خلاصه و رده‌بندی سنی 16+

دنیا شاخه‌های زیادی دارد، مانند مال و نعمت، جاه و حشمت، و غیره. فتنه مال بسیار بزرگ است و خداوند آن را «عقبه» نامیده است. مال هم ضروریات زندگی را تأمین می‌کند و هم می‌تواند باعث طغیان شود. فقر و غنا هر کدام خطرات خاص خود را دارند: فقر ممکن است به کفر بینجامد و غنا ممکن است باعث تکبر شود. قناعت و سخاوت پسندیده هستند، اما حرص و اسراف مذمومند. شناخت فواید و آفات مال ضروری است تا بتوان از خطرات آن دوری کرد.

متن دارای مفاهیم عمیق اخلاقی و دینی است که درک آن نیاز به بلوغ فکری دارد. همچنین، بحث‌های مربوط به مال، فقر، و غنا برای نوجوانان و بزرگسالان مناسب‌تر است.

مشاهده کامل

بدان که شاخه های دنیا بسیار است و یکی از شاخه های وی مال و نعمت هاست و یکی جاه و حشمت و هم شاخه های دیگر دارد، اما فتنه مال عظیم است و عظیم ترین فتنه وی است و خدای سبحانه و تعالی وی را عقبه خوانده است و گفته است، «فلا اقتحم العقب و ما ادریک ما العقبه؛ فک رقبه او اطعام فی یوم ذی مسغبه» و هیچ عقبه سخت تر از این نیست از آن که از وی چاره نیست که وی با آن که سبب قضای شهوت است زاد آخرت است که از قوت و لباس و مسکن چاره نیست و این عین مال است و به مال به دست توان آورد، پس اندر نایافت وی صبر نیست و اندر وی سلامت نیست. اگر نباشد درویشی بود که از وی به وی بیم کفر است و. اگر باشد توانگری باشد که اندر وی خطر بطر است و درویش را دو حالت است یکی حرص و یکی قناعت. و قناعت محمود است و حریص را دو حالت است یکی طمع به مردمان و یکی کسب به دست خویش این محمود است و توانگر را نیز دو حالت است یکی بخل و امساک و دیگر دادن و سخاوت کردن و دهنده را دو حالت است یکی اسراف و دیگر اقتصار. و از این دو حالت یکی مذموم است و بدان دیگر آمیخته است و شناختن این هم مهم است. اندر جمله، مال از فایده و از آفات خالی نیست و فریضه است هردو را به شناختن تا از آفات وی حذر کنند و طلب وی به قدر فایده وی کنند.

غزالی