این متن درباره یک زوج سالخورده است که به دلیل اختلاف نظرهای مداوم، همیشه برخلاف گفته‌های یکدیگر عمل می‌کنند. حتی در مناسبت‌های مذهبی مانند نوروز و عاشورا نیز به عمد رفتارهای متضاد از خود نشان می‌دهند. این تنش‌ها زندگی را برای هر دو طرف به جهنم تبدیل کرده است. در پایان، شاعر اشاره می‌کند که این تضادها مانند اختلاف بین دو تقویم مختلف است که مردم را در تشخیص مناسبت‌ها سردرگم می‌کند.
متن دارای مفاهیم عمیق اجتماعی و روانشناختی درباره روابط زناشویی و تضادهاست که برای درک کامل آن، مخاطب نیاز به تجربه و بلوغ فکری دارد. همچنین، استفاده از استعاره‌ها و تشبیه‌های پیچیده مانند مقایسه تضاد زوج با دو تقویم مختلف، برای کودکان قابل درک نیست.
شمارهٔ ۱۰۹ - در نکوهش تقویم نگاران تازه
روز و شب با جفت خود پرخاشجوی اندر سخن ۱
هرچه زن گوید خلاف آن کند پیوسته شوی
و آنچه شو خواهد بعکس آن کند همواره زن ۲
زن برغم شو شب نوروز را گوید که هین
روز عاشوراست باید بر دریدن پیرهن ۳
وز لجاج زن بروز روزه شو گوید بعمد
لیلة الفطر است باید باده نوشم در چمن ۴
زندگی بر مرد ازین وحشت بود زندان گور
بوستان بر زن ازین خصمی بود بیت الحزن ۵
با حریفی این حکایت ساز کردم گفتمش
اینچنین ضدیتی دیدی تو در هیچ انجمن ۶
گفت نی اینگونه ضدیت ندیدم هیچگاه
در میان نور و ظلمت یا پری با اهرمن ۷
جز به احکام دو تقویمی که در این روزگار
منتشر گشته است و استخراج حکمش از دو تن ۸
وین دو تن همکار ضد ایام سال و ماه را
مشتبه کردند بر پیر و جوان و مرد و زن ۹
جمله در تشخیص ایام و مواقیت اندرند
مات و سرگردان و حیران همچو مور اندر لگن ۱۰
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
