باز نِگار می‌کَشَد چون شُتُرانْ مِهارِ من
یارکُشی‌‌ست کارِ او بارکَشی‌‌ست کارِ من
پیش روِ قِطارها کرد مرا و می‌کَشَد
آن شُترانِ مَست را جُمله دَرین قِطارِ من
اُشتُرِ مَستِ او مَنَم خارپَرَستِ او مَنَم
گاه کَشَد مِهارِ من گاه شود سَوارِ من
اُشُترِ مَستْ کَف کُند هر چه بُوَد تَلَف کُند
لیک نداند اُشتُری لَذَّتِ نوشْخوارِ من
راست چو کَف بَرآوَرَم بر کَفِ او کَف اَفْکَنم
کَف چو به کَفِّ او رَسَد جوش کُند بُخارِ من
کار کُنم چو کِهْتران بار کَشَم چو اُشْتُران
بارِ کِه می‌کَشَم بِبین عِزَّتِ کار و بارِ من
نرگسِ او زِ خونِ من چون شِکَنَد خُمارِ خود
صبر و قَرارِ او بَرَد صبرِ من و قَرارِ من
گشته خیالِ رویِ او قبلۀ نورِ چَشمِ من
وان سُخنانِ چون زَرَش حَلْقۀ گوشوارِ من
باغ و بهار را بگو لافِ خوشی چه می‌زنی؟
من بِنِمایَمَت خوشی چون بِرَسَد بهارِ من
میْ چو خوری بگو به میْ بر سَرِ من چه می‌زَنی؟
در سَرِ خود ندیده‌یی بادۀ بی‌خُمارِ من؟
بازِ سپیدی و بُرو میرِ شکار را بگو
هر دو مرا تویی بلی میرِ من و شکارِ من
مَطْلَعِ این غَزَل شُتر بود از آن دراز شُد
زُ اشْتُر کوتَهی مَجو ای شَهِ هوشیارِ من

گفتم دوش عشق را ای تو قَرین و یارِ من
هیچ مَباش یک نَفَس غایب ازین کِنارِ من
نورِ دو دیدۀ مَنی دور مَشو زِ چَشمِ من
شُعلۀ سینۀ مَنی کم مَکُن از شَرارِ من
یارِ من و حَریفِ من خوبِ من و لَطیفِ من
چُستِ من و ظَریفِ من باغِ من و بهارِ من
ای تَنِ من خَرابِ تو دیدۀ من سَحابِ تو
ذَرّۀ آفتابِ تو این دل‌ بی‌قَرارِ من
لب بِگُشا و مُشکلَم حل کُن و شاد کُن دِلَم
کآخِر تا کجا رَسَد پنج و ششِ قِمارِ من
تا که چه زاید این شبِ حامله از برایِ من
تا به کجا کَشَد بگو مَستیِ‌ بی‌خُمارِ من
تا چه عَمَل کُند عَجَب شُکرِ من و سِپاسِ من
تا چه اثر کُند عَجَب ناله و زینهارِ من
گفت خُنُک تو را که تو در غَمِ ما شُدی دوتو
کارْ تو راست در جهان ای بِگُزیده کارِ من
مَستِ مَنیّ و پَستِ من عاشق و میْ پَرَستِ من
بَرخورَد او زِدستِ من هر کِه کَشید بارِ من
رو که تو راست کَرّ و فر مَجلِسِ عیش نِهْ زِ سَر
زان که نَظَر دَهَد نَظَر عاقِبَتْ انتظارِ من
گفتم وانِما که چون زنده کُنی تو مُرده را؟
زنده کُن این تَنِ مرا از پِیِ اِعْتِبارِ من
مُرده تَر از تَنَم مَجو زنده کُنَش به نورِ هو
تا همه جان شود تَنَم این تَنِ جانْسِپارِ من
گفت زِ من نه بارها دیده‌یی اِعْتِبارها
بر تو یَقین نشُد عَجَب قُدرت و کاربارِ من؟
گفتم دید دلْ ولی سیر کجا شود دلی
از لَطَف و عَجایِبَت ای شَهْ و شهریارِ من؟
عشق کَشید در زمانْ گوشِ مرا به گوشه‌یی
خوانْد فُسون فُسونِ او دامِ دلِ شکارِ من
جانْ زِ فُسونِ او چه شُد دَم مَزَن و مگو چه شُد
وَرْ بِچَخی تو نیستی مَحرَم و رازدارِ من

