(۱۱) حکایت سلطان محمود با ایاز

مگر سلطان دین محمود یک روز
ایاز خویش را گفت ای دلفروز ۱

کرا دانی تو از مه تا بماهی
که ازمن بیش دارد پادشاهی ۲

غلامش گفت ای شاه جهاندار
منم در مملکت بیش از تو صد بار ۳

چو ملکم این چنین زیر نگین است
چه جای ملکت روی زمین است ۴

پس آنگه شاه گفت آن نازنین را
که ای بنده چه حجّت داری این را ۵

زبان بگشاد ایاز و گفت ای شاه
چه می‌پرسی چو زین رازی تو آگاه ۶

اگرچه پادشاهی حاصل تست
ولیکن پادشاه تو دل تست ۷

دل تو زیرِ دست این غلامست
مرا این پادشاهی خود تمامست ۸

توئی شاه و دلت شاه تو امروز
ولی من بر دل تو شاه پیروز ۹

فلک را رشک می‌آید ز جاهم
که من پیوسته شاه شاه خواهم ۱۰

چه گرملک تو ملکی مطلق آمد
ولی ملک ایازت بر حق آمد ۱۱

چو اصل تو دلست و دل نداری
بگو تا مملکت را بر چه کاری ۱۲