متن به تفاوت بین اضافه اقترانی و اضافه استعاری در زبان فارسی می‌پردازد. در اضافه اقترانی، مضاف الیه عملی است که مضاف انجام می‌دهد و بین آن‌ها می‌توان عبارت «از روی» را قرار داد. در حالی که در اضافه استعاری، چنین رابطه‌ای وجود ندارد و بیشتر تشبیهی است. مثال‌هایی مانند «دست دوستی» و «پای تعدی» برای توضیح این مفاهیم ارائه شده‌اند.
این متن به مفاهیم نسبتاً پیشرفته‌ای در دستور زبان فارسی می‌پردازد که برای درک آن‌ها نیاز به دانش پایه‌ای از زبان و ادبیات فارسی وجود دارد. این سنین معمولاً دوره‌ای است که دانش‌آموزان و دانشجویان با این مفاهیم آشنا می‌شوند.
اضافه اقترانی
مثال: حسین دست دوستی به من داد.
توضیح: دست را به قصد دوستی به من داد که «دست» برای نشان دادن دوستی یک واقعیت است.
نکته: برای تشخیص آسان اضافه اقترانی از اضافه ی استعاری، می توان از دو شیوه استفاده کرد:
1- کافی است که بدانید در اضافه ی اقترانی، مضاف الیه عملی است که مضاف انجام می دهد.
مثال 1: پروردگارا! روا مدار که به حریم اجتماع پای تعدی و تجاوز بگذارند.
مثال 2: پروردگارا! مگذار دامان وجودم به پلیدی های گناه بیالاید.
توضیح: در مثال اول تعدی و تجاوز عملی است که «پا» انجام می دهد؛ ولی در مثال دوم، چنین رابطه ای برقرار نیست بلکه «وجود» را به لباسی تشبیه کرده ایم که دامن داشته است.
2- بین دو جزء اضافه ی اقترانی (مضاف و مضاف الیه) می توان عبارت «از روی» را قرار داد و یک جمله ساخت.
مثال: در اضافه ی «دست ارادت» -- دست را از روی ارادت دراز کرد.
توجه: ترکیباتی نظیر: دست محبت، پای ارادت، چشم احترام، دیده ی محبت، گوش توجه، چشم اعتنا، پای بطلان، قلم عفو و ... اضافه اقترانی می باشند که بین همه این ترکیبات اضافی، می توان «از روی» را قرار داد.
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
