روستایی به شهر مرو رفت و در مسجد جامع خوابید. کدویی به پای خود بست تا در شهر گم نشود. فرد دیگری آن کدو را باز کرد و به پای خود بست. وقتی روستایی بیدار شد، کدو را بر پای دیگری دید و دچار سردرگمی شد. او از خود پرسید که اگر آن شخص اوست، پس او کیست و در میان نفی و اثبات خود درمانده ماند.
متن دارای مفاهیم فلسفی و عرفانی است که برای درک کامل آن، مخاطب نیاز به سطحی از بلوغ فکری و آشنایی با ادبیات تمثیلی دارد. این موضوعات ممکن است برای کودکان قابل درک نباشد.
الحكایة و التمثیل
در میان مسجد جامع بخفت ۱
بود بر پایش کدوئی بسته چست
تا نگردد گم در آن شهر از نخست ۲
دیگری آن باز کرد از پای او
بست بر پا خفت بر بالای او ۳
مرد چون بیدار شد دل خسته دید
کاین کدو بر پای آن کس بسته دید ۴
در تحیر آمد و سرگشته شد
گفت یا رب روستائی گشته شد ۵
ای خدا گر او منم پس من چهام
ور منست او او نگوید من کیم ۶
در میان نفی و اثباتم مدام
نه بمن شد کار و نه بی من تمام ۷
در میان این و آن درماندهام
در یقین و در گمان درماندهام ۸
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.