تا تو حَریفِ من شُدی ای مَهِ دِلْسِتانِ من
هَمچو چراغ می‌جَهَد نورِ دل از دَهانِ من
ذَرّه به ذَرّه چون گُهَر از تَفِ آفتابِ تو
دل شده است سَر به سَر آب و گِلِ گِرانِ من
پیشترآ دَمی بِنِهْ آن بَر و سینه بر بَرَم
گر چه که در یگانگی جانِ تو است جانِ من
در عَجَبی فُتَم که این سایه کیست بر سَرَم؟
فَضْلِ تواَم نِدا زَنَد کانِ من است آنِ من
از تو جهانِ پُربَلا هَمچو بهشت شُد مرا
تا چه شود زِ لُطفِ تو صورتِ آن جهانِ من
تاجِ من است دستِ تو چون بِنَهیش بر سَرَم
طُرّه توست چون کَمَر بَسته بَرین میانِ من
عشقْ بُرید کیسه‌اَم گفتم هی چه می‌کُنی؟
گفت تو را نه بس بُوَد نِعْمَتِ‌ بی‌کَرانِ من؟
بَرگ نداشتم دِلَم می‌لرزید بَرگ وَش
گفت مَتَرس کآمَدی در حَرَم اَمانِ من
در بَرَت آنچُنان کَشَم کَزْ بَر و برگ وارَهی
تا همه شب نَظَر کُنی پیشِ طَرَب کُنانِ من
بر تو زَنَم یگانه‌یی مَستِ اَبَد کُنم تو را
تا که یَقین شود تو را عِشرتِ جاودانِ من
سینه چو بوستان کُند دَمدَمه بهارِ من
رویْ چو گُلْسِتان کُند خَمْرِ چو اَرغَوانِ من

رازِ تو فاش می‌کُنم صبر نَمانْد بیش ازین
بیشْ فَلَک‌ نمی‌کَشَد دَردِ مرا و نی زمین
این دلِ من چه پُرغم است وان دلِ تو چه فارغ است
آن رُخِ تو چو خوبِ چین وین رُخِ من پُر است چین
تا که بِسوزَد این جهان چند بِسوزَد این دِلَم
چند بُوَد بُتا چُنان چند گَهی بُوَد چُنین
سِرِّ هزارساله را مَستم و فاش می‌کُنم
خواه بِبَند دیده را خواه گُشا و خوش بِبین
شورِ مرا چو دید مَهْ آمد سویِ من زِ رَهْ
گفت مَدِه زِ من نشان یارِ توایم و هم نشین
خیره بِمانْد جانِ من در رُخِ او دَمیّ و گفت
ای صَنَم خوشِ خوشین ای بُتِ آب و آتشین
ای رُخِ جانْ فَزایِ او بَهرِ خدا همانْ همان
مُطربِ دِلْرُبایِ من بَهرِ خدا همینْ همین
عشقِ تو را چو مَفْرشَم آب بِزَن بر آتشَم
ای مَهِ غَیبِ آن جهان در تبریز شَمسِ دین

مانده شده‌‌ست گوشِ من از پِیِ اِنْتِظارِ آن
کَزْ طَرَفی صدای خوش دَررَسَدی زِ ناگهان
خوی شده‌‌ست گوش را گوشِ ترانه نوش را
کو شِنَوَد سَماع خوش هم زِ زمینْ هم آسمان
فَرعِ سَماعِ آسْمان هست سَماعِ این زمین
وان که سَماعِ تَن بُوَد فَرِع سَماعِ عقل و جان
نَعْره رَعد را نِگَر چه اثر است در شَجَر
چند شکوفه و ثَمَر سَر زده اَنْدَر آن فَغان
بانگ رَسید در عَدَم گفت عَدَم بلی نَعَم
می‌نَهَم آن طَرَف قَدَم تازه و سَبز و شادمان
مُسْتَمِع اَلَست شُد پایْ دَوان و مَست شُد
نیست بُد او و هست شُد لاله و بید و ضَیْمَران

آمده‌اَم به عُذرِ تو ای طَرَب و قَرارِ جان
عَفو نِما و دَرگُذر از گُنَه و عِثارِ جان
نیست به جُز رِضایِ تو قُفلْ گُشایِ عقل و دل
نیست به جُز هوایِ تو قبله و اِفْتِخارِ جان
سوخته شُد زِ هَجْرِ تو گُلْشَن و کِشتزارِ من
زنده کُنَش به فَضْلِ خود ای دَمِ تو بهارِ جان
بی لَبِ میْ فُروشِ تو کِی شِکَنَد خُمارِ دل؟
بی خَمِ ابرویِ کَژَت راست نگشت کارِ جان
از تو چو مشرقی شود روشن پُشت و رویِ دل
بر چو تو دِلْبَری سِزَد هر نَفَسی نِثارِ جان
تافتنِ شُعاعِ تو در سَرِ روزَنِ دلی
تَبْصَره خِرَد بُوَد هر دَم اِعْتِبارِ جان
از غَمِ دوریِ لِقا راه حَبیب طِی شود
در رَه و مَنْهَجِ خدا هست خدایْ یارِ جان
گُلْبُنِ روی غَیبیان چون بِرَسَد به دیده‌یی
از گُلِ سرُخ پُر شود‌ بی‌چَمَنی کنارِ جان
لاف زدم که هست او هَمدَم و یارِ غارِ من
یارِ مَنی تو‌ بی‌گُمان خیز بیا به غارِ جان
گفت اَنَاالْحَق و بِشُد دلْ سویِ دارِ اِمْتِحان
آن دَم پایِ دار شُد دولَتِ پایدارِ جان
باغ که‌ بی‌تو سَبز شُد دِیْ بِدَهَد سِزایِ او
جانْ که جُز از تو زنده شُد نیست وِیْ از شُمارِ جان
دانه نِمود دامِ تو در نَظَرِ شکارِ دل
خانه گرفت عشقِ تو ناگَهْ در جِوارِ جان
نیم حَدیث گفته شُد نیمِ دِگَر مگو خَمُش
شُهره کُند حَدیث را بر همه شهریارِ جان

