این متن عرفانی از مولانا نعمت الله ولی، بر خودشناسی و وحدت وجود تأکید دارد. شاعر توصیه می‌کند که به جای جستجوی حقیقت در ظواهر، به درون خود بنگریم تا وحدت جان و جانان (خدا) را دریابیم. او اشاره می‌کند که همه چیز تجلی خداوند است و کسی که تنها نور حق را ببیند، همه چیز را زیبا می‌بیند. همچنین، از وحدت در عین کثرت سخن می‌گوید و می‌گوید که می (عشق الهی) یکی است اما در ظروف مختلف متجلی می‌شود.
مفاهیم عمیق عرفانی و فلسفی موجود در متن برای درک و تجزیه و تحلیل، به بلوغ فکری و آشنایی با مبانی عرفان اسلامی نیاز دارد. نوجوانان زیر 16 سال ممکن است در فهم این مفاهیم با مشکل مواجه شوند.
غزل ۱۳۷۳ - ذوق سرمستان ز مخموران مجو
حال مستان پیش مخموران مگو ۱
آینه بردار و خود را می نگر
تا ببینی جان و جانان روبرو ۲
در ظهور است این دوئی او و ما
او به ما پیدا و ما قائم به او ۳
هر که چشمش غیر نور او ندید
هر چه آید در نظر بیند نکو ۴
می یکی و ساغر می صد هزار
گاه در خم است گاهی در سبو ۵
آن یکی در هر یکی خوش می نگر
تا ببینی جان و جانان روبرو ۶
نعمت الله راز مخموران مپرس
میر رندان را ز سرمستان بجو ۷
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
