بخش ۱۷۶ - جمع و توفیق میان نفی و اثبات یک چیز از روی نسبت و اختلاف جهت

نَفْیِ آن یک چیز و اِثْباتَش رَواست
چون جِهَت شُد مُختلف نِسْبَت دوتاست ۱

ما رَمَیْتَ اِذْ رَمَیْتْ از نِسْبَت است
نَفی و اِثْبات است و هر دو مُثبَت است ۲

آنْ تو اَفْکَندی چو بر دستِ تو بود
تو نه اَفْکَندی که قُوَّت حَقْ نِمود ۳

زورِ آدم‌زاد را حَدّی بُوَد
مُشتِ خاکْ اِشْکَستِ لشکر کِی شود؟ ۴

مُشتْ مُشتِ توست و اَفْکَندن زِ ماست
زین دو نِسْبَت نَفی و اِثْباتَش رَواست ۵

یَعْرِفُونَ الْاَنْبیا اَضْدادُهُم
مِثْلَ ما لا یَشْتَبِه اَوْلادُهُم ۶

هَمچو فرزندانِ خود دانَندَشان
مُنْکِران با صد دلیل و صد نِشان ۷

لیکْ از رَشک و حَسَد پنهان کُنند
خویشتن را بر نَدانَم می‌زَنند ۸

پس چو یَعْرِف گفت چون جایِ دِگَر
گفت لایَعْرِفُهُمْ غَیْری فَذَر ۹

اِنَّهُمْ تَحْتَ قِبابی کامِنون
جُز که یَزدانْشان نداند ز آزمون ۱۰

هم به نِسْبَت گیر این مَفْتوح را
که بِدانیّ و ندانی نوح را ۱۱