خلاصه و رده‌بندی سنی 15+

استاد عالم و عاقل می‌گوید انسان کامل دو ویژگی دارد: اول، کسب علم الهی که جان را زنده می‌کند و از گناهان دوری می‌جوید. دوم، همنشینی با صالحان و عاقلان، رعایت عدالت، و دوری از آزار دیگران. این صفات، روش پیشینیان و جانشینان خلیفه است. در این زمان، خواجه (شخصی با فضیلت) به لطف خدا و حمایت شاه، دارای علم و عقل بی‌نهایت است و شایستهٔ احترام است.

متن دارای مفاهیم عمیق اخلاقی و عرفانی است که درک آن به بلوغ فکری نیاز دارد. همچنین، استفاده از اصطلاحات ادبی و فلسفی ممکن است برای کودکان قابل فهم نباشد.

مشاهده کامل

گفت استاد عالم عاقل:
از دو حال است آدمی کامل

اولین اکتساب علم خدا
که حیات است نفس ناطقه را

زنده کردن روان خود به علوم
به زدودن ز روح زنک ظلوم

از مناهی دین حذر کردن
میوهٔ شاخ «واتقوا» خوردن

دوم از ملک ناشدن غافل
هم نشینان صالح و عاقل

کامران بودن از طریق عدول
لطف و قهری بجای هر معمول

خاطر اهل دل طلب کردن
دور بودن ز مردم آزردن

رتبت اهل حق به جان جستن
آشکارا و از نهان جستن

این صفت‌ها، که سیرت سلف است
صاحبان خلیفه را خلف است

اندر ایام او به حمدالله
خواجه دارد همه به دولت شاه

آن مشارالیه اهل هنر
آن سرشته ز نور پا تا سر

علم علم با نهایت عقل
رایت اوست در ولایت عقل

علم علم بی‌نهایت ملک
آب و آتش که دیده در یک سلک؟

چشم بد دور آز آن جمال و کمال
دایمش پایدار باد اقبال

«فخرالدین عراقی»
گوهرین | گنجینه های مکتوب | gowharin.ir