این متن به موضوع وحدت و کثرت در فلسفه و عرفان می‌پردازد. در ابتدا اشاره می‌کند که سفر دوم (سفر روحانی) به این نهایت می‌رسد که آثار وحدت مرتفع می‌شود. سپس توضیح می‌دهد که کثرت علمی و اعیان در وحدت ثابت است و حجاب وحدت از رخسار کثرت در اعیان بدون درئیت (بدون مانع) مرتفع می‌شود. در ادامه بیان می‌کند که در مرحله اول رفع کثرت مناسب است و در مرحله دوم رفع وحدت از حقایق صورت می‌گیرد. در نهایت اشاره می‌کند که در ابتدا کثرت از اکوان (عالم کثرت) برخاسته و در مرحله دوم وحدت از اعیان رفع می‌شود.
متن دارای مفاهیم عمیق فلسفی و عرفانی است که درک آن نیاز به دانش پایه‌ای در این زمینه‌ها دارد. همچنین، زبان و ساختار آن پیچیده است و برای مخاطبان جوان‌تر ممکن است نامفهوم باشد.
بخش ۴۷۶ - نهایه‌السفر الثانی
که گردد مرتفع آثار وحدت ۱
ز وجه کثرت علمیه و اعیان
که اندر واحدیت ثابت است آن ۲
حجاب وحدت از رخسار کثرت
در اعیان مرتفع شد بی‌درئیت ۳
نیابد اشتباهی تا بخاطر
کنم توضیح این معنی مکرر ۴
در اول رفع کثرت بود لایق
بثانی رفع وحدت از حقایق ۵
در اول گرد کثرت خاست ز اکوان
بثانی رفع وحدت گشت زاعیان ۶
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