عید نِمایْ عید را ای تو هِلالِ عیدِ من
گوش بِمالْ ماه را ای مَهِ ناپَدیدِ من
بودِ من و فَنایِ من خشمِ من و رضایِ من
صِدْقِ من و ریایِ من قُفلِ من و کلیدِ من
اَصلِ من و سِرِشتِ من مَسجدِ من کنِشْتِ من
دوزخِ منْ بهشتِ من تازه منْ قَدیدِ من
جور کُنی وَفا بُوَد دَرد دَهی دَوا بُوَد
لایِقِ تو کجا بُوَد دیده جان و دیدِ من؟
پیشتر از نِهادِ جان لُطفِ تو دادْ دادِ جان
ای هَمِگی مُرادِ جان پس تو بُدی مُریدِ من
ای مَهِ عیدْ رویِ تو ای شبِ قَدْرْ مویِ تو
چون بِرَسَم به جویِ تو پاک شود پَلیدِ من
جسمْ چو خانقاهِ جان فِکْرت‌ها چو صوفیان
حَلْقه زدند و در میان دل چو اَبایَزیدِ من
دَم نَزَنَم خَمُش کُنم با همه رو تُرُش کُنم
تا که بگویی‌اَم تویی حاضر و مُسْتَفیدِ من

گرم دَرآ و دَم مَدِه ساقیِ بُردبارِ من
ای دَمِ تو نَدیمِ من ای رُخِ تو بهارِ من
هین که خروسْ بانگ زد بویِ صَبوح می‌دَهَد
بر کَفِ هَمچو بَحْر نه بُلبُله عُقارِ من
گریه به باده خنده کُن مُرده به باده زنده کُن
چون که چُنین کُنی بُتا بَس بِنَواست کارِ من
بَندِ من است مُشْتَبِه باز گُشا گِرِه گِرِه
تا که برهنه تَر شود خُفیه و آشکارِ من
تَرکِ حَیا و شَرم کُن پُشتِ مُرادْ گرم کُن
پُشتِ من و پناهِ من خویشِ من و تَبارِ من
نیست قبولِ مَستِ تو باده زِ غیر دستِ تو
آن رُخِ من چو گُل کُند وان شِکَنَد خُمارِ من
دادِ هزار جان بِدِه باده آسْمان بِدِه
تا که پَرَد هُمایِ جان مَستْ سویِ مَطارِ من
جان بِرَهَد زِ کُنْده‌ها زین همه تَخته بَندها
مَقْعَدِ صِدْق بَررَوَد صادقِ حَق گُزارِ من
باده دِهْ و نهان بِدِه از رَهِ عقل و جانْ بِدِه
تا نَرَسَد به هر کسی عِشرت و کار و بارِ من
چَشمِ عَوام بسته بِهْ روحْ زِ شهرْ رَسته بِهْ
فِتْنه و شَر نِشَسته بِهْ ای شَهِ باوَقارِ من
باده‌ هَمی‌زَنَد لَمَع جانِ هزار با طَمَع
مَست و پیاده می‌طَپَد گِردِ میِ سَوارِ من
دست بِدار ازین قَدَح گیر عِوَض از آن فَرَح
تا بِزَنَد بر اَنْدُهَت تابشِ اِبْتِشارِ من
هیچ نَیَرزَد این می‌‌‌‌اَش نی غَلَیان و نی قَی اَش
این بِفُروش و باده بین باده‌ بی‌کِنارِ من
دست نَلَرزَدَت ازین‌ بی‌خِرَدِ خوشِ رَزین
جامْ گُزین و میْ بِبین از کَفِ شهریارِ من
پُر زِ حَیاتْ جامِ او مُشک و عَبِر خِتامِ او
دیو و پریْ غُلامِ او چُستی و اِنْتِشارِ من
بَرجِه ساقیا تو گو چون تو صِفَت کننده کو؟
ای کِه زِ لُطفِ نَسْجِ او سخت دَرید تارِ من

