این متن عرفانی به رابطه میان اسماء الهی و جهان هستی می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که باطن جهان (سرائر) همان اسماء خداوند است که در ظاهر جهان (اکوان) متجلی شده‌اند. همان‌طور که روح در بدن پنهان است، حقیقت اسماء الهی نیز روح جهان است. با چشم عقل می‌توان این حقایق را درک کرد، اما برای دیدن تأثیر هر اسم در جهان، نیاز به بینش عمیق‌تری است. در نهایت، مسمی (ذات بیچون خداوند) فراتر از هر اسم و رسمی است.
متن دارای مفاهیم عمیق عرفانی و فلسفی است که درک آن‌ها نیاز به بلوغ فکری و آشنایی با مبانی عرفان اسلامی دارد. همچنین، استفاده از اصطلاحات تخصصی (مانند سرائر، اکوان، مسمی) ممکن است برای مخاطبان جوان‌تر دشوار باشد.
بخش ۱۴۲ - سرائر الاثار
ترا در باطن اکوان دفین است ۱
سرائر چیست باطنهای اکوان
که شد تعبیر بر اسماء یزدان ۲
خود این اکوان بظاهر چون مرا یاست
در آن اسماء بچشم عقل پیداست ۳
بود اسماء حقیقت روح اکوان
چنان کاندر بدن روحیست پنهان ۴
نبینی روح را با چشم لیکن
کنی ادراک آن از جنبش تن ۵
گرت چشمی بود چون روح از جسم
شناسی کاین اثر هست از فلان اسم ۶
در این هیکل چه اسمی کرده تأثیر
در این خلقت چه وصفی بوده تقدیر ۷
وگر باشی ادق در سیر اشیاء
ز اسماء و صور بینی مسما ۸
مسمی کیست عین ذات بیچون
که از هر اسم و رسمی اوست بیرون ۹
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
