این متن به بررسی دشواریهای زندگی، از جمله غمهای مادی و عاطفی، خطرات طبیعی و اجتماعی، و ناامنیهای دنیوی میپردازد. همچنین، به تحلیل وضعیت نابسامان جامعه از نظر اخلاقی و عدالتی اشاره میکند و تأکید دارد که دنیا فانی است و ارزش فدا کردن ارزشهای اخلاقی و معنوی را ندارد. در نهایت، متن با مقایسهای بین دوران عدل و دانشپروری گذشته و وضعیت کنونی که ظلم و جهل غالب است، به پایان میرسد.
متن دارای مفاهیم عمیق فلسفی و انتقادی است که درک آنها نیاز به تجربه و بلوغ فکری دارد. همچنین، برخی از موضوعات مانند مرگ، ظلم، و فساد اخلاقی ممکن است برای خوانندگان جوان سنگین باشد.
بخش ۱۲ - و پس از بلوغ غم مال و فرزند و، اندوه آزو شره و، خطر کسب و طلب در میان آید. و با این همه چهار دشمن متضاد از طبایع با وی همراه بل هم خواب، و آفات عارضی
خاصه در این روزگار تیره که خیرات براطلاق روی بتراجع آورده است و همت مردمان از تقدیم حسنات قاصر گشته با آنچه ملک عادل انوشروان کسری بن قباد را سعادت ذات و یمن نقیبت و رجاحت عقل و ثبات رای و علو همت و کمال مقدرت و صدق لهجت و شمول عدل و رافت و افاضت جود و سخاوت و اشاعت حلم و رحمت و محبت علم و علما و اختیار حکمت و اصطناع حکما و مالیدن جباران و تربطت خدمتگزاران و قمع ظالمان و تقویت مظلومان حاصل است میبینییم که کارهای زمانه میل به ادبار دارد، و چنانستی که خیرات مردمان را وداع کردستی، و افعال ستوده و اخلاق پسندیده مردوس گشته. و راه راست بسته، و طریق ضلالت گشاده، و عدل ناپیدا و جور ظاهر، و علم متروک و جهل مطلوب، و لوم و دناءت مستولی و کرم و مروت منزوی، و دوستیها ضعیف و عداوتها قوی، و نیک مردان رنجور و مستذل و شریران فارغ و محترم، و مرک و خدیعت بیدار و مظفر، و متابعت هوا سنت متبوع و ضایع گردانیدن احکام خرد طریق مشروع، و مظلوم محق ذلیل و ظالم مبطل عزیز، و حرص غالب و قناعت مغلوب، و عالم غدار بدین معانی شادمان و بحصول این ابواب تازه و خندان.
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.