِ خَندانَت
بدان جَمالِ اِلهی که قبلهٔ دل‌هاست
که دَم به دَم زِ طَرَب سَجده می‌بَرَد جانَت
تو یوسُفیّ و تو را مُعجزاتِ بسیار است
ولی بس است خود آن رویِ خوبْ بُرهانَت
چه جایِ یوسُف بَس یوسُفان اسیرِ تواَنْد
خدایِ عَزّ و جَل کِی دَهَد بدیشانَت؟
زِ هر گیاه و زِ هر بَرگْ رویَدی نرگس
برایِ دیدنَت اَرْ جا بُدی به بُستانَت
چو سوخت زاتشِ عشقِ تو جانِ گرمْ رُوان
کجا دَهَد شَهِ سِرّدان به دستِ سَردانَت
شُعاعِ رویِ تو پوشیده کرد صورتِ تو
که غَرقه کرد چو خورشیدْ نورِ سُبْحانَت
هزار صورتْ هر دَم زِ نورِ خورشیدَت
بَرآیَد از دلِ پاک و نِمایَد اِحْسانَت
درونِ خویش اگر خواهَدَت دلِ ناپاک
زِ اَبْلَهیّ و خَری می‌کَشَد به زندانَت
نه هیچ عاقل بِفْریبَدَت به حیلَتِ عقل
نه پای بَند کُند جاهِ هیچ سُلطانَت
تو را که در دو جهان می‌نگُنجی از عَظِمَت
ابوهُریره گُمان چون بَرَد در اَنْبانَت؟
به هر غَزَل که سِتایَم تو را زِ پَردهٔ شعر
دِلَم زِ پَرده سِتایَد هزار چَندانَت
دِلَم کِه باشد؟ و من کیستم؟ ستایش چیست؟
وَلیک جان را گُلْشَن کُنم به رِیحانَت
بیا تو مَفْخَرِ آفاقْ شَمسِ تبریزی
که تو غریبْ مَهیّ و غَریب اَرْکانَت

چو عید و چون عَرَفه عارفانِ این عَرَفات
به هر کِه قَدْرِ تو دانست می‌دَهَند بَرات
هِلالْ وار زِ راهِ دراز می‌آیند
برایِ کارگُزاری زِ قاضیُ الْحاجات
به مُفْلِسان که زِ بازارشان نَصیبی نیست
زِ مَخْزَنِ زَرِ سُلطان‌ همی‌کَشَند زَکات
پِیِ گُشادنِ دَرهایِ بسته می‌آیند
گرفته زیرِ بَغَل‌ها کلیدهایِ نَجات
به دست هر جان زَنبیلِ زَفْت می‌آید
شَنیده بانگِ تَعالَوْا لِتَاْخُذُوا الصَّدَقات
بیا بیا گُذری کُن بِبین زَکاتِ مَلِک
به طورِ موسیِ عِمْران و غُلغُلِ میقات
دَریده پَهْلویِ هَمیان از آن زَرِ بسیار
دَریده قَوْصَره‌هاشان زِ بارِ قَند و نَبات
زِ خَرمَنِ دو جهانْ مور خود چه تانَد بُرد؟
خَمُش کُن و بِنِشین دور و می‌شِنو صَلَوات

دَر ین سَلام مرا با تو دار و گیرْ جُداست
دَمی عَظیمْ نَهان است و در حِجابِ خداست
زِ چَنگْ سَخت عجیب است آن تَرَنْگ تَرَنْگ
چه‌هاست نَعْره بَرآورده کان چه‌هاست؟ چه‌هاست؟
شَرابِ لَعْل بیاوَرْد شاه کین رُکنی‌ست
خَمُش که وَقتِ جُنون و نه وَقتِ کَشفِ غِطاست