باز بهار می‌کَشَد زندگی از بهارِ من
مَجْلِس و بَزمْ می‌نَهَد تا شِکَنَد خُمارِ من
من دلِ پُردِلان بُدَم قُوَّتِ صابران بُدَم
بُرد هوایِ دِلْبَری هم دل و هم قَرارِ من
تُند نِمود عشقِ او تیز شُدم زِ تُندی اَش
گفت بُرو ندیده‌یی تیزیِ ذوالْفَقارِ من
از قَدَمِ دُرُشتِ او نَرم شُده‌‌ست گَردنَم
تا چه کَشَد دِگَر ازو گَردنِ نَرمْسارِ من
پُخته نَجوشَد ای صَنَم جوش مَدِه که پُخته‌ام
کَزْ سَرِ دیگ می‌رَوَد تا به فَلَکْ بُخارِ من
هین که بُخارِ خونِ من باخَبَر است از غَمَت
تا نَبَرَد به آسْمان رازِ دلِ نِزارِ من
روحْ گُریخت پیشِ تو از تَنِ هَمچو دوزَخم
شَرمْ بِریخت پیشِ تو دیده شَرمسارِ من

یا رَب من بِدانَمی چیست مُرادِ یارِ من
بَسته رَهِ گُریزِ من بُرده دل و قَرارِ من
یا رَب من بِدانَمی تا به کُجامْ می‌کَشَد
بَهرِ چه کار می‌کَشَد هر طَرَفی مِهارِ من
یا رَب من بِدانَمی سنگْ دلی چرا کُند
آن شَهِ مِهْربانِ من دِلْبَرِ بُردبارِ من
یا رَب من بِدانَمی هیچ به یار می‌رَسَد
دودِ من و نَفیرِ من یارَب و زینهارِ من
یا رب من بِدانَمی عاقبت این کجا کَشَد
یا رب بس دراز شُد این شبِ اِنْتِظارِ من
یا رَب چیست جوشِ من این همه رویْ پوشِ من
چون که مرا تویی تویی هم یک و هم هزارِ من
عشقِ تو است هر زمان در خَمُشیّ و در بیان
پیشِ خیالِ چَشمِ من روزی و روزگارِ من
گاهْ شکارْ خوانَمَش گاه بهار خوانَمَش
گاه می‌‌‌‌اَش لَقَب نَهَم گاه لَقَبْ خُمارِ من
کُفرِ من است و دینِ من دیده نوربینِ من
آنِ من است و اینِ من نیست ازو گُذارِ من
صبر نَمانْد و خوابِ من اشکْ نَمانْد و آبِ من
یا رَب تا کِه می‌کُند غارتِ هر چهارِ من
خانه آب و گِل کجا خانه جان و دلْ کجا
یا رَب آرزوم شُد شهرِ من و دیارِ من
این دلِ شهر رانْده در گِلِ تیره مانْده
ناله کُنان که ای خدا کو حَشَم و تَبارِ من؟
یا رَب اگر رَسیدَمی شهرِ خود و بِدیدَمی
رَحْمَتِ شهریارِ من وان همه شهرْ یارِ من
رفته رَهِ دُرُشتْ من بارِ گِران زِ پُشتْ من
دِلْبَرِ بُردبارِ من آمده بُرده بارِ من
آهویِ شیرگیرِ من سیر خورَد زِ شیرِ من
آن کِه مَنَم شکارِ او گشته بُوَد شکارِ من
نیست شبِ سیاه رو جُفت و حَریفِ روزِ من
نیست خَزانِ سنگْ دل در پِیِ نوبَهارِ من
هیچ خَمُش‌ نمی‌کُنی تا به کِی این دُهُل زَنی؟
آه که پَرده دَر شُدی ای لَبِ پَرده دارِ من

