ای دل فرو رو در غَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
تا رو نِمایَد مَرهَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
چندان فرو خور اَنْدُهان تا پیشَت آید ناگهان
کُرسیّ و عَرشِ اَعْظَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
خندان شو از نورِ جهانْ تا تو شوی سورِ جهان
ایمِن شوی از ماتَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
باری دِلَم از مَرد و زن بَرکَنْد مِهْرِ خویشتن
تا عشق شُد خال و عَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
گَر سینه آیینه کُنی بی‌کِبْر و بی‌کینه کُنی
در وِیْ بِبینی هر دَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
چون آسْمان گَر خَم دَهی در اَمر و فرمان وارَهی
زین آسْمان و از خَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
هم بِجْهی از ما و مَنی هم دیو را گَردن زَنی
در دست پیچی پَرچَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
اِقْبالْ خویش آید تو را دولت به پیشْ آید تو را
فَرُّخ شوی از مَقْدَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
دیوی‌ست در اسرارِ تو کَزْ وِیْ نِگون شُد کارِ تو
بَربَند این دَم مُحکَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
دارد خدا خوش عالَمی مَنْگر دَرین عالَم دَمی
جُز حَق نباشد مَحْرَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج
خامُش بیانِ سِرّ مَکُن خامُش که سِرّ مِنْ لَدُنْ
چون می‌زَنَد اَنْدَرهَمَش کَالصَّبرُ مِفْتاحُ الْفَرَج

ای بی‌وَفا جانی که او بر ذوالْوَفا عاشق نشُد
قَهرِ خدا باشد که بر لُطفِ خدا عاشق نشُد
چون کرد بر عالَم گُذَر سُلطانِ ما زاغَ الْبَصَر
نَقْشی بِدید آخر که او بر نَقْش‌ها عاشق نشُد
جانی کجا باشد که او بر اصلِ جانْ مَفتون نَشُد
آهن کجا باشد که بر آهن رُبا عاشق نشُد
من بر دَرِ این شهر دی بِشْنیدم از جمع پَری
خانه‌ش به دِهْ بادا که او بر شهرِ ما عاشق نشُد
ای وایِ آن ماهی که او پیوسته بر خُشکی فُتَد
ای وایِ آن مِسّی که او بر کیمیا عاشق نشُد
بسته بُوَد راهِ اَجَل نَبْوَد خَلاصَش مُعْتَجَل
هم عیش را لایِق نَبُد هم مرگ را عاشق نشُد

بیگاه شُد بیگاه شُد خورشید اَنْدَر چاه شُد
خورشیدِ جانِ عاشقان در خَلْوَتِ اللّهْ شُد
روزی‌ست اَنْدَر شب نَهان تُرکی میانِ هِنْدوان
شبْ تُرکْتازی‌ها بِکُن کان تُرکْ در خَرگاه شُد
گَر بو بَری زین روشنی آتش به خواب اَنْدَر زَنی
کَزْ شب رویّ و بَندگی زُهره حَریفِ ماه شُد
ما شبْ گُریزان و دَوان وَنْدَر پِیِ ما زَنگیان
زیرا که ما بُردیم زَر تا پاسْبان آگاه شُد
ما شب‌روی آموخته صد پاسْبان را سوخته
رُخ‌ها چو شمع اَفْروخته کان بَیذَقِ ما شاه شُد
ای شاد آن فَرّخْ رُخی کو رُخ بدان رُخ آوَرَد
ای کَرّو فَرِّ آن دلی کو سویِ آن دِلْخواه شُد
آن کیست اَنْدَر راهِ دل کو را نباشد آهِ دل؟
کارْ آن کسی دارد که او غَرقابهٔ آن آه شُد
چون غَرقِ دریا می‌شود دریاش بر سَر می‌نَهَد
چون یوسُفِ چاهی که او از چاهْ سویِ جاه شُد
گویند اصلِ آدمی خاک است و خاکی می‌شود
کِی خاک گَردد آن کسی کو خاکِ این دَرگاه شُد
یکسان نِمایَد کِشت‌ها تا وقتِ خَرمَن دَررَسد
نیمیش مَغزِ نَغْز شُد وان نیمِ دیگر کاه شُد

