این متن به مراحل آفرینش جهان و موجودات از دیدگاه عرفانی و فلسفی می‌پردازد. ابتدا از عقل کل، نفس کل و طبیعت کل سخن می‌گوید، سپس به جوهر معانی، جسم کل و شکل عرش و کرسی اشاره می‌کند. پس از آن، آفرینش فلک، کره اثیر، هوا، آب و خاک را توصیف می‌کند و در نهایت به ظهور جماد، نبات، حیوان، ملک، جن و انسان می‌رسد. انسان به عنوان جامع تمام مراتب و مقصود حق از آفرینش معرفی می‌شود.
متن دارای مفاهیم عمیق عرفانی و فلسفی است که درک آن نیاز به دانش پیشینه و بلوغ فکری دارد. همچنین، استفاده از اصطلاحات تخصصی و مفاهیم انتزاعی ممکن است برای مخاطبان جوان‌تر دشوار باشد.
شماره ۲۰ - عقل کل، نفس کل، طبیعت کل
بعد از آن جوهر معانی دان ۱
جسم کل، شکل عرش، کرسی و پس
نه فلک شد بامر حق گردان ۲
فلک اطلسست اول او
آخرینش قمر ببین و عیان ۳
پس از آن کره اثیر و هوا
بعد از آن آب و خاک را می دان ۴
شد تمام آن گهی جماد و نبات
ظاهر آمد از آن سپس حیوان ۵
گشت بارز، بحکم حب ازل
ملک و جن و عاقبت انسان ۶
جامع جمله مراتب شد
اوست مقصود حق ز کون و مکان ۷
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