چند گُریزی ای قَمَر هر طَرَفی زِ کویِ من؟
صیدِ توایم و مِلْکِ تو گَر صَنَمیم وگَر شَمَن
هر نَفَس از کَرانه‌یی ساز کُنی بَهانه‌یی
هر نَفَسی بُرون کَشی از عَدَمی هزار فَن
گر چه کَثیفْ مَنْزِلَم شُد وَطَنِ تو این دِلَم
رَحْمتِ مومنی بُوَد مَیل و مَحَبَّتِ وَطَن
دُشمنِ جانِ تو نِیَم گرچه که بَسْ مُقَصِّرَم
هیچ کسی بُوَد شَها دشمنِ جانِ خویشتن؟
مُطربِ جمعِ عاشقان بَرجِه و کاهِلی مَکُن
قِصّه حُسنِ او بگو پَرده عاشقانْ بِزَن
هَمچو چَهی‌‌ست هَجْرِ او چون رَسَنی‌‌ست ذِکْرِ او
در تَکِ چاهْ یوسُفی دست زنان دَران رَسَن
ذوقْ زِ نیشِکَر بِجو آن نِیِ خُشک را مَخا
چاره زِ حُسنِ او طَلَب چاره مَجو زِ بوالْحَسَن
گَر تو مُرید و طالِبی هست مُرادِ مَطْلَق او
وَرْ تو اَدیمِ طایفی هست سُهیلْ در یَمَن
آن دَمْ کآفتابِ او روزی و نور می‌دَهَد
ذَرّه به ذَرّه را نِگَر نور گرفته در دَهَن
گر چه که گُل لَطیف تَر رِزقْ گرفت بیش تر
لیک رَسید اندکی هم به دَهانِ یاسَمَن
عُمر و ذَکا و زیرکی داد به هِنْدوان اگر
حُسن و جَمال و دِلْبَری داد به شاهِدِ خُتَن
مُلکْ نَصیبِ مِهتَران عشقْ نَصیبِ کِهتَران
قَهرْ نَصیبِ تیغ شُد لُطفْ نَصیبه مِجَن
شَهْدِ خدای هر شبی هست نَصیبه لَبی
هَمچو کسی که باشدش بسته به عَقْد چار زن
تا که بُوَد حَیاتِ من عشقْ بُوَد نَباتِ من
چون که بَران جهان رَوَم عشقْ بُوَد مرا کَفَن
مُدمِنِ خَمْرم و مرا مَستیِ باده کم مَکُن
نازک و شیرخواره‌اَم دورمَکُن زِ من لَبَن
چون که حَزینِ غَم شَوَم عشقْ نَدیمی‌اَم کُند
عشقْ زُمرّدی بُوَد باشد اژدَها حَزَن
گفتم من به دل اگر بَست رَهَت خُمارِ غَم
باده و نُقْل آرَمَت شمع و نَدیم خوش ذَقَن
گفت دِلَم اگر جُز او سازی شمع و ساقی اَم
بر سَرِ مام و باب زَن جام و کَبابِ بابْزن
گفتم ساقی اوست و بَسْ لیک به صورتِ دِگَر
نیک بِبین غَلَط مَکُن ای دلِ مَستِ مُمْتَحَن
بس کُن از این بَهانه‌ها وامِ هوایِ او بِدِه
تا نَبُوَد قُماشِ جان پیشِ فِراقْ مُرتَهَن

واقعه‌یی بِدیده‌اَم لایِقِ لُطف و آفرین
خیز مُعَبِّرالزَّمان صورتِ خوابِ من بِبین
خواب بِدیده‌اَم قَمَر چیست قَمَر به خواب در؟
زان که به خواب حَل شود آخِرِ کار و اوَّلین
آن قَمَری که نورِ دل زوست گَهِ حُضورِ دل
تا زِ فروغ و ذوقِ دل روشنی است بر جَبین
یَومَئِذٍ مُسْفِرَةٌ ضاحِکَةٌ بُوَد چُنان
ناعِمَةٌ لِسَعْیِها راِضیةٌ بُوَد چُنین
دور کُن این وحوش را تا نکُشَند هوش را
پَنبه نَهیم گوش را از هَذیانِ آن و این
مانْد یکی دو سه نَفَس چند خیالِ بوالْهَوَس
نیست به خانه هیچ کَس خانه مَساز بر زمین
شب بِگُذشت و شُد سَحَر خیز مَخُسْب‌ بی‌خَبَر
بی‌خَبَرت کجا هِلَد شُعله آفتابِ دین؟
جوقِ تَتار و سویُرُق حامِله شُد زِ کین اُفُق
گو شِکَمِ فَلَک بِدَر بوک بِزایَد این جَنین
رو به میانِ روشنی چند تَتار و اَرمنی؟
تیغ و کَفَن بِپوش و رو چند زِ جَیب و آستین؟
در شبِ شَنْبَهی که شُد پنجمِ ماهِ قَعْده را
ششصد و پَنجَه است و هم هست چهار از سِنین
هست به شهرْ وَلوَله این که شُده‌‌ست زَلزَله
شهرِ مدینه را کُنون نَقلْ کَژْ است یا یَقین
رو زِ مدینه دَرگُذر زَلزَله جهانْ نِگَر
جُنبشِ آسْمان نِگَر بر نَمَطی عَجَب تَرین
بَحرْ نِگَر نَهنگْ بین بَحْرِ کَبودرنگْ بین
موجْ نِگَر که اَنْدَرو هست نَهنگِ آتشین
شکلِ نَهنگْ خُفته بین یونُس جان گرفته بین
یونُسِ جان که پیش ازین کانَ مِنَ الْمُسَبِّحین
بَحْر که می صِفَت کُنم خارجِ شش جِهَت کُنم
بَحْرِ مُعَلَّق از صُوَر صاف بُدَست پیش ازین
تیره نگشت آن صَفا خیره شُده‌‌ست چَشم ما
از قطراتِ آب و گِل وَزْ حرکاتِ نَقْشِ طین
گَردن آن که دستِ او دستِ حَدَث پَرَستِ او
تیره کُند شَرابِ ما تا بِزَنیم هین و هین
چون نکنیم یادِ او هست سِزا و دادِ او
کینه چو از خَبَر بُوَد‌ بی‌خَبَری است دَفْعِ کین
خواست یکی نوشته‌یی عاشقی از مُعَزِّمی
گفت بگیر رُقْعه را زیرِ زمین بِکُن دَفین
لیک به وَقتِ دَفنِ این یاد مَکُن تو بوزِنه
زان که زِ یادِ بوزِنه دور بِمانی از قَرین
هر طَرَفی که رفت او تا بِنَهَد دَفینه را
صورتِ بوزِنه در دلِ می‌بِنِمود از کَمین
گفت که آه اگر تو خود بوزِنه را نگُفتی‌یی
یاد نَبُد زِ بوزِنه در دلِ هیچ مُسْتَعین
گفت بِنِه تو نیش را تازه مَکُن تو ریش را
خواب بِکُن تو خویش را خواب مَرو حُسامِ دین