بیگاه شُد بیگاه شُد خورشید اَنْدَر چاه شُد
خیزید ای خوش طالِعان وَقتِ طُلوعِ ماه شُد
ساقی به سویِ جام رو ای پاسْبانْ بر بام رو
ای جانِ بی‌آرامْ رو کان یارْ خَلْوَت خواه شُد
اشکی که چَشم اَفْروختی صبری که خَرمَن سوختی
عقلی که راه آموختی در نیمْ شب گُمراه شُد
جان‌هایِ باطنْ روشنان شب را به دلْ روشن کُنان
هِنْدویِ شب نَعْره زنانْ کان تُرکْ در خَرگاه شُد
باشد زِ بازی‌هایِ خوش بَیذَوق رَوَد فَرزین شود
در سایهٔ فَرُّخ رُخی بَیذَق بِرَفت و شاه شُد
شبْ روح‌ها واصل شود مَقصودها حاصل شود
چون روزْ روشن دل شود هر کو زِ شب آگاه شُد
ای روز چون حَشْری مَگَر وِیْ شبْ شبِ قَدْری مَگَر
یا چون درختِ موسی‌یی کو مَظْهَرِ اللّهْ شُد؟
شبْ ماهْ خَرمَن می‌کُند ای روزْ زین بر گاو نِهْ
بِنْگَر که راهِ کَهکَشانْ از سُنبُله پُر کاه شُد
در چاهِ شب غافِل مَشو در دَلْوِ گَردون دست زَن
یوسُف گرفت آن دَلْو را از چاهْ سویِ جاه شُد
در تیره شب چون مُصطفیٰ می‌رو طَلَب می‌کُن صَفا
کان شَهْ زِ مِعْراجِ شبی بی‌مِثْل و بی‌اَشبْاه شُد
خاموش شُد عالَم به شب تا چُست باشی در طَلَب
زیرا که بانگ و عَربده تَشویشِ خَلْوَتگاه شُد
ای شَمسِ تبریزی که تو از پَردهٔ شب فارِغی
لاشَرقی و لاغربی‌یی اکنون سُخَن کوتاه شُد

ای لولیان ای لولیان یک لولی‌یی دیوانه شُد
طَشْتَش فُتاد از بامِ ما نَک سوی ِمَجنونْ خانه شُد
می‌گشت گِردِ حوضْ او چون تشنگان در جُست و جو
چون خُشک نانه ناگهانْ در حوضِ ما تَرنانه شُد
ای مَردِ دانشمند تو دو گوش ازین بَربَند تو
مَشْنو تو این اَفْسون که او زَافْسونِ ما افسانه شُد
زین حَلْقه نَجْهَد گوش‌ها کو عقل بُرد از هوش‌ها
تا سَر نَهَد بر آسیا چون دانه در پیمانه شُد
بازی مَبین بازی مَبین این جا تو جانْبازی گُزین
سَرها زِ عشقِ جَعْدِ او بس سَرنگونْ چون شانه شُد
غِرِّه مَشو با عقلِ خود بَس اوسْتادِ مُعْتَمَد
کُاسْتونِ عالَم بود او نالان تَر از حَنّانه شُد
من که زِجانْ بُبْریده‌اَم چون گُلْ قَبا بِدْریده‌ام
زان رو شُدم که عقلِ منْ با جانِ من بیگانه شُد
این قطره‌هایِ هوش‌ها مَغلوبِ بَحرِ هوش شُد
ذَرّاتِ این جانْ ریزه‌ها مُستَهلَکِ جانانه شُد
خامُش کُنم فرمان کُنم وین شمع را پنهان کُنم
شمعی که اَنْدَر نورِ او خورشید و مَهْ پَروانه شُد

گَر جانِ عاشق دَم زَنَد آتش دَرین عالَم زَنَد
وین عالَمِ بی‌اَصْل را چون ذَرّه‌ها بَرهَم زَنَد
عالَم همه دریا شود دریا زِ هَیبَت لا شود
آدم نَمانَد وآدمی گَر خویش با آدم زَنَد
دودی بَرآیَد از فَلَک نی خَلْق مانَد نی مَلَک
زان دود ناگَهْ آتشی بر گُنبَدِ اَعْظَم زَنَد
بِشْکافَد آن دَمْ آسْمان نی کَوْن مانَد نی مَکان
شوری دَراُفْتَد در جهان، وین سورْ بر ماتَم زَنَد
گَهْ آب را آتش بَرَد گَهْ آبْ آتش را خورَد
گَهْ موجِ دریایِ عَدَم بر اَشْهَب و اَدْهَم زَنَد
خورشید اُفْتَد در کمی از نورِ جانِ آدمی
کم پُرس از نامَحْرَمان آن جا که مَحْرَم کم زَنَد
مِرّیخ بُگْذارد نَری دفتر بِسوزَد مُشتری
مَهْ را نَمانَد مِهْتَری شادیِّ او بر غم زَنَد
اُفْتَد عُطارِد در وَحَل آتش دَراُفتد در زُحَل
زَهره نَمانَد زُهره را تا پَردهٔ خُرَّم زَنَد
نی قوس مانَد نی قُزَح نی باده مانَد نی قَدَح
نی عیش مانَد نی فَرَح نی زَخم بر مَرهَم زَنَد
نی آبْ نَقّاشی کُند نی بادْ فَرّاشی کُند
نی باغْ خوش باشی کُند نی ابرِ نَیسانْ نَم زَنَد
نی دَرد مانَد نی دَوا نی خَصْم مانَد نی گُوا
نی نایْ مانَد نی نَوا نی چَنگْ زیر و بَم زَنَد
اسبابْ در باقی شود ساقی به خود ساقی شود
جانْ رَبّیَ الْاَعْلیٰ گُوَد دل رَبّیَ الْاَعْلَم زَنَد
بَرجِه که نَقّاشِ اَزَل بارِ دوم شد در عَمَل
تا نَقْش‌های بی‌بَدَل بر کِسْوهٔ مُعْلَم زَنَد
حق آتشی اَفْروخته تا هر چه ناحَق سوخته
آتش بِسوزَد قَلْب را بر قَلْبِ آن عالَم زَنَد
خورشیدْ حقْ دلْ شرقِ او شرقی که هر دَم بَرقِ او
بر پورهٔ اَدْهَم جَهَد بر عیسیِ مَریَم زَنَد

