متن به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود. بخش اول توصیه‌هایی اخلاقی و دینی دارد، از جمله اجتناب از امور ناپسند، تلاش در انجام واجبات الهی با امید به پاداش و ترس از عقاب، و یادآوری اینکه دنیا محل آزمایش است و غفلت در آن موجب حسرت در قیامت می‌شود. همچنین تأکید می‌کند که هیچ چیز انسان را از حق بی‌نیاز نمی‌کند و حفظ نفس و رسیدگی به رعیت از وظایف مهم است. بخش دوم خطاب به حاکم است و بر لزوم عدالت و پرهیز از هوای نفس تأکید می‌کند، زیرا هوای نفس مانع عدالت می‌شود و جور جایگزین عدل نیست.
متن حاوی مفاهیم عمیق اخلاقی و دینی است که درک آن نیاز به بلوغ فکری دارد. همچنین مباحث مربوط به حکمرانی و عدالت برای نوجوانان و بزرگسالان مناسب‌تر است.
نامه به اسود بن قطبه در ضرورت خویشتن داری حاکم
فَاجْتَنِبْ مَا تُنْكِرُ أَمْثَالَهُ وَ اِبْتَذِلْ نَفْسَكَ فِيمَا اِفْتَرَضَ اَللَّهُ عَلَيْكَ رَاجِياً ثَوَابَهُ وَ مُتَخَوِّفاً عِقَابَهُ از آنچه كه همانند آن را بر ديگران نمى‌پسندى پرهيز كن، و نفس خود را در حالى كه اميدوار به پاداش الهى بوده و از كيفر او هراسناكى، به انجام آنچه خداوند بر تو واجب گردانيده است، وادار ساز
وَ اِعْلَمْ أَنَّ اَلدُّنْيَا دَارُ بَلِيَّةٍ لَمْ يَفْرُغْ صَاحِبُهَا فِيهَا قَطُّ سَاعَةً إِلاَّ كَانَتْ فَرْغَتُهُ عَلَيْهِ حَسْرَةً يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ و بدان كه دنيا سراى آزمايش است، و دنيا پرست ساعتى در آن نمى‌آسايد جز آن كه در روز قيامت از آن افسوس مى‌خورد
وَ أَنَّهُ لَنْ يُغْنِيَكَ عَنِ اَلْحَقِّ شَيْءٌ أَبَداً وَ مِنَ اَلْحَقِّ عَلَيْكَ حِفْظُ نَفْسِكَ وَ اَلاِحْتِسَابُ عَلَى اَلرَّعِيَّةِ بِجُهْدِكَ فَإِنَّ اَلَّذِي يَصِلُ إِلَيْكَ مِنْ ذَلِكَ أَفْضَلُ مِنَ اَلَّذِي يَصِلُ بِكَ وَ اَلسَّلاَمُ و هرگز چيزى تو را از حق بى‌نياز نمى‌گرداند. و از جمله حقّى كه بر توست آن كه نفس خويش را نگهبان باشى، و به اندازۀ توان در امور رعيّت تلاش كنى، زيرا آنچه در اين راه نصيب تو مى‌شود، برتر از آن است كه از نيروى بدنى خود از دست مى‌دهى. با درود
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