مُطربِ خوش نَوایِ من عشقْ نَواز هم چُنین
نَغْنَغه دِگَر بِزَن پَرده تازه بَرگُزین
مُطربِ روحِ من تویی کَشتیِ نوحِ من تویی
فَتْح و فُتوحِ من تویی یارِ قدیم و اوَّلین
ای زِ تو شادْ جانِ من‌ بی‌تو مَباد جانِ من
دلْ به تو داد جانِ من با غَمِ توست هم نشین
تَلْخ بُوَد غَمِ بَشَر وین غَمِ عشقْ چون شِکَر
این غَم عشق را دِگَر بیشْ به چَشم غَمْ مَبین
چون غَمِ عشقْ زَانْدَرون یک نَفَسی رَوَد بُرون
خانه چو گور می‌شود خانگیانْ همه حَزین
سُرمه ماست گَردِ تو راحتِ ماست دَردِ تو
کیست حَریف و مَردِ تو ای شَهِ مَردآفرین
تا که تو را شِناختم هَمچو نَمَک گُداختم
شَکَّم و شک فَنا شود چون بِرَسَد بَرِ یَقین
من شَبَم از سِیَه دلی تو مَهِ خوب و مُفْضِلی
ظُلْمَتِ شب عَدَم شود در رُخِ ماهِ راه بین
عشقْ زِتوست هَمچو جان عقلْ زِ توست لوح خوان
کان و مکان قُراضه جو بَحْر زِ توست دانه چین
مَستِ تو بوالْفُضول شُد وَزْ دو جهان مَلول شُد
عشقْ تو را رَسول شُد او است نَکالِ هر زمین
در تبریز شَمسِ دین دارد مَطْلَعی دِگَر
زِ مشرق او مُبین نیست به مغرب او دَفین

تا چه خیال بَسته‌یی ای بُتِ بَدگُمانِ من
تا چو خیال گشته‌اَم ای قَمَرِ چو جانِ مَن
از پَسِ مرگِ من اگر دیده شود خیالِ تو
زود رَوان رَوان شود در پِیِ تو رَوانِ من
بنده‌اَم آن جَمال را تا چه کُنم کَمال را؟
بَسْ بُوَدَم کمالِ تو آنِ تو است آنِ من
جانِبِ خویش نَگْذرم در رُخِ خویشْ نَنْگَرم
زان که به عیب نَنْگَرد دیده غَیب دانِ من
چَشمِ مرا نِگارگَر ساخت به سویِ آن قَمَر
تا جُزِ ماه نَنْگَرد زُهره آسْمانِ من
چون نِگَرم به غیرِ تو؟ ای به دو دیده سَیرِ تو
خاصه که در دو دیده شُد نورِ تو پاسْبانِ من
من چو که‌ بی‌نشان شُدم چون قَمَرِ جهان شُدم
دیده بُوَد مَگَر کسی در رُخِ تو نشانِ من
شاد شده زمان‌ها از عَجَبِ زمانه‌یی
صاف شده مَکان‌ها زان مَهِ‌ بی‌مکانِ من
از تبریز شَمسِ دین تا که فَشانْد آستین
خُشک نشُد زِ اشک و خون یک نَفَس آسْتانِ من