آن کیست آن آن کیست آن کو سینه را غمگین کُند
چون پیشِ او زاری کُنی تَلخْ تو را شیرین کُند
اوَّل نِمایَد مارِ کَر آخِر بُوَد گنجِ گُهَر
شیرین شَهی کین تَلْخ را در دَم نِکوآیین کُند
دیوی بُوَد حورش کُند ماتم بُوَد سورَش کُند
وان کورِ مادرْزاد را دانا و عالَم بین کُند
تاریک را روشن کُند وان خار را گُلْشَن کُند
خار از کَفَت بیرون کَشَد وَزْ گُل تو را بالین کُند
بَهرِ خَلیلِ خویشتن آتش دَهَد اَفْروختن
وانْ آتشِ نِمْرود را اِشْکوفه و نسرین کُند
روشن کُنِ اِسْتارگان چاره گَرِ بیچارگان
بر بَنده او اِحْسان کُند هم بَنده را تَحسین کُند
جُمله گناهِ مُجرمان چون بَرگِ دِیْ ریزان کُند
در گوشِ بَدگویانِ خود عُذرِ گُنَه تَلْقین کُند
گوید بگو یا ذَالْوَفا اِغْفِر لِذَنْبٍ قَد هَفا
چون بَنده آید در دُعا او در نَهانْ آمین کُند
آمینِ او آن است کو اَنْدَر دُعا ذوقَش دَهَد
او را بُرون و اَنْدرون شیرین و خوشْ چون تین کُند
ذوق است کَنْدَر نیک و بَد در دست و پا قُوَّت دَهَد
کین ذوقْ زورِ رُستَمانْ جُفتِ تَنِ مِسْکین کُند
با ذوقْ مِسْکینْ رُستَمی بی‌ذوقْ رُستم پُرغمی
گَر ذوق نَبْوَد یارِ جان جان را چه با تَمکین کُند؟
دل را فرستادم به گَهْ کو تیز دانَد رفت رَهْ
تا سویِ تبریزِ وفا اوصافِ شَمسُ الدّین کُند

خامی سویِ پالیزِ جان آمد که تا خَربُز خورَد
دیدی تو یا خود دید کَس کَنْدَر جهانْ خَرْ بُز خورَد؟
تَروندهٔ پالیزِ جان هر گاو و خَر را کِی رَسَد؟
زان میوه‌هایِ نادره زیرک دل و گُربُز خورَد
آن کَس که در مغرب بُوَد یابد خورِش از اَنْدَلُس
وان کَس که در مشرق بُوَد او نِعْمَتِ هُرمُز خورَد
چون خِدمَتِ قیصر کُند او راتِبه‌یْ قیصر خوَرد
چون چاکرِ اُربُز بُوَد از مَطْبَخِ اُربُز خورَد
آن کو به غَصْب و دُزدی‌یی آهنگِ پالیزی کُند
از داد و داور عاقِبَت اِشْکَنجه‌هایِ غُز خورَد
تُرک آن بُوَد کَزْ بیمِ او دیه از خَراجْ ایمِن بُوَد
تُرک آن نباشد کَزْ طَمَع سیلیِّ هر قُنْسُز خورَد
وان عقل پُرمغزی که او در نوبهاری دَررَسَد
از پوست‌ها فارغ شود کِی غُصّهٔ قُنْدُز خورَد؟
صَفرایی‌یی کَزْ طَبْعِ بَد از نارِ شیرین می‌رَمَد
نارِ تُرُش خواهد ولی آن بِهْ که نارِ مُز خورَد
خامُش نخواهد خورْد خود این راح‌هایِ روح را
آن کَس که از جوعُ الْبَقَر دَهْ مَرده ماش و رُز خورَد

