شاعر در این متن به انتقاد از برخی صفات ناپسند مانند خشم و شهوت می‌پردازد و آنها را به سگ و خر تشبیه می‌کند. او نفس خود را فراتر از این صفات می‌داند و ادعا می‌کند که با سخن‌وری بر آنها چیره شده است. همچنین، او برخی افراد (ترک و تازیک) را به دلیل رفتارهای حیوان‌گونه‌شان مورد سرزنش قرار می‌دهد و نفس خود را دارای همتی والا می‌داند که حاضر به خدمت به چنین افرادی نیست.
متن دارای مفاهیم انتقادی و استعاره‌های پیچیده است که درک آن برای کودکان و نوجوانان کم‌سن‌وسال دشوار است. همچنین، برخی تشبیهات مانند مقایسه افراد به حیوانات ممکن است برای گروه‌های سنی پایین نامناسب باشد.
شمارهٔ ۳۹۰ - در علو همت و کمال نفس خود
تیز دندان‌تر از این هر دو در این خاک کهن ۱
نفس من کو ملک مملکت شخص منست
هر دو را سخرهٔ خود کرده به تادیب سخن ۲
ترک و تازیک شما جمله سگانند و خران
که به جز خوردن و کردن نشناسند ز بن ۳
تو چه گویی که کند نفس ملک همت من
گر تو گوییش بیا خدمت این طایفه کن ۴
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
