این متن به بیان اصول اعتقادی اسلام می‌پردازد، از جمله اینکه خداوند بندگانش را با اختیار آفریده، تکالیف را آسان قرار داده و پاداش اعمال کوچک را زیاد می‌دهد. همچنین تأکید می‌کند که ارسال پیامبران و نزول کتاب‌های آسمانی بیهوده نبوده و آفرینش جهان دارای هدف است. در بخشی دیگر، امام علی(ع) به شامی که پرسیده بود آیا رفتن به شام قضای حتمی خدا بوده، پاسخ می‌دهد که اگر قضا و قدر به معنای جبر باشد، پاداش و کیفر بی‌معنا می‌شود.
محتوا شامل مباحث عمیق اعتقادی و فلسفی مانند قضا و قدر، اختیار انسان و هدف آفرینش است که برای درک و تحلیل آن، مخاطب نیاز به سطحی از بلوغ فکری و آشنایی با مفاهیم دینی دارد.
جبر و اختيار
وَيْحَكَ لَعَلَّكَ ظَنَنْتَ قَضَاءً لاَزِماً وَ قَدَراً حَاتِماً وَ لَوْ كَانَ ذَلِكَ كَذَلِكَ لَبَطَلَ اَلثَّوَابُ وَ اَلْعِقَابُ وَ سَقَطَ اَلْوَعْدُ وَ اَلْوَعِيدُ واى بر تو! شايد قضاء لازم، و قدر حتمى را گمان كرده‌اى؟ اگر چنين بود، پاداش و كيفر، بشارت و تهديد الهى، بيهوده بود
إِنَّ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ أَمَرَ عِبَادَهُ تَخْيِيراً وَ نَهَاهُمْ تَحْذِيراً وَ كَلَّفَ يَسِيراً وَ لَمْ يُكَلِّفْ عَسِيراً وَ أَعْطَى عَلَى اَلْقَلِيلِ كَثِيراً وَ لَمْ يُعْصَ مَغْلُوباً وَ لَمْ يُطَعْ مُكْرِهاً خداوند سبحان! بندگان خود را فرمان داد در حالى كه اختيار دارند، و نهى فرمود تا بترسند، احكام آسانى را واجب كرد، و چيز دشوارى را تكليف نفرمود، و پاداش اعمال اندك را فراوان قرار داد، با نافرمانى بندگان مغلوب نخواهد شد، و با اكراه و اجبار اطاعت نمى‌شود
وَ لَمْ يُرْسِلِ اَلْأَنْبِيَاءَ لَعِباً وَ لَمْ يُنْزِلِ اَلْكُتُبَ لِلْعِبَادِ عَبَثاً وَ لاَ خَلَقَ اَلسَّمَاوَاتِ وَ اَلْأَرْضَ وَ مَا بَيْنَهُمَا بَاطِلاً ذٰلِكَ ظَنُّ اَلَّذِينَ كَفَرُوا فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنَ اَلنّٰارِ و پيامبران را به شوخى نفرستاد، و فرو فرستادن كتب آسمانى براى بندگان بيهوده نبود، و آسمان و زمين و آنچه را در ميانشان است بى‌هدف نيافريد. اين پندار كسانى است كه كافر شدند و واى از آتشى كه بر كافران است
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