امروزْ خندانیم و خوش کان بَختِ خندان می‌رَسَد
سُلطانِ سُلطانانِ ما از سویِ میدان می‌رَسَد
امروزْ توبه بِشْکَنَم پَرهیز را بَرهَم زَنَم
کان یوسُفِ خوبانِ من از شهرِ کَنْعان می‌رَسَد
مَست و خُرامان می‌رَوَم پوشیده چون جانْ می‌رَوَم
پُرسان و جویان می‌رَوَم آن سو که سُلطان می‌رَسَد
اِقْبالْ آبادان شُده دَستار و دِلْ ویران شُده
اُفْتان شُده خیزان شُده کَزْ بَزمِ مَستان می‌رَسَد
فرمانِ ما کُن ای پسر با ما وَفا کُن ای پسر
نَسْیه رَها کُن ای پسر کِامْروز فَرمان می‌رَسَد
پُرنور شو چون آسْمان سَرسَبز شو چون بوسْتان
شو آشنا چون ماهیان کان بَحرِ عُمّان می‌رَسَد
هان ای پسر هان ای پسر خود را بِبین در من نِگَر
زیرا زِ بویِ زَعفَران گویند خندان می‌رَسَد
بازآمدی کَف می‌زَنی تا خانه‌ها ویران کُنی
زیرا که در ویرانه‌ها خورشیدِ رَخشان می‌رَسَد
ای خانه را گشته گِرو تو سایه پَروَردی بُرو
کَزْ آفتابْ آن سنگ را لَعْلِ بَدَخشان می‌رَسَد
گَه خونی و خونْ خواره‌یی گَهْ خستگان را چاره‌یی
خاصه که این بیچاره را کَزْ سویِ ایشان می‌رَسَد
امروزْ مَستان را بِجو غیبم بِبین عیبَم مگو
زیرا زِ مَستی‌هایِ او حَرفَم پریشان می‌رَسَد

صوفی چرا هُوشیار شُد ساقی چرا بی‌کار شُد
مَستی اگر در خواب شُد مَستی دِگَر بیدار شُد
خورشید اگر در گور شُد عالَم زِ تو پُرنور شُد
چَشمِ خوشَت مَخْمور شُد چَشمِ دِگَر خَمّار شُد
گَر عیشِ اوَّل پیر شُد صد عیشِ نو توفیر شُد
چون زُلْفِ تو زَنجیر شُد دیوانگی ناچار شُد
ای مُطْربِ شیرینْ نَفَس عِشْرت نِگَر از پیش و پَس
کَس نَشْنَود اَفْسونِ کَس چون واقِفِ اسرار شُد
ما موسی ایم و تو مَها گاهی عَصا گَهْ اژدَها
ای شاهِدانْ ارزانْ بَها چون غارتِ بُلْغار شُد
لَعْلَت شِکَرها کوفته چَشمَت زِ رَشک آموخته
جانْ خانهٔ دل روفته هین نوبَتِ دیدار شُد
هر بار عُذری می‌نَهی وَزْ دستِ مَستی می‌جَهی
ای جانْ چه دَفعَم می‌دهی این دَفْعِ تو بسیار شُد
ای کرده دلْ چون خاره‌یی امشب نداری چاره‌یی
تو ماه و ما اِسْتاره‌یی اِسْتاره با مَهْ یار شُد
ای ماهِ بیرون از اُفُق ای ما تو را امشب قُنُق
چون شبْ جهان را شُد تُتُق پنهانْ رُوان را کار شُد
گَر زَحمَت از تو بُرده‌اَم پِنْداشتی من مُرده‌اَم؟
تو صافی و من دُرده‌اَم بی‌صافْ دُردی خوار شُد
از وَصلِ همچون روزِ تو در هَجْرِ عالَمْ سوزِ تو
در عشقِ مَکْرآموزِ تو بس ساده دلْ عَیّار شُد
نی تَب بُدم نی دَردِ سَر سَر می‌زدم دیوار بر
کَزْ طَمْعِ آن خوش گُلْشِکَر قاصِدْ دِلَم بیمار شُد