چهره شَرمگینِ تو بِسْتَد شَرمْگانِ من
شورِ تو کرد عاقِبَت فِتْنه و شَر مَکانِ من
مَهْ که نشانده تو است لابه کُنان به پیشِ تو
پیشِ خودم نِشان دَمی ای شَهِ خوش نشانِ من
در رَهِ تو کَمین خَسَم از رَهِ دور می‌رَسَم
ای دلِ من به دستِ تو بِشْنو داستانِ من
گِردِ فَلَک‌ هَمی‌دَوَم پُرّ و تَهی‌ هَمی‌شَوَم
زان که قَرار بُرده‌یی ای دل و جانْ زِ جانِ من
گِردِ تو گشتَمی ولی گِرد کجاست مَر تو را؟
گِردِ دَرِ تو می‌دَوَم ای دَرِ تو اَمانِ من
عشقْ بُرید نافِ من بر تو بُوَد طَوافِ من
لافِ من و گِزافِ من پیشِ تو تَرجُمانِ من
گَهْ همه لَعْل می‌شَوَم گاهْ چو نَعْل می‌شَوَم
تا کَرَمَت بِگویَدَم باز دَرآ به کانِ من
گفت مرا که چند چند سیر نگشتی از سُخَن؟
زان که سویِ تو می‌رَوَد این سُخَنِ رَوانِ من

دوش چه خورده‌یی دلا؟ راست بگو نَهان مَکُن
هَمچو کَسانِ‌ بی‌گُنَه رویْ به آسْمان مَکُن
رو تُرُش و گِران کُنی تا سِرِ خود نَهان کُنی
بارِ دِگَر گرفتَمَت بارِ دِگَر همان مَکُن
باده خاصْ خورده‌یی جامِ خَلاصْ خورده‌یی
بویِ شَراب می‌زَنَد لَخْلَخه در دَهان مَکُن
چون سَرِ عشقْ نیستَت عقلْ مَبَر زِ عاشقان
چَشمِ خُمار کَم گُشا رویْ به اَرغَوان مَکُن
چون سَرِ صید نیستَت دامْ مَنِهْ میانِ رَهْ
چون که گُلی‌ نمی‌دَهی جِلْوه گُلْسِتان مَکُن
غَم نخورد زِ رَهْ زنی آهِ کسی نگیرَدَش
نیست چُنان کسی کِه او حُکْم کُند چُنان مَکُن
خشم گرفت اَبْلَهی رفت زِ مَجْلِسِ شَهی
گفت شَهَش که شاد رو جانِبِ ما رَوان مَکُن
خشمْ کسی کُند کِه او جان و جهانِ ما بُوَد
خشمْ مَکُن تو خویش را مَسْخره جهان مَکُن
بَند بُرید جویِ دل آبِ سَمَن رَوا نَشُد
مَشْعَله‌های جانْ نِگَر مَشْغَله زبان مَکُن

چیست که هر دَمی چُنین می‌کَشَدم به سویِ او؟
عَنْبَر نیّ و مُشک نی، بویِ وِیْ است بویِ او
سِلْسِله‌یی‌‌ست بی‌بَها، دشمنِ جُمله توبه‌ها
توبه شِکَست، من کی اَم؟ سنگِ من و سَبویِ او
توبه شِکَست او بَسی، توبه و این چُنین کسی؟
پَرده دَرّی و دِلْبَری، خویِ وِیْ است، خویِ او
توبهٔ من برایِ او، توبه شِکَن هوایِ او
توبهٔ من گناهِ من، سوخته پیشِ رویِ او
شاخ و درختِ عقل و جان، نیست مگر به باغِ او
آبِ حَیاتِ جاودان، نیست مگر به جویِ او
عشق و نَشاط گُستری، با میْ و رَطْلِ ساغَری
می‌رَسَد از کِنارها غُلْغُل و هایْ هویِ او
مَرد که خودپَسَند شُد، همچو کَدو بلند شُد
تا نشود زِخود تَهی، پُر نشود کَدویِ او
سایه که باز می‌شود، جمع و دراز می‌شود
هست زِ آفتابِ جان، قُوَّتِ جُست و جویِ او
سایه وِیْ است و نورْ او، جمعْ وِیْ است و دورْ او
نورْ زِ عکسِ رویِ او، سایه زِ عکسِ مویِ او
ای مَهْ و آفتابِ جان، پَردَه دَری مَکُن عِیان
تا زِ فَلَک فُرودَرَد پَردهٔ هفت تویِ او
چیست دَرونِ جَیبِ من، جُز تو و من حِجابِ من
ای من و تو فَنا شُده، پیشِ بَقایِ اویِ او

