این متن به موضوع خودبینی و انتقاد از دیگران بدون توجه به عیوب خود پرداخته است. در این شعر، شخصی که خود را در آیینه می‌بیند و از زشتی خود خشمگین می‌شود، اما عیوب دیگران را می‌بیند و از آنها انتقاد می‌کند. همچنین، متن به موضوع حمیت دین و خودبرتربینی اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که باید به جای انتقاد از دیگران، به عیوب خود توجه کرد. در نهایت، متن به اهمیت شکرگزاری و دوری از شهوت و فساد اشاره می‌کند.
متن دارای مفاهیم عمیق اخلاقی و عرفانی است که درک آن نیاز به بلوغ فکری و تجربه زندگی دارد. همچنین، برخی از مفاهیم انتقادی و اجتماعی مطرح شده در متن ممکن است برای سنین پایین‌تر قابل درک نباشد.
بخش ۱۵۳ - باقی قصهٔ هاروت و ماروت و نکال و عقوبت ایشان هم در دنیا بچاه بابل
می‌شُدی بر هر دو روشن آن زمان ۱
دستْ خاییدن گِرفتَنْدی زِ خشم
لیکْ عَیْبِ خود ندیدَنْدی به چَشم ۲
خویش در آیینه دید آن زشتْ مَرد
رو بِگَردانید از آن و خشم کرد ۳
خویش‌بین چون از کسی جُرمی بِدید
آتشی در وِیْ زِ دوزخ شُد پَدید ۴
حَمْیَتِ دین خوانْد او آن کِبْر را
نَنْگَرد در خویشْ نَفْسِ گَبْر را ۵
حَمْیَتِ دین را نِشانی دیگر است
که از آن آتشْ جهانی اَخْضَر است ۶
گفت حَقْشان گَر شما روشن گَرید
در سِیَه‌کارانْ مُغَفَّل مَنْگَرید ۷
شُکر گویید ای سپاه و چاکَران
رَسته‌اید از شَهوت و از چاکِ‌ران ۸
گَر ازان مَعنی نَهَم من بر شما
مَر شما را بیش نَپْذیرَد سَما ۹
عِصمَتی که مَر شما را در تَن است
آن زِ عکسِ عِصْمَت و حِفْظِ مَن است ۱۰
آن زِ من بینید نَزْ خود هین و هین
تا نَچَربَد بر شما دیوِ لَعین ۱۱
آن چُنان که کاتِبِ وَحیِ رَسول
دید حِکْمَت در خود و نورِ اصول ۱۲
خویش را هم صوتِ مُرغانِ خدا
می‌شِمُرد، آن بُد صَفیری چون صَدا ۱۳
لَحْنِ مُرغان را اگر واصِف شَوی
بر مُرادِ مُرغ کِی واقِف شَوی؟ ۱۴
گر بیاموزی صَفیرِ بُلبُلی
تو چه دانی کو چه دارد با گُلی؟ ۱۵
وَرْ بِدانی، باشد آن هم از گُمان
چون زِ لَبْ‌جُنبان گُمان‌هایِ کَران ۱۶
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
