این متن بر اهمیت نیکوکاری و تأثیر آن بر رفتار انسانها تأکید میکند. در آن بیان میشود که افراد شرور به سوی شر گرایش دارند و افرادی که برای دیگران سودی ندارند، بیارزش هستند. همچنین، تفاوت بین انسانهای خردمند و حیوانات و اهمیت فضیلتهای انسانی مانند خرد و نیکوکاری مورد توجه قرار گرفته است.
این متن دارای مفاهیم عمیق فلسفی و اخلاقی است که درک آن نیاز به بلوغ فکری و تجربه زندگی دارد. بنابراین، برای نوجوانان و بزرگسالان مناسب است.
گفتار اندر نکوکاری و بد کاری و عاقبت آنها
نورزد کسی بد که نیک افتدش ۱
شر انگیز هم در سر شر رود
چو کژدم که با خانه کمتر رود ۲
اگر نفع کس در نهاد تو نیست
چنین جوهر و سنگ خارا یکی است ۳
غلط گفتم ای یار شایسته خوی
که نفع است در آهن و سنگ و روی ۴
چنین آدمی مرده به ننگ را
که بروی فضیلت بود سنگ را ۵
نه هر آدمی زاده از دد به است
که دد ز آدمی زادهٔ بد به است ۶
به است از دد انسان صاحب خرد
نه انسان که در مردم افتد چو دد ۷
چو انسان نداند به جز خورد و خواب
کدامش فضیلت بود بر دواب؟ ۸
سوار نگون بخت بی راه رو
پیاده برد زو به رفتن گرو ۹
کسی دانهٔ نیکمردی نکاشت
کز او خرمن کام دل برنداشت ۱۰
نه هرگز شنیدیم در عمر خویش
که بدمرد را نیکی آمد به پیش ۱۱
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.