مَر عاشقان را پَندِ کَس هرگز نباشد سودمند
نی آنچنان سَیل است این کِش کَس توانَد کرد بَند
ذوقِ سَرِ سَرمَست را هرگز نَدانَد عاقلی
حالِ دلِ بیهوش را هرگز نَدانَد هوشمند
بیزار گردند از شَهی شاهان اگر بویی بَرَند
زان باده‌ها که عاشقانْ در مَجْلِسِ دل می‌خورند
خُسرو وَداعِ مُلْکِ خود از بَهرِ شیرین می‌کُند
فرهادْ هم از بَهرِ او بر کوه می‌کوبَد کُلَنْد
مَجنون زِ حَلْقه‌یْ عاقلان از عشقِ لیلی می‌رَمَد
بر سَبْلَتِ هر سَرکَشی کرده‌ست وامِق ریشْخَند
اَفْسرده آن عُمری که آن بُگْذشت بی‌آن جانِ خوش
ای گَنْده آن مَغزی که آن غافِل بُوَد زین لورکَنْد
این آسْمان گَر نیستی سَرگشته و عاشق چو ما
زین گردشْ او سیر آمدی گفتی بَسَسْتم چند چند
عالَم چو سُرناییّ و او در هر شِکافَش می‌دَمَد
هر ناله‌یی دارد یقین زان دو لبِ چون قَند قَند
می‌بین که چون دَرمی دَمَد در هر گِلی در هر دلی
حاجَت دَهَد عشقی دَهَد کَافْغان بَرآرَد از گَزَنْد
دل را زِ حَقْ گَر بَرکَنی بر کِه نَهی آخِر بگو
بی جانْ کسی که دل ازو یک لحظه بَرتانِسْت کَنْد
من بس کُنم تو چُست شو شب بر سَرِ این بام رو
خوش غُلْغُلی در شهر زَن ای جانْ به آوازِ بلند

رِنْدان سَلامَت می‌کنند جان را غُلامت می‌کنند
مَستی زِ جامَت می‌کنند مَستان سَلامَت می‌کنند
در عشقْ گشتم فاش‌تَر وَزْ هَمگِنان قَلّاش‌تَر
وَزْ دِلْبَران خوش‌باش‌تَر مَستان سَلامَت می‌کنند
غوغایِ رُوحانی نِگَر سَیلابِ طوفانی نِگَر
خورشیدِ رَبّانی نِگَر مَستان سَلامَت می‌کنند
اَفْسون مرا گوید کسی توبه زِ من جویَد کسی؟
بی پا چو من پویَد کسی مَستان سَلامَت می‌کنند
ای آرزویِ آرزو آن پَرده را بَردار زو
من کَس نمی‌دانم جُز او مَستان سَلامَت می‌کنند
ای ابرِ خوش باران بیا وِیْ مَستیِ یاران بیا
وِیْ شاهِ طَرّاران بیا مَستان سَلامَت می‌کنند
حیران کُن و بی‌رنج کُن ویران کُن و پُرگنج کُن
نَقدِ اَبَد را سَنْج کُن مَستان سَلامَت می‌کنند
شهری زِ تو زیر و زَبَر هم بی‌خَبَر هم باخَبَر
وِیْ از تو دلْ صاحِب‌نَظَر مَستان سَلامَت می‌کنند
آن میرِ مَهْ‌رو را بگو وان چَشمِ جادو را بگو
وان شاهِ خوش‌خو را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
آن میرِ غوغا را بگو وان شور و سودا را بگو
وان سَروِ خَضْرا را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
آن‌جا که یک باخویش نیست یک مَست آن‌جا بیش نیست
آن جا طَریق و کیش نیست مَستان سَلامَت می‌کنند
آن جانِ بی‌چون را بگو وان دامِ مَجنون را بگو
وان دُرِّ مَکْنون را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
آن دامِ آدم را بگو وان جانِ عالَم را بگو
وان یار و هَمدَم را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
آن بَحرِ مینا را بگو وان چَشمِ بینا را بگو
وان طورِ سینا را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
آن توبه‌سوزم را بگو وان خِرقه‌دوزم را بگو
وان نورِ روزَم را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
آن عیدِ قُربان را بگو وان شمعِ قرآن را بگو
وان فَخْرِ رِضوان را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
ای شَهْ حُسامُ‌الدّینِ ما ای فَخْرِ جُمله اولیا
ای از تو جان‌ها آشنا مَستان سَلامَت می‌کنند

