امام علی(ع) در این نامه به عبدالله بن عباس، پس از شهادت محمد بن ابی‌بکر، از او به عنوان فردی نیکوکار، سخت‌کوش و مدافع حق یاد می‌کند. امام اشاره می‌کند که پیش از وقوع حادثه، مردم را به یاری او فراخواند، اما برخی با اکراه آمدند، برخی بهانه‌تراشی کردند و برخی هم کوتاهی کردند. امام از خداوند طلب فرج می‌کند و بیان می‌کند که اگر امید به شهادت در راه خدا نبود، ترجیح می‌داد حتی یک روز هم با این افراد نباشد.
متن شامل مفاهیم عمیق مذهبی، تاریخی و سیاسی است که درک آن نیاز به سطحی از بلوغ فکری دارد. همچنین، موضوع شهادت و تقابل حق و باطل ممکن است برای کودکان و نوجوانان کم‌سال سنگین باشد.
نامه به عبدالله بن عباس در بیان علل سقوط مصر
وَ قَدْ كُنْتُ حَثَثْتُ اَلنَّاسَ عَلَى لَحَاقِهِ وَ أَمَرْتُهُمْ بِغِيَاثِهِ قَبْلَ اَلْوَقْعَةِ وَ دَعَوْتُهُمْ سِرّاً وَ جَهْراً وَ عَوْداً وَ بَدْءاً فَمِنْهُمُ اَلْآتِي كَارِهاً وَ مِنْهُمُ اَلْمُعْتَلُّ كَاذِباً وَ مِنْهُمُ اَلْقَاعِدُ خَاذِلاً همواره مردم را براى پيوستن به او بر انگيختم، و فرمان دادم تا قبل از اين حوادث ناگوار به ياريش بشتابند. مردم را نهان و آشكار، از آغاز تا انجام فرا خواندم، عدّه‌اى با ناخوشايندى آمدند، و برخى به دروغ بهانه آوردند، و بعضى خوار و ذليل بر جاى ماندند
أَسْأَلُ اَللَّهَ تَعَالَى أَنْ يَجْعَلَ لِي مِنْهُمْ فَرَجاً عَاجِلاً فَوَاللَّهِ لَوْ لاَ طَمَعِي عِنْدَ لِقَائِي عَدُوِّي فِي اَلشَّهَادَةِ وَ تَوْطِينِي نَفْسِي عَلَى اَلْمَنِيَّةِ لَأَحْبَبْتُ أَلاَّ أَلْقَى مَعَ هَؤُلاَءِ يَوْماً وَاحِداً وَ لاَ أَلْتَقِيَ بِهِمْ أَبَداً از خدا مى‌خواهم به زودى مرا از اين مردم نجات دهد! به خدا سوگند اگر در پيكار با دشمن، آرزوى من شهادت نبود، و خود را براى مرگ آماده نكرده بودم، دوست مى‌داشتم حتّى يكى روز با اين مردم نباشم، و هرگز آنان را ديدار نكنم
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
