این متن به بررسی تغییرات و تحولات درونی و بیرونی یک شخصیت به نام خواجه میپردازد. خواجه با وجود تغییرات ظاهری و رفتاری، همچنان درگیر مسائل قدیمی و ناتوانی در درک عمیق تر زندگی است. متن به نقد رفتارهای سطحی و لجاجت در بحث و جدل اشاره میکند و بر اهمیت درک و ذوق واقعی در زندگی تأکید دارد.
متن دارای مفاهیم فلسفی و انتقادی است که برای درک کامل آن، خواننده نیاز به بلوغ فکری و تجربه زندگی دارد. همچنین، استفاده از استعارهها و مفاهیم عمیق ممکن است برای سنین پایینتر قابل درک نباشد.
غزل ۱۱۴۸ - کسی بگفت ز ما یا ازوست نیکی و شر
هنوز خواجه دَرین است ریشِ خواجه نِگَر ۱
عَجَب که خواجه به رَنگی که طِفْل بود بِمانْد
که ریشِ خواجه سِیَه بود و گشتْ رَنگِ دِگَر ۲
بِگویَمَت که چرا خواجه زیر و بالا گفت
بدان سَبَب که نَگَشتهست خواجه زیر و زَبَر ۳
به چار پا و دو پا خواجه گِردِ عالَم گشت
وَلیکْ هیچ نرفتهست قَعْرِ بَحْر به سَر ۴
گُمانِ خواجه چُنان است که خواجه بهتر گشت
وَلیکْ هست چو بیمارِ دِقّْ واپَستَر ۵
به حُجَّت و به لَجاج و سِتیزه اَفْزون گشت
زِ جان و حُجَّتِ ذوقَش نبود هیچ خَبَر ۶
طَریقِ بَحثْ لَجاج است و اعتراض و دلیل
طَریقِ دلْ همه دیدهست و ذوق و شَهْد و شِکَر ۷
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.