این متن به موضوع اختیار انسان در برابر تقدیر الهی می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که انسان گرچه به ظاهر مختار است، اما در نهایت تحت اراده خداوند قرار دارد. اعمال انسان یا ناشی از لطف الهی و نزدیکی به رضوان است که باید شکرگزار آن بود، یا ناشی از گناه و دوری از خداوند است که در این صورت باید توبه و استغفار کند. شکرگزاری کلید افزایش نعمت‌هاست و توبه راه بازگشت به سوی خدا.
مفاهیم عمیق عرفانی و اخلاقی موجود در متن برای درک و فهم نیاز به سطحی از بلوغ فکری و تجربه زندگی دارد. همچنین، استفاده از اصطلاحات عرفانی و فلسفی ممکن است برای کودکان قابل درک نباشد.
بخش ۵۳ - مخاطبة مع المکاشفین بسر القدر
پرده جد و اجتهاد مدر ۱
بگذار از خویش و در خدای گریز
بگسل از خویش و در خدای آویز ۲
گر چه تو ز اختیار مأموری
لیک در اختیار مجبوری ۳
بین درین کارگاه وهم و خیال
خویش را در مجاری افعال ۴
قالبی ز اختیار خود عاری
گشته افعال حق بر او جاری ۵
هر چه جاری شود بر او ز افعال
بنگر کز دو نیست بیرون حال ۶
یا ز اسباب قرب رضوان است
یا ز آثار بعد و خذلان است ۷
گر ز قسم نخست باشد کار
نعمت حق شمار و شکرگزار ۸
اذ من الشکر عم آلاؤه
و من الشکر دام نعماؤه ۹
شکر باشد کلید گنج مزید
گنج خواهی مده ز دست کلید ۱۰
ور ز قسم دوم بود کارت
شمر از نفس زشت کردارت ۱۱
جرم و عصیان به سوی خویش افکن
سر شرمندگی به پیش افکن ۱۲
معذرت پیشه گیر و استغفار
عجز و فقر و شکستگی پیش آر ۱۳
کای خدا بنده گنهکارم
گرد خود کوهها گنه دارم ۱۴
نیست غیر از تو عذر خواه تو کس
عذر من عفو کرده و کاه تو بس ۱۵
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
