عبداللّه بن خبیق از زاهدان صوفی بود که با یوسف اسباط ارتباط داشت. او در نصایح خود بر چهار اصل تأکید می‌کرد: مراقبت از چشم، زبان، دل و هوا (هوس). او همچنین بر اهمیت اندوه برای امور مفید و شادی برای امور پایدار تأکید داشت و معتقد بود دوری از راه حق باعث وحشت دلها می‌شود. خوف مفید را بازدارنده از معصیت و امید مفید را تسهیل‌کننده کارها می‌دانست. همچنین، شنیدن زیاد باطل را باعث کاهش شیرینی طاعت در دل می‌شمرد.
محتوا شامل مفاهیم عمیق عرفانی و اخلاقی است که درک آن‌ها به بلوغ فکری و تجربه زندگی نیاز دارد. همچنین، برخی عبارات نیاز به تفسیر دارند که برای نوجوانان کم‌سال ممکن است دشوار باشد.
بخش ۲۰ - ابومحمد عبداللّه بن خُبَیْق
فتح گوید نخست دیدار که عبداللّه خبیق را دیدم گفت یا خراسانی چهار بیش نیست، چشم است و زبان و دل و هوا، بچشم بجائی منگر که نشاید، و بزبان چیزی مگو که خدا اندر دل تو بخلاف آن داند، و دل نگاهدار از خیانة و کین بر مسلمانان، و هوا نگاهدار از شر، هیچ چیز را مجوی بهوا چون این چهار خصلت در تو نباشد خاکستر بر سر کن کی بدبخت شوی.
عبداللّه بن خبیق گوید اندوه مدار مگر از بهر چیزی کی فردا ترا مضرّت باشد از آن و شاد مباش الا بچیزی که فردا ترا شاد کند.
ابن خبیق گوید که دور شدن بندگان از راه حق دلها از ایشان وَحِش شود و اگر ایشان را انس بودی با خدای همه چیزی را با ایشان انس بودی.
هم او گوید نافع ترین خوفها آن بود کی ترا از معصیت باز دارد و نافع ترین امیدها آنست که کار بر تو آسان گرداند.
هم او راست کی هر که باطل بسیار شنود حلاوة طاعت اندر دلش بکشد.
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
