این متن داستانی از یک پادشاه و دو فرد به نامهای ایران دخت و بلار را روایت میکند. ایران دخت از پادشاه به خاطر بخشایشهایش تشکر میکند و بلار نیز مورد لطف پادشاه قرار میگیرد. پادشاه به بلار اطمینان میدهد که قدرت و اختیارات زیادی در مملکت دارد و تصمیماتش مورد اعتراض قرار نخواهد گرفت. سپس تصمیم به مجازات گروهی از برهمنان که خوابها را به اشتباه تعبیر کرده بودند، گرفته میشود. در پایان، پادشاه از فضیلت حلم و برتری آن بر دیگر اخلاق پادشاهان سخن میگوید و تأکید میکند که این داستان برای عبرت و آگاهی خوانندگان بیان شده است.
این متن دارای مفاهیم پیچیدهی سیاسی و اخلاقی است و همچنین از واژگان و ساختارهای ادبی قدیمی استفاده کرده که ممکن است برای خوانندگان جوانتر دشوار باشد. علاوه بر این، موضوعاتی مانند مجازات و خیانت در متن وجود دارد که برای سنین پایینتر مناسب نیست.
بخش ۲۰ - و بشارت خلاص و مثال حضور بهم برسانید. مستوره برفور ساخته و پسیجیده بخدمت، شتافت و هر دو بهم پیش ملک درآمدند. پس ایران دخت زمین ببوسید و گفت: شکر پادشا
ملک گفت این مناصحت را بسمع قبول اصغا فرمودیم و در مستقبل بی تامل و مشاورت و تدبر و استخاره مثالی ندهیم. و صلتی گران ایران دخت را و بلار را ارزانی داشت. ۲
هر دو شرط خدمت بجای آوردند و در معنی کشتن آن طایفه از براهمه که خوابها را بران نمط تعبیر کرده بودن بران رای قرار دادند، و ملک مثالی داد تاایشان رانکال کردند، و بعضی را بردار کشیدند. و کار ایدون حکیم را حاضر خواست و بمواهب خطیر مستغنی گردانید، و مثال داد تا براهمه را بران حال بدو نمودند، گفت: جزای خائنان و سزای غادران اینست. روی بپادشاه آورد و آفرینها کرد و بر لفظ راند: ۳
رضا ندادی جز صبح در جهان نمام
رها نکردی جز مشک بر زمین غماز ۴
او برفت. ملک بلار را فرمودکه: باز باید گشت و آسایشی داد تا ماهم بمجلس انس خرامیم، که راست نیاید چنین. ۵
در جهان شاهدی و ما فارغ
در قدح جرعه ای و ما هشیار ۶
خیز تا زاب روی بنشانیم
باد این خاک، توده غدار ۷
ترک تازی کنیم و برشکنیم
نفس، زنگی مزاج را بازار ۸
اینست داستان فضیلت حلم و ترجیح آن بردیگر اخلاق ملوک و عادات پادشاهان، بر خردمندان پوشیده نماند که فایده بیان این مثال اعتبار خوانندگان و انتباه مستعمان است. و هر که بعنایت ازلی مخصوص گشت نمودار او تجارب متقدمان و اشارت حکیمان باشد و بنای کارهای حال و استقبال و مصالح امروز و فردا بر قاعده حکمت و بنلاد حصافت نهد. ۹
والله الموفق لما ینفع فی العاجل و الآجل. ۱۰
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.