متن بالا به توصیف ویژگی‌ها و تأثیرات قلب (صدر) می‌پردازد. قلب به عنوان منبع کمال، جمال، و جلال توصیف شده است که عشق آن قلب و عقل را تسخیر می‌کند و بغض آن به کفر و گمراهی منجر می‌شود. قلب منبع بخشش، عدالت، زندگی و مرگ، پاداش و مجازات، و همچنین عشق و جدایی است. این متن همچنین به نقش قلب در هدایت، جنگ و صلح، و حکمرانی اشاره می‌کند. در نهایت، قلب به عنوان دریایی بی‌کران و ابری باران‌زا توصیف شده که برای دوستانش شیرین و برای دشمنانش تلخ است.
متن دارای مفاهیم عمیق عرفانی و اخلاقی است که درک آن‌ها نیاز به بلوغ فکری و تجربه زندگی دارد. همچنین استفاده از استعاره‌ها و تشبیه‌های پیچیده ممکن است برای خوانندگان جوان دشوار باشد.
خطاب به میرزا محمد شفیع«صدر اعظم» هنگام توقف اردوی شاه در چمن اوجان
انما الصدر کمال و جمال و جلال ۱
حبه للقلب قلاب و للعقل عقال
بغضه کفر والحاد و زرو و بال ۲
جوده سکب و نهب لاعطاء لا نوال
فهو بالرزق ضمان وله الخلق عیال ۳
عدله قسطاس حق قاسط فی اعتدال
فیه موت و حیات و ثواب و نکال ۴
و فراق و بعاد و عناق و وصال
و نشاط و انبساط و ملال و کلال ۵
و به یبقی الهدی حیا کما یفنی الضلال
فیه للاکوان اعمال خفاف و ثقال ۶
ثم للعمال اعمار قصار و طوال
ولدراسکنو فیها الی الاخری انتقال ۷
فحساب و کتاب و جواب و سوال
و جحیم و نعیم و ضرام و ظلال ۸
قلم فی کفه تجری کما تجری النبال
فیه للکفر اضطراب و اضطرام و اشتعال ۹
ولدین الحق جاه و جلال و جمال
و به ینتظم السلم و یشتد القتال ۱۰
منه حکم و مثال و من الدهر امتثال
فهو غصن مورق منه علی الدنیا ظلال ۱۱
مستظل منه من کان له بالخیر فال
من ملوک و سلاطین لهم ملک و مال ۱۲
ترتوی من رشحه منه وهاد و تلال
و ریاض و حیاض بل بحار و جبال ۱۳
فهو بحر قعره فی الغوص ممالاینال
للعدی ملح اجاج للوری عذب زلال ۱۴
او سحاب ساکب فیه جواب و سجال
فانسکاب و انصباب و انهمار و انهمال ۱۵
ساحر یسحر لکن سحره سحر حلال
مخبر عما یقول الناس فی السر و قالوا ۱۶
و سواء عنده ماض و ماتی و حال
قل لحسادک یا صدر هلموا و تعالوا ۱۷
لی عصئی تهتز ماهزت عصی و حبال
فلموسی الیوم فعل و لفرعون انفعال ۱۸
ان اقواما الی اعداء اعتابک مالوا
بلغتهم من موالیک سیاط و صیال ۱۹
و متی کان لبعض منهم الیوم مجال
لن تخاف الا سدان جالت حمیر و بغال ۲۰
انت صدرفی ذری الا فلاک و الافق نعال
کل علم لم تعلمه الوری قیل و قال ۲۱
لک مجد ماله مادامت الدنیا زوال
دم وعش بالعزماهب جنوب و شمال ۲۲
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
