نویسنده در این متن ابتدا به ضرورت شناخت پیش از اظهار دوستی اشاره میکند، اما با توجه به شرایط زمانه، ابراز علاقه و تهنیت خود را به مخاطب بیان میدارد. او بر اهمیت صداقت، انصاف و تشخیص خوب از بد تأکید کرده و اعلام میکند که در تمامی مراحل همراه و همکار مخاطب خواهد بود. نویسنده همچنین از مخاطب میخواهد که به عدالت رفتار کند و از ظلم به مظلومان بپرهیزد. در پایان، او وفاداری خود و اطرافیانش را به مخاطب اعلام میدارد.
متن دارای مفاهیم عمیق اخلاقی و اجتماعی است و درک آن نیاز به بلوغ فکری دارد. همچنین، استفاده از زبان ادبی و کهن ممکن است برای خوانندگان جوانتر دشوار باشد.
شمارهٔ ۵۵ - به محمد قلی بیک لواسانی نایب جندق نگاشته
مخلص زاده اسمعیل در سمنان است، نوکر نواب اشرف و برادر بلکه مخلص شما است. هر چه او گوید من گفته ام و آنچه او کند من کرده، با هم بگوئید و بشنوید و خوش برآئید و سعی کنید خدمات شما در نظر حضرت والا جلوه کند و درست و طیار و مبارک و میمون ثابت قایم بوده به نیابت مراجعه فرمائید. من و کسان من خاصه اسمعیل از زشت و زیبا و عزت و ذلت و سود و زیان با شما همراهی خواهیم کرد، فرد: ۲
به چشم دیگران در صید من منگر نظر بگشا
پرم بر بند و بند از بال مرغان دگر بگشا ۳
منتها خواهش من از سرکار شما همین خواهد بود که زشت و زیبا و مصلح و مفسد را از هم امتیاز دهید. و مظلوم را مهما امکن مغلوب ظالم نخواهید، دیگر تمنا و خواهشی نیست. در همه کاری رعایت انصاف و درایت شرط است. آن پسرها و کسان مرا دیدی. این را می بینی مرا هم دیده انگار. همین نوشته ترجمان سرایرضمیر من است، ما با شما خیلی درست راه خواهیم رفت، آن خواهش های پر و پوچ که از مردم دیدی و شنیدی درما نیست. بنده دوستانیم خاصه مثل شما دوست. حرف همین بود که معروض افتاد. هر طور با اسمعیل برآئید من در بیعت آن خواهم زیست. طوری باشدکه برآن مردم بیچاره که دیدی، در اختیار شما بد نگذرد. خدا و خداوند را هر دو باید داشت. خدمات را زود مرقوم فرمائید. ۴
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.