این متن شعری اخلاقی و پندآموز است که بر اهمیت سکوت، سخاوت، نیکی به دیگران و پرهیز از بخل تأکید دارد. شاعر بیان میکند که سکوت باعث آرامش و سلامت میشود، سخاوت موجب سروری و احترام است، و نیکی به دیگران امنیت به همراه میآورد. همچنین، هشدار میدهد که اعمال خوب و بد هرکس به خودش بازمیگردد و از بخل دوری کنید تا از عذاب در امان بمانید.
مفاهیم این شعر مانند سکوت، سخاوت، نیکی و پرهیز از بخل، برای کودکان و نوجوانان قابل درک و آموزنده است. همچنین، زبان شعر ساده و روان است، اما درک کامل پیامهای اخلاقی و فلسفی آن ممکن است به کمی بلوغ فکری نیاز داشته باشد که معمولاً از سن 12 سالگی به بعد شکل میگیرد.
در صفت چارچیز که از چارچیز دیگر میآید
یاد دار از این نکته از من ای عزیز ۱
خامشی را هر که سازد پیشهٔ
در جهان نبود ز کس اندیشهٔ ۲
از سخاوت مرد یابد سروری
شکر نعمت را دهد افزونتری ۳
گر سلامت بایدت خاموش باش
گشت ایمن هر که نیکی کرد فاش ۴
هر که او ساکت شد و خاموش کرد
از سلامت کسوتی بر دوش کرد ۵
گر همی خواهی که باشی در امان
رو نکویی کن تو با خلق جهان ۶
هر کرا عادت شود جود و کرم
در میان خلق گردد محترم ۷
هر که کار نیک یا بد میکند
آن همه میدان که با خود میکند ۸
ای برادر بندهٔ معبود باش
تا توانی با سخا و جود باش ۹
باش از بخل بخیلان بر حذر
تا نسوزد مرا ترا نار سقر ۱۰
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.