رو آن رَبابی را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
وان مُرغِ آبی را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
وان میرِ ساقی را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
وان عُمرِ باقی را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
وان میرِ غوغا را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
وان شور و سودا را بگو مَستان سَلامَت می‌کنند
ای مِهْ زِ رُخسارت خَجِل مَستان سَلامَت می‌کنند
وِیْ راحت و آرامِ دل مَستان سَلامَت می‌کنند
ای جانِ جانْ ای جانِ جان مَستان سَلامَت می‌کنند
ای تو چُنین و صد چُنان مَستان سَلامَت می‌کنند
این جا یکی با خویش نیست مَستان سَلامَت می‌کنند
یک مَست این جا بیش نیست مَستان سَلامَت می‌کنند
ای آرزویِ آرزو مَستان سَلامَت می‌کنند
آن پَرده را بَردار زو مَستان سَلامَت می‌کنند

سودایِ تو در جویِ جانْ چون آبِ حَیوان می‌رَوَد
آبِ حَیات از عشقِ تو در جویْ جویان می‌رَوَد
عالَم پُر از حَمد و ثَنا از طوطیانِ آشنا
مُرغِ دِلَم بَر می‌پَرَد چون ذکرِ مُرغان می‌رَوَد
بر ذکرِ ایشانْ جان دَهَم جان را خوش و خندان دَهَم
جان چون نخندد چون زِ تَنْ در لُطفِ جانان می‌رَوَد
هر مُرغِ جان چون فاخْته در عشقْ طوقی ساخته
چون من قَفَص پرداخته سویِ سُلَیمان می‌رَوَد
از جانِ هر سُبحانی‌یی هر دَم یکی روحانی‌یی
مَست و خراب و فانی‌یی تا عَرشِ سُبْحان می‌رَوَد
جان چیست خُمِّ خُسروان در وِیْ شرابِ آسْمان
زین رو سُخَن چون بی‌خودان هر دَم پَریشان می‌رَوَد
در خوردنم ذوقی دِگَر در رَفتنم ذوقی دِگَر
در گفتنم ذوقی دِگَر باقی بَرین سان می‌رَوَد
میدان خوش است ای ماه رو با گیر و دارِ ما و تو
ای هر کِه لَنْگ است اسبِ او لَنْگان زِ میدان می‌رَوَد
مَهْ از پِیِ چوگانِ تو خود را چو گویی ساخته
خورشید هم جان باخته چون گویْ غَلْطان می‌رَوَد
این دو بَسی بِشْتافته پیشِ تو رَه نایافته
در نورِ تو دَربافته بیرونِ ایوان می‌رَوَد
چون نورِ بیرون این بُوَد پس او که دولت بین بُوَد
یا رَب چه با تَمکین بُوَد یا رَب چه رَخشان می‌رَوَد

آمد بهارِ عاشقان تا خاکْدانْ بُستان شود
آمد نِدایِ آسْمان تا مُرغِ جان پَرّان شود
هم بَحرْ پُرگوهر شود هم شوره چون کوثَر شود
هم سنگْ لَعْلِ کان شود هم جسمْ جُمله جان شود
گَر چَشم و جانِ عاشقان چون ابرِ طوفانْ بار شُد
امّا دلْ اَنْدَر ابرِ تَن چون بَرق‌ها رَخشان شود
دانی چرا چون ابر شُد در عشقْ چَشمِ عاشقان؟
زیرا که آن مَهْ بیش تَر در ابرها پنهان شود
ای شاد و خندانْ ساعتی کان ابرها گِریَنده شُد
یا رَب خُجسته حالتی کان بَرق‌ها خندان شود
زان صد هزاران قطره‌ها یک قطره نایَد بر زمین
وَرْزان که آید بر زمین جُمله جهان ویران شود
جُمله جهان ویران شود وَزْ عشقْ هر ویرانه‌یی
با نوح هم کَشتی شود پس مَحْرَمِ طوفان شود
طوفان اگر ساکِن بُدی گَردان نبودی آسْمان
زان موجِ بیرون از جِهَت این شش جِهَت جُنبان شود
ای مانده زیرِ شش جِهَت هم غم بِخور هم غم مَخور
کان دانه‌ها زیرِ زمین یک روز نَخْلِستان شود
از خاکْ روزی سَر کُند آن بیخْ شاخِ تَر کُند
شاخی دو سه گَر خشک شُد باقیش آبِسْتان شود
وان خُشک چون آتش شود آتش چو جانْ هم خوش شود
آن این نباشد این شود این آن نباشد آن شود
چیزی دَهانَم را بِبَست یعنی کِنارِ بام و مَست؟
هر چه تو زان حیران شوی آن چیز ازو حیران شود

