این متن عرفانی به بیان آفرینش جهان و موجودات از نور الهی میپردازد. ابتدا از ظهور نور حق و پیدایش روح اعظم و عقل اولی سخن میگوید، سپس به آفرینش نفس انسان، عرش، کرسی و سماوات اشاره میکند. در ادامه، تمایز انسان از حیوانات به واسطه نطق و برتری او بر سایر موجودات بیان میشود. در پایان، بر اهمیت محرم اسرار الهی بودن تأکید شده و اشاره میکند که درک این مفاهیم نیاز به تفکر عمیق دارد.
متن دارای مفاهیم عمیق عرفانی و فلسفی است که درک آن نیاز به بلوغ فکری و آشنایی با مبانی عرفان اسلامی دارد. همچنین، استفاده از اصطلاحات تخصصی و نمادین ممکن است برای مخاطبان جوانتر دشوار باشد.
در پیدایش نفس و صفت آن
که چون حق کرد نور خویش اظهار ۱
ز عکس نور او شد عکس عالم
که خوانندش حکیمان روح اعظم ۲
ز روح اعظم و از امر اعلی
پدید آمد به خلقت عقل اولی ۳
حدیث از سید سادات نقلست
که مخلوق نخست از امر عقلست ۴
به امر از عقل کرد او نفس پیدا
چنان کز جنب آدم شخص حوا ۵
از آن پس عرش و کرسی و سموات
که باشد اندر او چندین علامات ۶
ز نور و ظلمت و افلاک و انجم
ز ارکان و موالید و ز مردم ۷
چو صورت بست ازین بس نفس انسان
جدا کردش به نطق از جمع حیوان ۸
ز حق نفست بدین ترتیب و مقدار
به چندین واسطه آمد پدیدار ۹
ازو بهتر نیامد هیچ موجود
ز موجودات او بوده است مقصود ۱۰
کسی کو محرم سر خدا نیست
امانت را بدو دادن روا نیست ۱۱
در این معنی سخن گفتند حالی
ولیکن من نگویم جز مثالی ۱۲
مثالت گر نکو مفهوم گردد
تو را سرّس از آن معلوم گردد ۱۳
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.