این متن داستان عاشقی را روایت میکند که در راه عشق خود همه چیز را از دست داده است. او در حضور معشوق خود از رنجها و فداکاریهایش سخن میگوید، اما معشوق به او میگوید که اصل عشق، مردن و نیستی است. عاشق با شنیدن این سخن، جان خود را میدهد و با خندهای بر لب میمیرد. در پایان، نور وجود او به اصل خود بازمیگردد و از هر آلودگی پاک میشود.
این متن دارای مفاهیم عمیق فلسفی و عرفانی است که ممکن است برای مخاطبان جوانتر قابل درک نباشد. همچنین، موضوعاتی مانند مرگ و نیستی نیاز به بلوغ فکری و تجربه بیشتری دارد تا به درستی درک شود.
بخش ۵۶ - داستان آن عاشق کی با معشوق خود برمیشمرد خدمتها و وفاهای خود را و شبهای دراز تتجافی جنوبهم عن المضاجع را و بینوایی و جگر تشنگی روزهای دراز را و میگفت کی من جزین خدمت نمیدانم اگر خدمت دیگر هست مرا ارشاد کن کی هر چه فرمایی منقادم اگر در آتش رفتن است چون خلیل علیهالسلام و اگر در دهان نهنگ دریا فتادنست چون یونس علیهالسلام و اگر هفتاد بار کشته شدن است چون جرجیس علیهالسلام و اگر از گریه نابینا شدن است چون شعیب علیهالسلام و وفا و جانبازی انبیا را علیهمالسلام شمار نیست و جواب گفتن معشوق او را
میشِمُرد از خِدمَت و از کارِ خود ۱
کَزْ برایِ تو چُنین کردم چُنان
تیرها خورْدم دَرین رَزْم و سِنان ۲
مالْ رفت و زورْ رفت و نامْ رفت
بر من از عشقَت بَسی ناکامْ رفت ۳
هیچ صُبحَم خُفته یا خَندان نیافت
هیچ شامَم با سَر و سامان نیافت ۴
آنچه او نوشیده بود از تَلْخ و دُرد
او به تَفْصیلَش یکایک میشِمُرد ۵
نَزْ برایِ مِنَّتی بَلْ مینِمود
بر دُرُستیّ مَحَبَّت صد شُهود ۶
عاقِلان را یک اِشارَت بَسْ بُوَد
عاشقان را تِشنگی زان کِی رَوَد؟ ۷
میکُند تَکْرارِ گفتنْ بیمَلال
کِی زِاشارَت بَسْ کند حوت از زُلال؟ ۸
صد سُخَن میگفت زان دَردِ کُهَن
در شِکایَت که نگفتم یک سُخَن ۹
آتشی بودَش نمیدانست چیست
لیکْ چون شمع از تَفِ آن میگِریست ۱۰
گفت معشوق این همه کردی وَلیک
گوش بُگْشا پَهْن و اَنْدَر یاب نیک ۱۱
کانچه اَصْلِ اَصلِ عشق است و وَلاست
آن نکردی اینچ کردی فَرعْهاست ۱۲
گُفتَش آن عاشق بگو کان اَصلْ چیست؟
گفت اَصلَش مُردن است و نیستیست ۱۳
تو همه کردی نَمُردی زندهیی
هین بِمیر اَرْ یارِ جانْبازندهیی ۱۴
هم در آن دَمْ شد دراز و جان بِداد
هَمچو گُل دَرباخت سَر خَندان و شاد ۱۵
مانْد آن خَنده بَرو وَقْفِ اَبَد
هَمچو جان و عقلِ عارفْ بیکَبَد ۱۶
نورِ مَهْآلوده کِی گردد ابد؟
گَر زَنَد آن نورْ بر هر نیک و بَد ۱۷
او زِ جُمله پاک وا گَردد به ماه
هَمچو نورِ عقل و جانْ سویِ اِله ۱۸
وَصْفِ پاکی وَقْفْ بر نورِ مَهْ است
تا بِشَش گر بر نجاساتِ رَهْ است ۱۹
زان نجاساتِ رَهْ و آلودگی
نور را حاصِل نگردد بَدرگی ۲۰
اِرْجِعی بِشْنود نورِ آفتاب
سویِ اَصلِ خویش باز آمد شِتاب ۲۱
نه زِ گُلْخَنها بَرو نَنگی بِمانْد
نه زِ گُلْشَنها بَرو رَنگی بِمانْد ۲۲
نورِ دیده وْ نورْدیده بازگشت
مانْد در سودایِ او صَحرا و دشت ۲۳
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.