کاری نداریم ای پدر جُز خِدمَتِ ساقیِّ خود
ای ساقی اَفْزون دِهْ قَدَح تا وارَهیم از نیک و بَد
هر آدمی را در جهان آوَرْد حَق در پیشه‌یی
در پیشهٔ بی‌پیشگی کرده‌ست ما را نامْ زَد
هر روز همچون ذَرّه‌ها رَقْصان به پیشِ آن ضیا
هر شبْ مِثالِ اَخْتَران طَوّافِ یارِ ماهْ خَد
کاری زِ ما گَر خواهَدی زین باده ما را نَدْهَدی
اَنْدَر سَری کین می‌رَوَد او کِی فروشَد یا خَرَد
سَرمَستْ کاری کِی کُند مَست آن کُند که میْ کُند
باده‌یْ خدایی طِی کُند هر دو جهان را تا صَمَد
مَستیِّ باده‌یْ این جهان چون شب بِخُسپی بُگْذرد
مَستیِّ سَغْراقِ اَحَد با تو دَرآیَد در لَحَد
آمد شرابی رایگان زانْ رَحمَت ای هَمسایگان
وان ساقیانْ چون دایِگان شیرین و مُشْفِق بر وَلَد
ای دل ازین سَرمَست شو هر جا رَوی سَرمَست رو
تو دیگران را مَست کُن تا او تو را دیگر دَهَد
هر جا که بینی شاهِدی چون آیِنِه پیشَش نِشین
هر جا که بینی ناخوشی آیینه دَرکَش در نَمَد
می‌گَرد گِردِ شهرْ خوش با شاهِدان دَر کَش مَکَش
می‌خوان تو لٰااُقْسِم نَهان تا حَبَّذا هٰذَا الْبَلَد
چون خیره شُد زین میْ سَرَم خامُش کُنم خُشک آوَرَم
لُطف و کَرَم را نَشْمُرم کان دَرنیایَد در عَدَد

گَر آتشِ دلْ بَرزَنَد بر مؤمن و کافَر زَنَد
صورتْ همه پَرّان شود گَر مُرغِ مَعنی پَر زَنَد
عالَم همه ویران شود جانْ غَرقهٔ طوفان شود
آن گوهری کو آب شُد آن آب بر گوهر زَنَد
پیدا شود سِرِّ نَهان ویران شود نَقْشِ جهان
موجی بَرآیَد ناگهان بر گُنبَدِ اَخْضَر زَنَد
گاهی قَلَمْ کاغذ شود کاغذ گَهی بی‌خود شود
جانْ خَصْمِ نیک و بَد شود هر لحظه‌یی خَنْجَر زَنَد
هر جان که اَللّٰهی شود در خَلْوَتِ شاهی شود
ماری بُوَد ماهی شود از خاکْ بر کوثَر زَنَد
از جا سویِ بی‌جا شود در لامَکان پیدا شود
هر سو که اُفْتَد بعد ازین بَر مُشک و بر عَنْبَر زَنَد
در فقرْ درویشی کُند بر اَخْتَرانْ پیشی کُند
خاکِ دَرَش خاقان بُوَد حَلقه‌یْ دَرَش سَنْجَر زَنَد
از آفتابِ مُشْتَعِل هر دَم نِدا آید به دل
تو شمعْ این سَر را بِهِل تا باز شمعَت سَر زَنَد
تو خِدمَتِ جانان کُنی سَر را چرا پنهان کُنی؟
زَرْ هر دَمی خوش تَر شود از زَخم کان زَرگَر زَنَد
دل بی‌خود از باده‌یْ اَزَل می‌گفت خوش خوش این غزل
گر میْ فرو گیرد دَمَش این دَم ازین خوش تَر زَنَد

مَستی سَلامَت می‌کُند پنهان پیامَت می‌کنُد
آن کو دِلَش را بُرده‌یی جان هم غُلامَت می‌کُند
ای نیست کرده هست را بِشْنو سَلامِ مَست را
مَستی که هر دو دست را پابَنْدِ دامَت می‌کُند
ای آسْمانِ عاشقان ای جانِ جانِ عاشقان
حُسنَت میانِ عاشقان نَک دوست کامَت می‌کُند
ای چاشْنیِّ هر لَبی ای قبلهٔ هر مَذهبی
مَهْ پاسْبانی هر شبی بر گِردِ بامَت می‌کُند
آن کو زِ خاکْ اَبْدان کُند مَر دود را کیوان کُند
ای خاکِ تَن وِیْ دودِ دل بِنْگَر کُدامَت می‌کُند
یک لحظه‌اَت پَر می‌دَهَد یک لحظه لَنْگَر می‌دَهَد
یک لحظه صُبْحَت می‌کُند یک لحظه شامَت می‌کُند
یک لحظه می‌لَرزانَدَت یک لحظه می‌خندانَدَت
یک لحظه مَستَت می‌کُند یک لحظه جامَت می‌کُند
چون مُهره‌یی در دستِ او گَهْ باده و گَهْ مَستِ او
این مُهره‌اَت را بِشْکَنَد وَاللّهْ تمامَت می‌کُند
گَهْ آن بُوَد گَهْ این بُوَد پایانِ تو تَمْکین بُوَد
لیکِن بدین تَلوین‌ها مَقْبول و رامَت می‌کُند
تو نوح بودی مُدّتی بودَت قَدَم در شِدّتی
مانندهٔ کَشتی کُنون بی‌پا و گامَت می‌کُند
خامُش کُن و حیران نِشین حیرانِ حیرتْ آفرین
پُخته سُخن مَردی ولی گُفتارْ خامَت می‌کُند