جان و سَرِ تو ای پسر، نیست کسی به پایِ تو
آینه بین، به خود نِگَر، کیست دِگَر وَرایِ تو؟
بوسه بِدِه به رویِ خود، راز بگو به گوشِ خود
هم تو بِبین جَمالِ خود، هم تو بگو ثَنایِ تو
نیست مَجازْ رازِ تو، نیست گِزافْ نازِ تو
رازْ برایِ گوشِ تو، نازِ تو هم برایِ تو
خیز زِ پیشَم ای خِرَد، تا بِرَهَم زِ نیک و بَد
خیز دِلا تو نیز هم، تا نکُنم سِزایِ تو
هم پدریّ و هم پسر، هم تو نِییّ و هم شِکَر
کیست کسی بگو دِگَر؟ کیست کسی به جایِ تو؟
بسته لبِ تو، بَرگُشا چیست عَقیقِ بی‌بَها
کانِ عقیق هم تویی، من چه دَهَم بَهایِ تو؟
سایهٔ توست ای پسر، هر چه بِرُست ای پسر
سایه فَکَند ای پسر، در دو جهانْ هُمایِ تو

ای تو خَموشِ پُرسُخَن، چیست خَبَر؟ بیا بگو
سوره هَل اَتی بِخوان، نُکتهٔ لافَتی بگو
خیمهٔ جانْ بر اوج زن، در دلِ بَحْر موج زَن
مَشکِ وجود بَردَران، تَرکِ دو سه سَقا بگو
چون که زِ خود سَفَر کُنی، وَزْ دو جهانْ گُذَر کُنی
کیست کَزو حَذَر کُنی؟ هیچ سُخَن مَخا بگو
از میِ لَعْلِ پُرگُهَر، بی‌خَبَریّ و باخَبَر
در دلِ ما بِزَن شَرَر، بر سَرِ ما بَرآ بگو
ساقیِ چَرخْ در طَرَب، مَجْلِسِ خاکْ خُشک لَب
زین دو بِزاده روز و شب، چیست سَبَب؟ مرا بگو
از دلِ چَرخ در زمین، باغ و گُل است و یاسَمین
بادِ خَزانْش در کمین، چیست چُنین؟ چرا؟ بگو
بُخل و سَخا و خیر و شَر، نیست جُدا زِیکدِگَر
نیست یکی و نیست دو، چیست یکی دو تا؟ بگو
بُلبُلِ مَست تا به کِی ناله کُنی زِ ماهِ دِیْ
ذِکرِ جَفا بَس است هِی، شُکر کُن، از وَفا بگو
هیچ دَرین دو مرحله، شُکرِ تو نیست بی‌گِله
نَقْشِ فَنا بِشو هَله، زآینهٔ صَفا بگو
جُزو بِهِل زِ کُل بگو، خارْ بِهِل زِ گُل بگو
دَرگُذَر از صفاتِ او، ذاتْ نِگَر، خدا بگو

عید نمی‌دَهَد فَرَح، بی‌نَظَرِ هِلالِ تو
کوس و دُهُل نمی‌چَخَد، بی‌شَرفِ دَوالِ تو
من به تو مایل و تویی هر نَفَسی مَلول تَر
وَهْ که خَجِل نمی‌شود مَیلِ من از مَلالِ تو
ناز کُن ای حَیاتِ جان، کِبْر کُن و بِکَش عِنان
شَمس و قَمَر دلیلِ تو، شَهْد و شِکَر دَلالِ تو
آیَتِ هر مَلاحتی ماهِ تو خوانْد بر جهان
مایهٔ هر خُجَستگی ماهِ تو است و سالِ تو
آبِ زُلالْ مِلْکِ تو، باغ و نِهالْ مِلْکِ تو
جُز زِ زُلالِ صافی‌اَت، می‌نَخورَد نِهالِ تو
مِلْکِ توست تَخت‌ها، باغ و سَرا و رَخْت‌ها
رَقص کُند درخت‌ها، چون که رَسَد شِمالِ تو
مَطْبَخِ توست آسْمان، مَطْبَخیانت اَخْتَران
آتش و آبْ مِلْکِ تو، خَلْق همه عِیالِ تو
عشقْ کَمینه نامِ تو، چَرخْ کَمینه بامِ تو
رونَقِ آفتاب‌ها از مَهِ بی‌زَوالِ تو
خُشک لَبَند عالَمی، از لُمَعِ سَرابِ تو
لُطفِ سَراب این بُوَد، تا چه بُوَد زُلالِ تو؟
ای زِ خیال‌هایِ تو گشته خیال، عاشقان
خَیلِ خیال این بُوَد، تا چه بُوَد جَمالِ تو؟
وصل کُنی درخت را، حالَتِ او بَدَل شود
چون نشود مَها بَدَلْ جان و دل از وصالِ تو؟
زَهر بُوَد شِکَر شود، سنگ بُوَد گُهَر شود
شام بُوَد سَحَر شود از کَرَمِ خِصالِ تو
بَس سُخَن است در دِلَم، بسته‌‌‌‌اَم و نمی‌هِلَم
گوش گُشاده‌‌‌‌اَم که تا نوش کُنم مَقالِ تو