خلاصه و رده‌بندی سنی 16+

متن درباره سه حالت مختلف در برخورد با نعمت‌های الهی صحبت می‌کند: 1) ترس از زوال نعمت که طبیعی است، 2) شادی از نعمت به عنوان بخشش خداوند بدون غرور که قابل قبول است، و 3) شادی از نعمت به دلیل احساس استحقاق شخصی و غفلت از منشأ الهی آن که نشانه عجب (خودبینی) است. همچنین، به مفهوم «ادلال» (احساس حق‌به‌جانب بودن در برابر خدا) اشاره می‌کند و از پیامبر(ص) نقل می‌کند که نماز کسی که با این نیت باشد پذیرفته نمی‌شود. در پایان، گریه از روی تقصیر را بهتر از خنده همراه با غرور می‌داند.

متن دارای مفاهیم عمیق اخلاقی و عرفانی است که درک آن به بلوغ فکری و شناختی نیاز دارد. نوجوانان زیر 16 سال ممکن است در درک ظرافت‌های معنوی و اخلاقی آن دچار مشکل شوند.

مشاهده کامل

بخش ۹۲ - حقیقت عجب و ادلال

بدان که هر که را حق تعالی نعمتی داد چون علم و توفیق عبادت و غیر آن و از زوال آن هراسان بود و همی ترسد که از وی بازستانند، این معجب نبود و اگر ترسان نباشد و بدان شاد بود از آن وجه که نعمت و عطیت حق تعالی است نه از آن وجه که صفت وی است، هم معجب نباشد اما اگر شاد بدان بود که صفت وی است و از آن غافل ماند که این نعمت حق تعالی است و از هراس آن خالی بود، این شادی بدین صفت عجب باشد، و اگر باز آن به هم خود را حقی داند بر خدای تعالی، و این عبادت خویش خدمتی پسندیده داند، این را ادلال گویند که خود را دالتی همی داند و چون کسی را چیزی دهد و آن عظیم بود اندر دل وی، معجب بود و اگر با آن به هم از وی خدمت و مکافات بیوسد ادلال این بود. و رسول(ص) گفت که «نماز کسی که بدان دالت کند از سر وی برنگذرد»، و گفت، «اگر همی خندی و به تقصیر خویش مقری، بهتر از آن که همی گریی و آن کاری دانی».