امام علی (ع) در این متن، با اشاره به شرایط پیچیده و نامعلوم پس از قتل عثمان، از پذیرش خلافت امتناع می‌ورزد و به مردم توصیه می‌کند فرد دیگری را انتخاب کنند. ایشان بیان می‌کنند که اگر خلافت را بپذیرد، بر اساس دانش خود عمل خواهد کرد و به نظرات دیگران توجهی نخواهد داشت، اما اگر او را رها کنند، مانند یکی از مردم خواهد بود و از فرمانروای جدید اطاعت خواهد کرد. همچنین، ایشان معتقدند که نقش مشاور برایشان مناسب‌تر از نقش فرمانروا است.
متن دارای مفاهیم عمیق تاریخی، سیاسی و اخلاقی است که درک آن به سطحی از بلوغ فکری و آگاهی تاریخی نیاز دارد. همچنین، تحلیل شرایط پیچیده پس از قتل عثمان و موضع‌گیری امام علی (ع) برای نوجوانان کم‌سال ممکن است دشوار باشد.
علل نپذيرفتن خلافت
دَعُونِي وَ اِلْتَمِسُوا غَيْرِي مرا واگذاريد و ديگرى را به دست آريد
فَإِنَّا مُسْتَقْبِلُونَ أَمْراً لَهُ وُجُوهٌ وَ أَلْوَانٌ زيرا ما به استقبال حوادث و امورى مى‌رويم كه رنگارنگ و فتنه آميز است، و چهره‌هاى گوناگون دارد
لاَ تَقُومُ لَهُ اَلْقُلُوبُ و دل‌ها بر اين بيعت ثابت
وَ لاَ تَثْبُتُ عَلَيْهِ اَلْعُقُولُ و عقل‌ها بر اين پيمان استوار نمى‌ماند
وَ إِنَّ اَلْآفَاقَ قَدْ أَغَامَتْ چهرۀ افق حقيقت را (در دوران خلافت سه خليفه) ابرهاى تيرۀ فساد گرفته
وَ اَلْمَحَجَّةَ قَدْ تَنَكَّرَتْ و راه مستقيم حق ناشناخته ماند
وَ اِعْلَمُوا أَنِّي إِنْ أَجَبْتُكُمْ رَكِبْتُ بِكُمْ مَا أَعْلَمُ آگاه باشيد، اگر دعوت شما را بپذيرم، بر أساس آنچه كه مى‌دانم با شما رفتار مى‌كنم
وَ لَمْ أُصْغِ إِلَى قَوْلِ اَلْقَائِلِ وَ عَتْبِ اَلْعَاتِبِ و به گفتار اين و آن، و سر زنش سرزنش كنندگان گوش فرا نمى‌دهم
وَ إِنْ تَرَكْتُمُونِي فَأَنَا كَأَحَدِكُمْ اگر مرا رها كنيد چون يكى از شما هستم
وَ لَعَلِّي أَسْمَعُكُمْ وَ أَطْوَعُكُمْ لِمَنْ وَلَّيْتُمُوهُ أَمْرَكُمْ كه شايد شنواتر، و مطيع‌تر از شما نسبت به رييس حكومت باشم
وَ أَنَا لَكُمْ وَزِيراً خَيْرٌ لَكُمْ مِنِّي أَمِيراً در حالى كه من وزير و مشاورتان باشم بهتر است كه امير و رهبر شما گردم
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