مَستی سَلامَت می‌کُند پنهان پیامَت می‌کُند
آن کو دِلَش را بُرده‌یی جان هم غُلامَت می‌کُند
ای نیست کرده هست را بِشْنو سلامِ مَست را
مَستی که هر دو دست را پابَنْدِ دامَت می‌کُند
ای آسْمانِ عاشقان ای جانِ جانِ عاشقان
حُسْنَت میانِ عاشقان نَک دوستْ کامَت می‌کُند
ای چاشْنیِّ هر لَبی وِیْ قبلهٔ هر مَذهبی
مَهْ پاسْبانی هر شبی بر گِردِ بامَت می‌کُند
ای دل چه مَستیّ و خوشی سُلطانی و سُلطان وَشی
با این دِماغ و سَرکشی چون عشقْ رامَت می‌کُند؟
آن کو زِ خاکی جان کُند او دود را کیوان کُند
ای خاکِ تَن وِیْ دودِ دل بِنْگَر کُدامَت می‌کُند
بِسْتان زِ شاهِ ساقیان سَرمَست شو چون باقیان
گَر نیمْ مَستِ ناقصی مَستِ تمامَت می‌کُند
از لبْ سَلامَت ای اَحَد چون بَرق بیرون می‌جَهَد
اندازهٔ لب نیست این اینْ لُطفِ عامَت می‌کُند
ماه از غَمَت دو نیم شُد رُخساره‌ها چون سیم شُد
قَدِّ اَلِف چون جیم شُد وین جیمِ جامَت می‌کُند
در عشقْ زاری‌ها نِگَر وین اشکْ باری‌ها نِگر
وان پُخته کاری‌ها نِگَر کان رَطْلِ خامَت می‌کُند
ای بادهٔ خوش رنگ و بو بِنْگَر که دستِ جودِ او
بر جانْ حَلالَت می‌کُند بر تَنْ حَرامَت می‌کُند
پس تَن نباشمْ جان شَوَم جوهر نباشمْ کان شَوم
ای دل مَتَرس از نامِ بَد کو نیکْ نامَت می‌کُند
بَس کُن رَها کُن گفت و گو نی نَظْم گو نی نَثر گو
کان حیله سازِ و حیله جو بَدْوِ کلامَت می‌کُند

صَرفه مَکُن صَرفه مَکُن صَرفه گدارویی بُوَد
در پاکْ بازان ای پسر فیض و خداخویی بُوَد
خود عاقِبَت اَنْدَر وَلا نی بُخْل مانَد نی سَخا
اَنْدَر سَخا هم بی‌شکی پنهانْ عِوَض جویی بُوَد
هست این سَخا چون سیرِ رَه وین بُخْلْ مَنْزِل کردَنَت
در کَشتیِ نوح آمدی کِی وَقْف و رَه پویی بُوَد
صد تویْ بر تو جسم‌ها وین رنگ‌ها و اسم‌ها
در بَحْرِ نورِ مُنْبَسِط بی‌هیچ کَیف اویی بُوَد
حاصلْ عَصایِ موسَوی عشق است در کَونْ ای رَوی
عین و عَرَض در پیشِ او اَشکالِ جادویی بُوَد
یک سو رو از گِردابِ تَن پیش از دَمِ غَرقه شُدن
زیرا بَقا و خُرَّمی زان سویِ شش سویی بُوَد
خود را بِیَفشان چون شَجَر از برگِ خُشک و برگِ تَر
بی‌رنگِ نیک و رنگِ بَد توحید و یک تویی بُوَد
رَهْ رو مگو این چون بُوَد زیرا زِ چون بیرون بُوَد
کِی شیر را هَمدَم شوی تا در تو آهویی بُوَد؟
خاموش کین گُفتِ زبان دارد نشانِ فُرقَتی
وَرْنی چونان خایَد فَتی کِی وَقتِ نان گویی بُوَد